“โอ้โห น้ำมันใสมากเลยนะ ถ้าไม่รู้เรื่องอะไรเลย มาแล้วก็คงแค่คิดว่านี่คือหาดสวยๆหาดนึง” น้ำฝนพูดพลางมองออกไปที่ทะเลหน้ากำแพง เธอเพิ่งเคยลงพื้นที่นี้เป็นครั้งแรก ตาเป็นประกายแบบคนที่ยังไม่เคยเห็นสิ่งเหล่านี้ด้วยตาตัวเอง
“นั่นแหล่ะปัญหาเลยฝน” เม็ดทรายตอบ “ช่วงปลอดมรสุมมันดูสงบทุกอย่าง แต่ร่องรอยมันยังอยู่”
หาดท่าบอน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา เป็นชุมชนประมงริมชายฝั่งที่อยู่กับทะเลมาทั้งชีวิต และอยู่กับกำแพงกันคลื่นแนวตั้งของกรมเจ้าท่ามาหลายปีแล้วเช่นกัน กำแพงที่ตั้งใจจะปกป้องชุมชน แต่ผลลัพธ์ที่ได้กลับซับซ้อนกว่าที่คิด
ชายสูงอายุคนหนึ่งเดินออกมาจากบ้านหลังกำแพง มือถือไม้กวาด หน้าตาคุ้นๆกับคนที่รู้ว่าต้องถูกถามคำถามเมื่อเห็นคนแปลกหน้าเดินมาถ่ายรูป
“มาดูกำแพงเหรอ” เขาถาม น้ำเสียงไม่ได้เป็นมิตรไม่ได้เป็นศัตรู แค่เหนื่อย
“ใช่ค่ะลุง” หยกตอบแทนทุกคน “ช่วงมรสุมที่ผ่านมาเป็นยังไงบ้างคะลุง”
ซัน ชายสูงอายุผู้เกิดและโตริมทะเลแห่งนี้มามากกว่า 65 ปี วางไม้กวาดพิงกำแพง แล้วนั่งลงบนก้อนหินข้างๆ
“ก็เหมือนเดิมทุกปีน่ะ คลื่นมันข้ามกำแพงเข้ามา น้ำท่วมในบ้าน เกลือมันกัดทุกอย่าง รถก็พัง เครื่องใช้ไฟฟ้าก็พัง ปีนี้ลุงต้องซื้อตู้เย็นใหม่อีกแล้ว” ลุงพูดพลางกวาดสายตาไปที่บ้านตัวเอง “ลุงก็เอากระสอบทรายมาวาง เอาไม้มากั้น แต่มันก็สู้คลื่นไม่ได้หรอก”
น้ำฝนฟังอยู่เงียบๆแล้วถามขึ้น “แล้วลุงเคยร้องเรียนไปที่ไหนบ้างไหมครับ ว่ากำแพงมันทำให้บ้านเสียหาย”
“ร้องไปก็มีคนมาดู มาถ่ายรูป แต่ก็ยังไม่มีอะไรเปลี่ยน” ลุงส่ายหัว “กำแพงมันก็ยังอยู่แบบนี้ คลื่นก็ยังข้ามอยู่แบบนี้”
น้ำฝนหันมาที่เม็ดทรายเสียงเบาลง “ถ้ากำแพงของรัฐเป็นสาเหตุที่ทำให้ทรัพย์สินของประชาชนเสียหาย มีช่องทางทางกฎหมายนะ ที่ชาวบ้านสามารถเรียกร้องได้ ไม่ต่างจากเรื่องรอดักทรายที่ตากใบเลย” (http://(https://beachlover.net/คดีประวัติศาสตร์-หาดกัดเพราะรัฐสร้าง-คาบสมุทรตากใบ-นราธิวาส/) น้ำฝนพูดต่อแบบไม่รอให้ใครถาม “อาจารย์ที่สอนเคยเล่าเรื่องนั้นตอนเรียนวิชากฎหมายสิ่งแวดล้อม”
เม็ดทรายพยักหน้า “ชาวบ้านชนะคดีได้เพราะมีข้อมูล มีการพิสูจน์ความเชื่อมโยง”
“แต่ต้องมีคนกล้าฟ้องก่อน” หยกพูดขึ้น น้ำเสียงเงียบลง
ทั้งสามคนหันมามองลุงที่นั่งก้มหน้าอยู่กับไม้กวาด ชายคนที่ซื้อตู้เย็นใหม่มาแล้วหลายใบ และยังคงวางกระสอบทรายหน้าบ้านทุกต้นมรสุม ปีแล้วปีเล่า
ก่อนกลับขึ้นรถ เม็ดทรายเดินลงไปที่แนวทรายแคบๆ ประชิดกำแพงด้านหน้า จุดเดียวบนหาดท่าบอนที่ยังพอมีทรายให้หยิบได้ ก้มลงหยิบขึ้นมาหนึ่งกำมือ
ทรายน้อย หยาบ และมีโคลนปนอยู่เล็กน้อย
ปล่อยให้มันไหลผ่านนิ้วช้าๆ บางเม็ดติดฝ่ามือไม่ยอมหล่น
“รัฐสร้างกำแพงให้ชาวบ้าน แต่ชาวบ้านกลับต้องใช้ความพยายามกันเอง เอาหินเอากระสอบมากั้นกำแพงของรัฐ”
อ่านข้อเท็จจริงเพิ่มเติมได้จาก http://(https://beachlover.net/seawall-tabon-july2025/)
