การรื้อถอนโครงสร้างป้องกันชายฝั่งทะเลต้องอาศัยเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่ทันสมัยเพื่อเพิ่มความปลอดภัยและประสิทธิภาพในการดำเนินการ รวมถึงลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยมีเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง ดังนี้: 1. เทคโนโลยีในการรื้อถอนโครงสร้างอย่างปลอดภัย 2. เทคโนโลยีการจัดการเศษวัสดุและการรีไซเคิล 3. เทคโนโลยีการควบคุมผลกระทบสิ่งแวดล้อม 4. เทคโนโลยีการสำรวจและวางแผน
การรื้อถอนโครงสร้างป้องกันชายฝั่งทะเลเป็นประเด็นที่มีความสำคัญและซับซ้อน เนื่องจากมีผลกระทบทั้งในด้านบวกและลบต่อพื้นที่ชายฝั่งเดิม ดังต่อไปนี้ ผลกระทบด้านบวก ผลกระทบด้านลบ การรื้อถอนโครงสร้างป้องกันชายฝั่งให้มีผลกระทบน้อยที่สุดต้องอาศัยการวางแผนและการจัดการที่รอบคอบ โดยมีแนวทางที่เหมาะสม 5 แนวทาง ดังต่อไปนี้: 1.การศึกษาผลกระทบและวางแผนล่วงหน้า 2.การเลือกใช้แนวทางการฟื้นฟูที่เหมาะสม 3.การมีส่วนร่วมของชุมชน 4.การเฝ้าระวังและปรับปรุงหลังการรื้อถอน 5.การใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรม
ที่มา: https://www.facebook.com/DMCRTH กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง สำรวจสถานภาพชายฝั่ง โครงสร้างชายฝั่ง พร้อมบันทึกภาพเคลื่อนไหวด้วยอากาศยานไร้คนขับ พื้นที่บ้านคลองประสงค์ ตำบลคลองประสงค์ อำเภอเมือง จังหวัดกระบี่ วันที่ 14 พฤศจิกายน 2567 กองอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่ง โดยส่วนวิจัย พัฒนา และธรณีวิทยาชายฝั่งร่วมกับสำนักงานทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 10 (กระบี่ ภูเก็ต) โดยส่วนอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่ง ลงพื้นที่บ้านคลองประสงค์ ตำบลคลองประสงค์ อำเภอเมือง จังหวัดกระบี่ เพื่อสำรวจสถานภาพชายฝั่ง โครงสร้างชายฝั่ง พร้อมบันทึกภาพเคลื่อนไหวด้วยอากาศยานไร้คนขับ (Drone) สำหรับนำมาใช้เป็นข้อมูลสนับสนุนการประชุมคณะทำงานกลั่นกรอง โครงการฯ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 พื้นที่สำรวจบริเวณชายหาดด้านหลังโรงเรียนคลองประสงค์ อยู่ในพื้นที่ระบบหาดปากน้ำกระบี่ (T8D266) ระยะทางชายฝั่ง ประมาณ 500 เมตร ในการสำรวจครั้งนี้พบโครงสร้างริมชายฝั่ง ประเภทกำแพงกันคลื่นประเภทตั้งตรง (Vertical seawall) ระยะทางประมาณ 270 เมตร
หัวหิน เป็นเทศบาลเมืองแห่งหนึ่งในอำเภอหัวหินจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นที่ตั้งของพระราชวังไกลกังวล ศูนย์ราชการอำเภอหรือที่ว่าการอำเภอ ย่านธุรกิจประจำอำเภอหัวหิน และเป็นพื้นที่ท่องเที่ยวตากอากาศที่สำคัญแห่งหนึ่งของประเทศไทยและระดับโลก นอกจากนี้ เทศบาลเมืองหัวหินยังเป็นเทศบาลที่มีประชากรมากที่สุดในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์และในภาคตะวันตกของประเทศไทย (https://th.wikipedia.org/wiki/เทศบาลเมืองหัวหิน) เมื่อนึกถึงหาดหัวหิน หลายคนที่ไม่เคยมาเยือนอาจจินตนาการภาพชายหาดที่มีหินระเกะระกะเป็นเหมือนองค์ประกอบเพื่อการถ่ายภาพริมทะเล ซึ่งถือว่าเป็นความเข้าใจที่ถูกต้องบางส่วน เพราะชายหาดหัวหินในตำแหน่งที่ใครๆก็ไปเยือนมีลักษณะเป็นแบบนั้นจริงๆ และมีเพียงบริเวณนี้เท่านั้น ถัดไปด้านเหนือและใต้ เป็นหาดทรายยาวต่อเนื่องไม่มีโขดหินปรากฏให้เห็นแบบนี้อีกแล้ว Beach Lover พาเดินเท้าสำรวจชายหาดหัวหินระยะทางประมาณเกือบสามกิโลเมตร ตั้งแต่สะพานปลาหัวหินยาวลงไปทางทิศใต้ พบชายหาดขาวยาวต่อเนื่อง สามารถเดินเท้าตามแนวชายหาดได้อย่างไร้รอยต่อตั้งแต่ศาลเจ้าแม่ทับทิมลงไปทางทิศใต้ถึงเขาตะเกียบ ใกล้กับศาลเจ้าแม่ทับทิมทางทิศใต้พบว่ามีการตั้งร้านค้าขายอาหารและเครื่องดื่มรวมถึงร่มเตียงผ้าใบชายหาดอย่างละลานตา อาจเป็นผลสืบเนื่องมาจากการที่มีทางสาธารณะเพื่อเข้าถึงชายหาดบริเวณนี้ได้อย่างสะดวก จึงทำให้มีจำนวนนักท่องเที่ยวมากกว่าบริเวณอื่นๆบนชายหาดเดียวกัน ถัดลงไปทางทิศใต้เป็นหาดทรายยาวต่อเนื่องและไม่พบร่มเตียงผ้าใบแล้ว ส่วนใหญ่เป็นที่พัก ร้านอาหาร โดยทุกๆผู้ประกอบการ เจ้าของที่พัก ได้ทำการแบ่งแยกเขตที่ดินของตนเองและชายหาดโดยการสร้างกำแพงแนวดิ่งลักษณะคล้ายๆกันไปตลอดทั้งแนว สามารถอ่านเพิ่มเติมได้จากโพสเดิมที่ Beach Lover เคยพาสำรวจกำแพงริมหาดหัวหินไว้ในอดีต https://beachlover.net/กำแพงๆๆ-มากองรวมกันตรงน/ หาดหัวหินยังคงมีเสน่ห์ดึงดูดนักท่องเที่ยวต่อไป ตราบเท่าที่ท้องถิ่นยังคงดูแลพื้นที่ชายหาดได้ดี ไม่ปล่อยให้รัฐหรือเอกชนสร้างโครงสร้างใดๆยื่นล้ำลงไปในทะเลเพิ่มเติม แต่สิ่งที่คาดเดาได้ยากต่อไปคือหากระดับน้ำทะเลโลกเพิ่มขึ้นจริง ความสูงและความรุนแรงของคลื่นปรวนแปรไปจากเดิม กำแพงเอกชนที่ดำรงอยู่มาแต่ดั้งเดิมนั้นจะรองรับผลกระทบที่เกิดขึ้นนี้ได้หรือไม่อย่างไร … คงเป็นเรื่องที่น่าติดตามหากเรายังคงมีชีวิตอยู่
กีฬา Surf ยังไม่เป็นที่นิยมมากนักในหมู่คนไทย อาจเนื่องมาจากคลื่นในทะเลทั้งฝั่งอ่าวไทยและฝั่งทะเลอันดามันมีขนาดไม่สูงมากนัก รวมถึงลักษณะการแตกตัวของคลื่นอันเนื่องมาจากกายภาพของชายหาด จำกัดให้การเล่น surf เกิดขึ้นได้เฉพาะบางชายหาดเท่านั้น แล้วชายหาดที่เหมาะสมต่อการเล่นกีฬาทางน้ำชนิดนี้ควรเป็นแบบไหน? หาดที่เหมาะกับการเล่นเซิร์ฟมักจะมีลักษณะเฉพาะทางธรรมชาติและสภาพแวดล้อมที่ส่งผลให้เกิดคลื่นที่ดีสำหรับการเซิร์ฟ ปัจจัยสำคัญที่ทำให้หาดเหมาะสำหรับการเล่นเซิร์ฟ ได้แก่: การพิจารณาปัจจัยเหล่านี้จะช่วยให้นักเซิร์ฟเลือกหาดที่เหมาะสมและปลอดภัยสำหรับการเล่นเซิร์ฟ (ภาพประกอบทั้งหมดจาก Kuta Beach, Bali, Indonesia)
