Beachlover

ชายหาดไม่ใช่แค่สถานที่ท่องเที่ยว แต่คือ “ระบบนิเวศ” และ “โครงสร้างพื้นฐานธรรมชาติ” ที่ลดพลังงานคลื่น รองรับภัยพิบัติ เป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิต และเป็นพื้นที่สาธารณะเพื่อคุณภาพชีวิต แต่ในทางปฏิบัติ สิ่งที่จะเกิดขึ้นกับชายหาดขึ้นอยู่กับ “การตัดสินใจเชิงนโยบาย” เช่น 1.จะสร้างกำแพงกันคลื่น/เขื่อนกันคลื่น/รอดักทราย หรือเลือกทางเลือกอื่นดี 2.จะจัดการพื้นที่ชายหาดเป็นพื้นที่สาธารณะหรือปล่อยให้ถูกใช้ประโยชน์จนเต็มขีดความสามารถ 3.จะกำหนดเขตถอยร่น/แนวกันชน เพื่อลดความเสี่ยงระยะยาวหรือไม่ 4.จะมีระบบติดตามประเมินผลโครงการชายฝั่งแบบโปร่งใสหรือไม่ และอื่นๆอีกมากมาย ประเด็นเหล่านี้เป็น “การเมือง” เพราะเกี่ยวกับการจัดสรรงบประมาณ การออกกฎระเบียบ การอนุมัติโครงการ และการกำกับดูแล ซึ่งอยู่ในมือรัฐและนักการเมืองโดยตรง การจัดการชายหาดจึงอาจแยกออกจากการเมืองได้ Beach Lover เคยเขียนบทความ “การเมืองเรื่องเม็ดทราย” มาแล้วเมื่อปีก่อน ตามอ่านได้จาก https://beachlover.net/sand-politics-october2025/ ช่วงเวลาที่ประเทศไทยกำลังเข้าสู่โหมดเลือกตั้ง สส. (กำหนดวันเลือกตั้ง 8 กุมภาพันธ์ 2569) คือหน้าต่างนโยบายที่หาได้ยาก เพราะผู้สมัครและพรรคการเมืองพร้อมรับฟังข้อเสนอมากกว่าช่วงปกติ ขณะเดียวกันชายหาด พื้นที่สาธารณะของคนทั้งประเทศ มักถูกตัดสินชะตาโดย “นโยบายรัฐและการเมือง” มากพอๆ กับแรงคลื่นลมในทะเล Beach Lover ชวนตั้งคำถามกับผู้ที่รับอาสาดูแลประเทศด้วยงบประมาณแผ่นดินปีละกว่า 3.X ล้าน ล้านบาท […]

Beach Lover ลงสำรวจพื้นที่ชายฝั่งหาดแม่รำพึง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ หลังจากโครงการก่อสร้างกำแพงกันคลื่นโดยกรมโยธาธิการและผังเมืองแล้วเสร็จ พบความเปลี่ยนแปลงของชายฝั่งที่กำลังเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะบริเวณด้านทิศเหนือของปลายกำแพง ซึ่งเริ่มปรากฏร่องรอยการกัดเซาะชัดเจนมากขึ้น ทั้งจากสภาพชายหาดที่แคบลง ระดับทรายที่ลดต่ำลง ภาพถ่ายจากการสำรวจภาคสนามช่วยยืนยันว่ากระบวนการกัดเซาะนี้ไม่ได้เกิดขึ้นจากธรรมชาติเพียงอย่างเดียว แต่เกิดขึ้นเป็น “ผลพวง” จากโครงสร้างที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อปกป้องพื้นที่ด้านหลังของชายฝั่งบริเวณทิศใต้ของหาด กำแพงกันคลื่นที่แม่รำพึงมีความสูงมากกว่า 2 เมตรและทอดยาวไปตามแนวชายฝั่งอย่างต่อเนื่อง เมื่อคลื่นเดินทางเข้าปะทะชายหาด พลังงานส่วนหนึ่งถูกกำแพงสะท้อนกลับ ส่งผลให้ทรายหน้ากำแพงถูกพัดพาออกไปทีละน้อย