ลุงปันเดินนำหน้าไปตามแนวกำแพงโดยไม่ต้องมีใครชวน ราวกับรู้อยู่แล้วว่าสามคนนี้จะอยากไปดูอะไรต่อ
“ไปดูทางเหนือกำแพงกันมั้ย” ลุงหันมาพูดสั้นๆ “มันหนักกว่าตรงนี้อีก”
เม็ดทรายแลกสายตากับพี่หยก แล้วเดินตาม
ยิ่งเดินขึ้นไปทางทิศเหนือของกำแพง ภาพที่เห็นก็ยิ่งเปลี่ยนไปอย่างชัดเจน ชายหาดที่ควรจะกว้างเริ่มแคบลงเรื่อยๆ บางช่วงแทบไม่มีหาดเหลือให้เหยียบ คลื่นซัดเข้ามาถึงโคนต้นไม้ที่ยังยืนต้านอยู่อย่างเหน็ดเหนื่อย ส่วนต้นที่สู้ไม่ไหวก็ล้มระเนระนาดลงไปในน้ำแล้ว
“ตรงนี้เมื่อก่อนมีถนนเลียบทะเลนะหนู” ลุงปันพูดขึ้น “ลุงขับมอเตอร์ไซด์ผ่านทุกวัน”
เม็ดทรายมองซ้ายมองขวา ไม่มีร่องรอยของถนนหลงเหลืออยู่เลยแม้แต่น้อย ทะเลกินพื้นที่มาจนถึงแนวต้นไม้เรียบร้อยแล้ว
“หายไปหมดเลยครับลุง ไม่เหลือซากเลย”
“ใช่” ลุงพยักหน้าสั้นๆ ไม่มีอะไรเพิ่มเติม
หยกหยุดยืนมองออกไปที่ทะเลสักครู่ก่อนถามว่า “มันเริ่มหายตั้งแต่เมื่อไหร่กันอ่ะ”
“ถ้าดูจากภาพดาวเทียมอ่ะพี่” เม็ดทรายเปิดหน้าจอขึ้นมา “มันเริ่มเห็นชัดตั้งแต่ปี 2020 เลย ซึ่งก็คือปีที่มีการก่อสร้างกำแพงกันคลื่นช่วงถัดไปทางทิศใต้ด้วย แล้วหลังจากนั้นมันก็ค่อยๆหายไปเรื่อยๆ ต้นไม้ก่อน แล้วก็ถนน แล้วก็หาด จนถึงตอนนี้คือห้าปีผ่านไปแล้ว”
“ห้าปี” หยกทวนเสียงเบา “แค่ห้าปีเอง”
“ในแง่วิชาการ มันเรียกว่าผลกระทบด้านท้ายน้ำ หรือ downdrift effect อ่ะพี่” เม็ดทรายอธิบายต่อ “กำแพงกันคลื่นมันบล็อกการเคลื่อนตัวของตะกอนทรายตามแนวชายฝั่งไว้ ทรายที่ควรจะไหลขึ้นมาเลี้ยงหาดทางเหนือก็ไม่มาแล้ว พอขาดตะกอน คลื่นก็กัดเอาทรายที่มีอยู่ออกไปเรื่อยๆ มันเป็นผลที่คาดเดาได้ตั้งแต่ก่อนสร้างด้วยซ้ำ”
“แล้วเค้ารู้กันไหมก่อนสร้าง” หยกถามน้องตรงๆ
เม็ดทรายไม่ตอบ แค่กะพริบตาช้าๆ
ลุงปันที่ยืนฟังอยู่เงียบๆหันมาพูดขึ้น “รู้หรือไม่รู้ก็ไม่รู้นะหนู แต่ที่รู้แน่ๆคือมันสร้างแล้ว และลุงก็เห็นกับตาตัวเองว่ามันเป็นยังไง”
ทั้งสามเดินต่อไปจนสุดระยะที่ลุงปันพาไป ประมาณห้าร้อยกว่าเมตรจากปลายกำแพงทางเหนือ เม็ดทรายหยุดนับก้าวและมองย้อนกลับมาตลอดแนวที่เดินมา
“ห้าร้อยหกสิบเมตรพี่ ที่หาดเปลี่ยนไปตลอดแนวนี้”
“ฟังดูไม่เยอะ แต่ถ้าเราเดินมาสักครู่นี้มันไกลมากเลยนะ” หยกหันมองย้อนไปตามแนวทาง
“ใช่ และมันยังไม่หยุดด้วย” เม็ดทรายพูดเบาๆ “ทุกปีที่กำแพงยังอยู่ตรงนั้น ทรายก็จะยังขาดอยู่ตรงนี้”
ลุงปันนั่งลงบนโคนต้นไม้ที่ล้มกลายเป็นขอนอยู่ริมน้ำ มองออกไปที่ขอบฟ้าอยู่นาน
“เมื่อก่อนลุงพาหลานมาวิ่งเล่นตรงนี้” ลุงพูดโดยไม่ได้มองใคร “ทรายมันขาวดี เด็กๆชอบมาก”
เม็ดทรายไม่รู้จะพูดอะไร ก็แค่ยืนฟัง
ทะเลตรงหน้าพวกเขาไม่ได้โกรธ ไม่ได้แค้น และไม่ได้มีเจตนาอะไรทั้งนั้น มันแค่ทำสิ่งที่มันทำมาตลอด ไหล ซัด กัด พัด ตามกฎของมันเอง และมันจะทำต่อไปเรื่อยๆ ไม่ว่าจะมีกำแพงหรือไม่
สิ่งที่เปลี่ยนไปคือมนุษย์ไปขวางทางมัน แล้วก็แปลกใจที่ทะเลเลือกทางใหม่
เม็ดทรายก้มลงและใช้มือคุ้ยหาทรายบริเวณที่ยังพอมีทรายเหลืออยู่บ้างใกล้โคนต้นไม้ที่ล้ม หยิบขึ้นมาได้หนึ่งกำมือ (น้อยกว่าที่คิด) ปล่อยให้มันไหลผ่านนิ้วช้าๆ จนหมดมือ
“ห้าปีกับการมีอยู่ของกำแพงกันคลื่น…คือห้าปีที่หาดทยอยจ่ายค่าชดเชย”
อ่านข้อเท็จจริงเพิ่มเติมได้จาก https://beachlover.net/5yr-seawall-effect-chingco/