กระแสน้ำชายฝั่งทะเลเป็นปรากฏการณ์ที่ซับซ้อน เกิดจากปัจจัยหลายอย่างที่ทำงานร่วมกันอย่างมีพลวัต 1. ลม: ลมถือเป็นแรงขับเคลื่อนหลัก เมื่อลมพัดผ่านผิวน้ำทะเลอย่างต่อเนื่อง จะเกิดแรงเสียดทานที่ลากเอามวลน้ำให้เคลื่อนที่ไปในทิศทางเดียวกัน เช่น ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ที่พัดผ่านทะเลอันดามันในช่วงฤดูร้อน ทำให้เกิดกระแสน้ำไหลขึ้นเหนือตามชายฝั่งตะวันตกของประเทศไทย 2. ความแตกต่างของความหนาแน่นของน้ำ: ความแตกต่างของอุณหภูมิและความเค็มของน้ำทะเลก็มีบทบาทสำคัญ น้ำทะเลที่เย็นกว่าและเค็มกว่าจะมีความหนาแน่นมากกว่า จึงจมตัวลงสู่เบื้องล่าง ในขณะที่น้ำทะเลที่อุ่นกว่าและเค็มน้อยกว่าจะลอยตัวขึ้น การเคลื่อนที่ขึ้นลงของมวลน้ำนี้ก่อให้เกิดกระแสน้ำที่ไหลเวียนอยู่ในมหาสมุทร เช่น กระแสน้ำเย็นจากขั้วโลกไหลลงใต้สู่เขตร้อน ในขณะที่กระแสน้ำอุ่นจากเขตร้อนไหลขึ้นเหนือสู่ขั้วโลก 3. แรงโน้มถ่วง: แรงโน้มถ่วงจากดวงจันทร์และดวงอาทิตย์เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่กระตุ้นให้เกิดกระแสน้ำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกระแสน้ำขึ้นน้ำลงที่เราคุ้นเคย การเปลี่ยนแปลงระดับน้ำทะเลที่เกิดขึ้นวันละหนึ่งหรือสองครั้งนี้ทำให้เกิดกระแสน้ำที่ไหลเข้าและออกจากชายฝั่งอย่างสม่ำเสมอ 4. สัณฐานของชายฝั่งและพื้นทะเล: สัณฐานของชายฝั่งและพื้นทะเลก็มีอิทธิพลต่อกระแสน้ำชายฝั่ง หากชายฝั่งเว้าแหว่งหรือมีสิ่งกีดขวาง เช่น เกาะ แก่งหิน หรือแนวปะการัง กระแสน้ำก็จะเบี่ยงเบนทิศทางและเปลี่ยนแปลงความเร็วไปตามสภาพภูมิประเทศใต้น้ำ ตัวอย่างเช่น อ่าวไทยที่มีรูปทรงโค้งเว้า ทำให้กระแสน้ำไหลเวียนเป็นวงกลมภายในอ่าว 5. แรงโคริโอลิส: การหมุนของโลกทำให้เกิดแรงโคริโอลิส ซึ่งเป็นแรงที่เบี่ยงเบนทิศทางของวัตถุที่เคลื่อนที่บนผิวโลก ในซีกโลกเหนือ แรงโคริโอลิสจะเบี่ยงเบนวัตถุไปทางขวา ในขณะที่ซีกโลกใต้จะเบี่ยงเบนไปทางซ้าย แรงโคริโอลิสมีผลต่อทิศทางของกระแสน้ำในมหาสมุทรและชายฝั่ง 6. ปรากฏการณ์อื่นๆ: นอกจากปัจจัยหลักเหล่านี้แล้ว ยังมีปรากฏการณ์อื่นๆ ที่สามารถส่งผลกระทบต่อกระแสน้ำชายฝั่งได้ เช่น พายุหมุนเขตร้อนที่ก่อให้เกิดคลื่นพายุซัดฝั่ง หรือแผ่นดินไหวใต้น้ำที่ทำให้เกิดคลื่นสึนามิ ซึ่งเป็นกระแสน้ำที่รุนแรงและสร้างความเสียหายได้มาก กระแสน้ำชายฝั่งมีความสำคัญต่อระบบนิเวศทางทะเลและกิจกรรมของมนุษย์ เช่น การประมง การเดินเรือ และการท่องเที่ยว การทำความเข้าใจถึงปัจจัยที่หลากหลายและซับซ้อนเหล่านี้ ช่วยให้เราสามารถคาดการณ์และรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของกระแสน้ำชายฝั่งได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการวางแผนกิจกรรมทางทะเล […]