ระดับหาดจึงค่อยๆ ลดลงจนสามารถเห็นฐานโครงสร้างได้ชัดเจนขึ้น ภาพที่เห็นในปัจจุบันไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นในเวลาอันสั้น แต่เป็นผลสะสมจากการปะทะซ้ำของคลื่นกับโครงสร้างแข็งตลอดช่วงเวลาหลังการก่อสร้างแล้วเสร็จ ขณะเดียวกัน ความต่อเนื่องของกำแพงยังทำให้ทิศทางของกระแสน้ำเปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะบริเวณปลายสุดกำแพงทางด้านทิศเหนือ ซึ่งตรงกับตำแหน่งที่พบการกัดเซาะมากที่สุดในการสำรวจครั้งนี้

ที่มา: https://www.facebook.com/mnperc3 วันที่ 9 มกราคม 2569 ศูนย์ศึกษาและวิจัยอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่ 3 (ตรัง) สำรวจติดตามเก็บข้อมูลการสะสมตัวของมวลทรายและติดตามการเจริญเติบโตของสังคมพืชป่าชายหาด บริเวณแนวรั้วไม้ดักทรายหาดปากเมง อุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหม จังหวัดตรัง ประจำเดือนมกราคม แนวรั้วไม้ดักทราย 2 รูปแบบ ได้แก่ แนวตรง และแนวซิกแซก เบื้องต้นพบว่า มีการสะสมตัวของมวลทรายเฉลี่ย 15.5 และ 33.7 เชนติเมตร ตามลำดับ และพบพันธุ์ไม้ทั้งหมด 14 ชนิด จำนวน 364 ต้น พันธุ์ไม้เด่นที่พบคือ ต้นปอทะเล (Hibiscus tiliaceus L.) จำนวน 117 ต้น เทพี (Caesalpinia crista L.) จำนวน 69 ต้น และหูกวาง (Terminalia catappa L.) จ่านาน 51 ต้น […]

ที่มา: https://www.facebook.com/prachuappost (วันที่ 9 มกราคม 2569) ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ระหว่างวันที่7-8 มกราคม ที่ผ่านมา นายเอกฤทธิ์ ดวงมาลา หน.อช เขาสามร้อยยอด กล่าวว่า หาดสามพระยา และ หาดแหลมศาลา แหล่งท่องเที่ยวชื่อดังในอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด เกิดมวลน้ำทะเลหนุนสูงประกอบกับคลื่นลมแรงในอ่าวไทย ทะยานเข้าซัดชายหาดอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้เกิดความเสียหายเป็นวงกว้าง โดยเฉพาะแนวต้นสนขนาดใหญ่มีอายุมากกว่า30ปี ที่เป็นสัญลักษณ์ของหาด ถูกกระแสคลื่นสูงเกือบ3เมตรกัดเซาะจนรากถอนโคน ล้มระนาวเกือบ 20 ต้น ซึ่งทั้ง2หาดรวมแล้วเกือบ40ต้น กลายเป็นภาพที่น่าตกใจ ทั้งนี้จากสภาพอากาศที่แปรปรวนส่งผลให้คลื่นที่มีความแรงโถมเข้าใส่ชายหาดอย่างต่อเนื่อง พลังของน้ำได้ขุดรากถอนโคนต้นสนขนาดใหญ่ที่ยืนต้นมานานนับสิบปีให้ล้มลงในพริบตา พื้นที่ที่เคยร่มรื่นสวยงามกลับกลายเป็นแนวดินที่พังทลายและซากต้นไม้ที่ล้มระเนระนาด สร้างความตะลึงให้กับเจ้าหน้าที่ฯและนักท่องเที่ยวในพื้นที่เป็นอย่างมาก ​เจ้าหน้าที่หน่วยพิทักษ์ย่อย หาดสามพระยา (อช เขาสามร้อยยอด)ได้ประเมินสถานการณ์พร้อมงดให้บริการลานกางเต้นท์ เป็นการชั่วคราวเพื่อความปลอดภัย” โดยเบื้องต้นมีการติดธงแดง และ​ปิดกั้นพื้นที่เสี่ยง ห้ามนักท่องเที่ยวลงเล่นน้ำโดยเด็ดขาด ​ซึ่ง​ความรุนแรงของธรรมชาติที่เห็นได้ชัดเจนที่สุดครั้งหนึ่งในต้นปีนี้ ซึ่งไม่เพียงแต่ทำลายทัศนียภาพอันสวยงาม แต่ยังเป็นสัญญาณเตือนถึงการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศอย่างรุนแรง ​ขอให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวติดตามประกาศเตือนภัยจากกรมอุตุนิยมวิทยาและอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอดอย่างใกล้ชิด

สึนามิ (tsunami) คำภาษาญี่ปุ่น ‘津波 ‘หมายถึงคลื่นท่าเรือใหญ่ ซึ่งบางครั้งถูกเรียกว่าคลื่นน้ำขึ้นน้ำลง (tidal wave) มิได้เกิดจากลมเหมือนคลื่นทะเลทั่วไป แต่เกิดจากการรบกวนใต้น้ำอย่างฉับพลัน เช่น แผ่นดินไหว การปะทุของภูเขาไฟ และดินถล่มใต้น้ำ การปลดปล่อยพลังงานอย่างรุนแรงจากเหตุการณ์เหล่านี้จะก่อให้เกิดคลื่นฉับพลันที่มีความยาวคลื่นมหาศาล (บางครั้งยาวเป็นร้อยกิโลเมตร) คลื่นดังกล่าวเดินทางด้วยความเร็วสูงมาก และจะแผ่กระจายออกจากแหล่งกำเนิดไปเรื่อย ๆ จนกระทั่งพบสิ่งกีดขวาง เช่น แนวชายฝั่ง สึนามิมีความสูงคลื่นเล็กมากในน้ำลึก จนแทบแยกไม่ออกสำหรับเรือที่อยู่กลางทะเล แต่ความยาวคลื่นอาจยาวได้เป็นร้อยกิโลเมตร เช่นเดียวกับคลื่นลมทั่วไป เมื่อเข้าสู่น้ำตื้น สึนามิจะช้าลงและยกตัวสูงขึ้นมากก่อนจะซัดขึ้นฝั่ง ชาวประมงญี่ปุ่นในอดีตซึ่งกลับจากทะเลในวันที่ดูเหมือนไม่มีเหตุการณ์ เคยพบเศษซากและร่างผู้คนในทะเลเมื่อเข้าใกล้ฝั่ง สะท้อนความต่างของพฤติกรรมสึนามิในน้ำลึกกับน้ำตื้น ในยุคก่อนการสื่อสารทางวิทยุ ชาวประมงเหล่านั้นไม่รู้เลยว่าสึนามิได้ผ่านใต้เรือของตนไปแล้ว และไปซัดทำลายหมู่บ้านบนชายฝั่ง ตัวอย่างที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดในประเทศไทย คือสึนามิมหาสมุทรอินเดีย เดือนธันวาคม พ.ศ.2548 ซึ่งมีความยาวคลื่นมากกว่า 200 กม. แต่มีความสูงในน้ำลึกเพียงเล็กน้อยมากกว่า 50 ซม. คลื่นนั้นเดินทางด้วยความเร็ว 466 750 กม./ชม. ข้ามมหาสมุทร และเมื่อถึงแนวชายฝั่งต่าง ๆ รอบมหาสมุทรอินเดีย ก็ยกตัวสูงเกิน 15 เมตร ปริมาตรน้ำในคลื่นสึนามิมีมากกว่าคลื่นลมที่มีความสูงเท่ากันอย่างมาก จึงก่อความเสียหายรุนแรง วิดีโอของเหตุการณ์ยังชี้ว่า ความเสียหายจำนวนมากเกิดจากกระแสน้ำที่ซัดขึ้นมาบนฝั่งที่ถูกบีบช่องและไหลไปตามภูมิประเทศต่ำระหว่างสิ่งกีดขวางหลังคลื่นแตกปะทะแผ่นดินใหญ่ นอกจากนี้ยังมีกระแสไหลกลับที่แรง ทั้งบนบกและในเขตใกล้ฝั่ง […]