การสร้างเขื่อนกั้นน้ำทะเลบริเวณปากแม่น้ำ เป็นโครงการขนาดใหญ่ที่มีผลกระทบทั้งในด้านบวกและด้านลบต่อระบบนิเวศและชุมชนโดยรอบ การตัดสินใจสร้างเขื่อนจึงควรพิจารณาอย่างรอบคอบถึงผลกระทบทั้งหมด รวมถึงการมีส่วนร่วมของชุมชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียต่างๆ เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดและผลกระทบน้อยที่สุด ผลกระทบด้านบวก ผลกระทบด้านลบ การสร้างเขื่อนกั้นน้ำทะเลบริเวณปากแม่น้ำ เป็นการตัดสินใจที่สำคัญและมีผลกระทบระยะยาว การพิจารณาอย่างรอบคอบถึงผลกระทบทั้งด้านบวกและด้านลบ รวมถึงการมีส่วนร่วมของชุมชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียต่างๆ จะช่วยให้สามารถบริหารจัดการโครงการได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
พื้นที่ชุ่มน้ำชายฝั่ง (Coastal wetlands) คือพื้นที่เปลี่ยนผ่านระหว่างแผ่นดินแห้งและแหล่งน้ำเปิด ที่มีน้ำจืด น้ำกร่อย หรือน้ำเค็มท่วมขัง ทั้งแบบถาวรหรือตามฤดูกาล พื้นที่เหล่านี้เป็นที่อยู่อาศัยของพืชและสัตว์หลากหลายชนิด ที่มีการปรับตัวให้เข้ากับสภาพดินที่เปียกชื้น ประเภทของน้ำ และระดับของน้ำท่วมขัง ประเภทของพื้นที่ชุ่มน้ำชายฝั่ง ได้แก่ ปากแม่น้ำ (Estuary) เกิดขึ้นบริเวณที่ลุ่มน้ำบรรจบกับมหาสมุทร ทำให้น้ำจืดจากแผ่นดินและน้ำเค็มจากมหาสมุทรไหลมาพบกัน เกิดเป็นระบบนิเวศน์ที่มีพลวัตจากการไหลมาบรรจบกันของกระแสน้ำในแม่น้ำและกระแสน้ำขึ้นน้ำลงของมหาสมุทร ภูมิภาคเหล่านี้อุดมไปด้วยแหล่งอาหารและเป็นที่พักพิงของสิ่งมีชีวิตหลากหลายชนิด รวมถึงมนุษย์ อย่างไรก็ตาม ปากแม่น้ำต้องเผชิญกับปัญหาต่างๆ ที่ส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการทำงานของระบบนิเวศ ปัญหาเหล่านี้ส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับลุ่มน้ำที่เป็นแหล่งน้ำจืดจากแผ่นดินใหญ่ ได้แก่ พื้นที่ชุ่มน้ำชายฝั่งและปากแม่น้ำมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อระบบนิเวศและเศรษฐกิจของประเทศ ไม่เพียงแต่เป็นที่ตั้งของเมืองใหญ่ๆ และชุมชนชายฝั่งมากมาย แต่ยังทำหน้าที่เป็นเสมือน “ไต” ของชายฝั่ง คอยกรองของเสียและสารพิษต่างๆ ช่วยรักษาสมดุลของระบบนิเวศชายฝั่ง และส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้คน ลองนึกภาพพื้นที่ชุ่มน้ำชายฝั่งเป็นด่านหน้า คอยปกป้องชุมชนจากภัยธรรมชาติ รากของพืชในพื้นที่ชุ่มน้ำช่วยยึดเกาะดิน ลดแรงปะทะของคลื่นและกระแสน้ำ ช่วยลดความเสียหายจากพายุและน้ำท่วม ขณะเดียวกัน ปากแม่น้ำก็เป็นแหล่งรวมความหลากหลายทางชีวภาพ เป็นทั้งแหล่งอาหาร ที่หลบภัย และแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำ มีส่วนสำคัญต่ออุตสาหกรรมประมง นอกจากนี้ พื้นที่ชุ่มน้ำชายฝั่งยังทำหน้าที่เป็น “ฟองน้ำธรรมชาติ” ช่วยดูดซับน้ำฝน ลดความเสี่ยงจากน้ำท่วม และช่วยควบคุมปริมาณน้ำ ในขณะที่ปากแม่น้ำเป็นแหล่งพักพิงของสัตว์นานาชนิด ไม่ว่าจะเป็นนกน้ำ ปลา หอย […]