ท่อระบายน้ำลงทะเลเป็นภาพคุ้นตาตามชายหาดท่องเที่ยวหลายแห่ง เพราะพื้นที่หลังชายหาดมักมีถนน บ้านเรือน ร้านค้า และรีสอร์ต ซึ่งล้วนทำให้น้ำฝนไหลบ่าผิวดินมากขึ้น เมื่อฝนตกหนักน้ำต้องถูกระบายออกอย่างรวดเร็ว ไม่เช่นนั้นจะเกิดน้ำท่วมขังในชุมชน น้ำย้อนท่อขึ้นถนน หรือไหลเข้าพื้นที่ต่ำอย่างบ่อพักและลานกิจกรรม ระบบท่อที่ปล่อยลงทะเลจึงเป็นคำตอบโดยใช้แรงโน้มถ่วงช่วยพาน้ำออกไปยังจุดที่รับน้ำได้มากที่สุดนั่นคือทะเล โดยเฉพาะในพื้นที่ราบต่ำใกล้ชายฝั่งที่การระบายไปทางอื่นทำได้ยาก อย่างไรก็ตาม เมื่อน้ำจากเมืองถูกระบายมายังชายหาดโดยตรง ชายหาดจะได้รับผลกระทบทั้งด้านกายภาพและด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม ในมิติด้านกายภาพ น้ำที่พุ่งออกจากท่อ โดยเฉพาะช่วงฝนหนัก จะมีลักษณะเป็นการไหลรวมตัวและพุ่งเป็นลำ ทำให้เกิดการกัดเซาะเฉพาะที่บริเวณปากท่อและหน้าหาด เกิดร่องน้ำตัดผ่านสันทรายหรือเกิดแอ่งน้ำขังบนหาดอย่างที่มักเห็นหลังฝนหยุดตก ร่องน้ำเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงร่องเล็กๆ แต่เป็นจุดที่ทำให้หน้าหาดต่ำลงกว่าบริเวณข้างเคียง เมื่อหาดต่ำลง คลื่นสามารถรุกขึ้นสูงได้ง่ายขึ้นในบางช่วงน้ำขึ้น ทำให้การเปลี่ยนแปลงหน้าหาดบริเวณปากท่อมีความเปลี่ยนแปลงมาก และบางกรณีอาจพัฒนาเป็นจุดกัดเซาะซ้ำๆ หากกระบวนการเปิด/ปิดร่องน้ำเกิดบ่อยและไม่มีมาตรการลดพลังงานการไหลหรือป้องกันที่ฐานเพื่อกันการกัดเซาะที่เหมาะสม ผลกระทบอีกด้านที่สำคัญคือคุณภาพน้ำและภาพลักษณ์ชายหาด น้ำที่ออกจากท่อแม้จะเรียกว่าน้ำฝน แต่ในความจริงมักพาสิ่งที่ไหลมากับเมืองมาด้วย เช่น ตะกอนละเอียด คราบน้ำมันจากถนน สารอินทรีย์ ขยะชิ้นเล็ก และบางครั้งอาจมีการปนเปื้อนจากน้ำทิ้งครัวเรือนหากมีการเชื่อมต่อระบบผิดประเภท เมื่อเกิดแอ่งน้ำขังบนทราย น้ำจะถ่ายเทกับอากาศได้น้อย เสื่อมคุณภาพได้เร็ว เกิดกลิ่น สีคล้ำ หรือมีตะไคร่ และเพิ่มความเสี่ยงด้านจุลินทรีย์บริเวณที่คนเดินเล่นหรือเด็กลงเล่นน้ำตื้นๆ นอกจากนี้ร่องน้ำและแอ่งน้ำขังยังทำให้ชายหาดไม่เรียบ เกิดหลุมลึกที่มองยากในบางช่วง เพิ่มความเสี่ยงการสะดุดล้ม และลดความน่าเที่ยวของชายหาดในภาพรวม ประเด็นที่หลายคนมักมองข้ามคือ ระบบท่อระบายน้ำแบบนี้ใช้ความต่างระดับระหว่างฝั่งด้านบนกับทะเลเป็นหลัก กล่าวง่ายๆ คือระบบจะระบายน้ำได้ดีเมื่อระดับน้ำในท่อสูงกว่าระดับน้ำทะเล แต่ถ้าเมื่อไหร่ระดับน้ำทะเลหนุนสูงกว่ากว่าระดับท่อ ระบบจะเริ่มทำงานแย่ลงทันที เพราะปลายทางมีแรงดันสูงกว่าต้นทาง […]