การเคลื่อนที่ของตะกอนบริเวณชายฝั่งทะเลเป็นกระบวนการที่มีพลวัต ซึ่งตะกอนทรายและตะกอนโคลนแสดงให้เห็นถึงลักษณะเฉพาะและรูปแบบการเคลื่อนที่ที่แตกต่างกัน โดยมีปัจจัยสำคัญที่มีอิทธิพล ดังนี้ ขนาดและน้ำหนักของตะกอน: ตะกอนทรายซึ่งมีขนาดใหญ่และมีน้ำหนักมากกว่า จำเป็นต้องอาศัยพลังงานจากคลื่นหรือกระแสน้ำในระดับสูงจึงจะเกิดการเคลื่อนที่ ในขณะที่ตะกอนโคลน ด้วยคุณสมบัติของขนาดที่เล็กและน้ำหนักเบา จึงสามารถเคลื่อนที่ไปกับกระแสน้ำได้อย่างง่ายดาย แม้ในสภาวะที่พลังงานจากคลื่นและกระแสน้ำอยู่ในระดับต่ำ รูปแบบการเคลื่อนที่: ลักษณะการเคลื่อนที่ของตะกอนทราย โดยทั่วไปมักเป็นการเคลื่อนที่แบบกลิ้งหรือกระโดด (bed load transport) ไปตามพื้นท้องทะเล ภายใต้อิทธิพลของคลื่นและกระแสน้ำ ในทางตรงกันข้าม ตะกอนโคลน ด้วยคุณสมบัติที่สามารถแขวนลอยในมวลน้ำได้ จึงมักเคลื่อนที่ในลักษณะของการพัดพาแบบแขวนลอย (suspended load transport) ซึ่งตะกอนจะถูกพัดพาไปกับกระแสน้ำในระยะทางไกล ปัจจัยควบคุมอื่นๆ: นอกเหนือจากขนาดและน้ำหนัก การเคลื่อนที่ของตะกอนยังได้รับอิทธิพลจากปัจจัยร่วมอื่นๆ ได้แก่ การศึกษาพลวัตการเคลื่อนที่ของตะกอนชายฝั่ง ไม่เพียงแต่ช่วยให้เข้าใจถึงกระบวนการทางธรณีสัณฐานวิทยาและการเปลี่ยนแปลงของชายฝั่ง แต่ยังเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการวางแผนการจัดการทรัพยากรชายฝั่ง การป้องกันการกัดเซาะ รวมถึงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานชายฝั่งอย่างยั่งยืน
Rip current หรือที่เรียกกันว่า “กระแสน้ำกินคน” “คลื่นทะเลดูด” หรือ “กระแสน้ำย้อนกลับ” เป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นบริเวณชายฝั่งทะเล เป็นกระแสน้ำที่ไหลแรงและเร็ว มุ่งหน้าออกจากฝั่งสู่ทะเล ซึ่งอาจเป็นอันตรายอย่างยิ่งต่อนักท่องเที่ยวและผู้ที่ลงเล่นน้ำทะเล Rip current เกิดจากการที่คลื่นทะเลซัดเข้าหาฝั่ง แล้วไหลกลับออกสู่ทะเล แต่ถูกสิ่งกีดขวาง เช่น แนวสันทราย หรือโขดหิน ทำให้น้ำทะเลไหลรวมกันผ่านช่องแคบๆ ระหว่างสิ่งกีดขวางเหล่านั้น เกิดเป็นกระแสน้ำที่ไหลแรงออกจากฝั่ง ลองนึกภาพเหมือนเรากำลังบีบน้ำออกจากฟองน้ำผ่านรูเล็กๆ น้ำจะพุ่งออกจากรูด้วยความแรง Rip current ก็มีลักษณะคล้ายกัน ลักษณะของ Rip current: อันตราย: วิธีเอาตัวรอดจาก Rip current: ข้อควรระวัง: ในประเทศไทย เกิดที่ไหนบ้าง Rip current หรือที่เรารู้จักกันในชื่อ “คลื่นทะเลดูด” เป็นปรากฏการณ์ที่สามารถเกิดขึ้นได้ทั่วประเทศไทย สิ่งสำคัญคือต้องตระหนักว่า Rip current ไม่ได้เลือกสถานที่เกิด แต่เกิดขึ้นได้ทุกที่ที่มีคลื่นแรง และมีสิ่งกีดขวางใต้น้ำ เช่น แนวสันทราย หรือโขดหิน ซึ่งเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดกระแสน้ำที่ไหลแรงออกจากฝั่ง ลองนึกภาพชายหาดที่สวยงาม มีคลื่นซัดเข้าหาฝั่งอย่างต่อเนื่อง แต่ใต้ผืนน้ำนั้น […]