กลไกใดทำให้ชายหาดกัดเซาะระยะสั้นจากพายุ

การกัดเซาะชายหาด เกิดขึ้นเมื่อคลื่นและกระแสน้ำพัดพาทรายออกจากระบบชายหาด ซึ่งการสูญเสียทรายนี้จะทำให้ชายหาดแคบลงและระดับความสูงลดต่ำลง โดยในช่วงที่เกิดพายุ คลื่นลมแรงจะพัดพาทรายออกนอกฝั่ง และสะสมตัวอยู่ในรูปของสันดอนทรายขนาดใหญ่ใต้ทะเล แต่เมื่อพายุสงบลงในช่วงหลายสัปดาห์หรือหลายเดือนหลังจากนั้น คลื่นที่สงบจะค่อย ๆ พาทรายกลับคืนมายังชายหาดอีกครั้ง ชายหาดสามารถเกิดการกัดเซาะอย่างฉับพลันในระยะสั้นเมื่อเกิดพายุ เนื่องจากกลไกหลักดังต่อไปนี้: การกัดเซาะเหล่านี้สามารถเกิดขึ้นได้อย่างรวดเร็วในช่วงที่พายุพัดผ่าน แต่ในบางกรณี ทรายและตะกอนที่ถูกพัดพาออกไปอาจกลับมาสะสมที่ชายหาดอีกครั้งเมื่อสภาพอากาศสงบลง อย่างไรก็ตาม หากพายุเกิดขึ้นบ่อยครั้งหรือมีความรุนแรงมาก การฟื้นตัวของชายหาดอาจใช้เวลานานหรือไม่สมบูรณ์​

Beachlover

April 30, 2025

Hybrid solution แนวทางผสมผสานเพื่อป้องกันชายฝั่ง

การกัดเซาะชายฝั่งทะเลเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และความเป็นอยู่ของชุมชนชายฝั่งในหลายพื้นที่ของประเทศไทย แนวทางดั้งเดิม เช่น กำแพงกันคลื่นและเขื่อนกันคลื่น มักถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่า ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เช่น การทำลายแหล่งที่อยู่อาศัย และการรบกวนพลวัตของตะกอนตามธรรมชาติ แนวทางการแก้ไขที่มีประสิทธิภาพและยั่งยืนคือการใช้ “Hybrid Solution” หรือ “แนวทางผสมผสาน” ซึ่งรวมข้อดีของวิศวกรรมโครงสร้างทางวิศวกรรม เข้ากับโครงสร้างที่เลียนแบบธรรมชาติ (nature-based solutions หรือ NbS) เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงของชายฝั่งและฟื้นฟูระบบนิเวศ แนวทาง Hybrid Solution: การผสมผสานเพื่อการป้องกันชายฝั่งที่ยั่งยืน 1. โครงสร้างเลียนแบบธรรมชาติ (Nature-Based Solutions – NbS) NbS มุ่งเน้นการใช้หรือฟื้นฟูองค์ประกอบธรรมชาติ เช่น การปลูกป่าชายเลน การสร้างแนวสันทราย หรือการใช้แนวไม้ไผ่เพื่อชะลอคลื่น แนวทางนี้ไม่เพียงแต่ช่วยลดแรงคลื่นและการกัดเซาะ แต่ยังส่งเสริมความหลากหลายทางชีวภาพและระบบนิเวศชายฝั่ง 2. โครงสร้างทางวิศวกรรม (Grey Infrastructure) โครงสร้างทางวิศวกรรม เช่น เขื่อนกันคลื่น (seawalls), แนวหินป้องกัน (revetments), และแนวหินใต้น้ำ (submerged breakwaters) มักถูกใช้เพื่อป้องกันการกัดเซาะโดยตรง อย่างไรก็ตาม การใช้โครงสร้างเหล่านี้เพียงอย่างเดียวอาจส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศชายฝั่งและการเคลื่อนที่ของตะกอนทราย​ 3. […]

Beachlover

April 28, 2025

พาชม “เสาคอนกรีต” บ้านพอด สุราษฎร์ธานี

Beach Lover เคยไปสำรวจพื้นที่นี้มาแล้วหลายครั้ง แต่ไม่เคยได้นำมาเล่าสู่กันฟังผ่านช่องทางนี้เลย พื้นที่นี้อยู่ส่วนปลายของกำแพงกันคลื่นทางทิศตะวันตก โดยจากข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมจาก Google Earth ตั้งแต่ปี 2012 ถึง 2020 (ข้อมูลภาพล่าสุดมีเพียง 2020) เห็นได้อย่างชัดเจนถึงชายหาดที่เว้าเข้ามาซึ่งน่าจะเกิดจากผลกระทบของกำแพงกันคลื่นที่เห็นในภาพ ช่วงปลายเดือนเมษายน Beach Lover ได้รับรายงานจากผู้พบเห็นว่า มีเสาคอนกรีตเกิดขึ้นบริเวณนี้ โดยเป็นการปักในแนวเดียวกันกับกำแพงกันคลื่นไปทางทิศตะวันตก โดยปักแล้วเสร็จตั้งแต่ปีที่แล้ว ฺBeach Lover ยังไม่แน่ใจว่าหน่วยงานใดดำเนินการ รวมถึงประสิทธิภาพของโครงสร้างนี้ หากได้รับข้อมูลเพิ่มเติม จะนำมาเล่าในโอกาสถัดไป … โปรดติดตาม

Beachlover

April 27, 2025

กรมทะเลฯ สำรวจสถานภาพชายฝั่งบางปะกง-เจ้าพระยา

ที่มา: https://www.facebook.com/DMCRTH วันที่ 24 เมษายน 2568 สำนักงานทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 2 โดยส่วนอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่ง ลงพื้นที่จังหวัดสมุทรปราการ ดำเนินการสำรวจสถานการณ์ทรัพยากรชายฝั่ง บริเวณตำบลคลองด่าน อ.บางบ่อ ถึงตำบลบางปูใหม่ อ.เมืองสมุทรปราการ การสำรวจครอบคลุมระบบหาดบางปะกง–เจ้าพระยา (T3A061) ระยะทางรวม 33.87 กม. โดยใช้เทคโนโลยีอากาศยานไร้คนขับ (Drone) ในการเก็บข้อมูลลักษณะการใช้ประโยชน์ที่ดินชายฝั่ง เช่น พื้นที่ชุมชน ที่อยู่อาศัย การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ และประมงชายฝั่ง ผลการสำรวจไม่พบจุดเปราะบางที่มีแนวโน้มจะเกิดการกัดเซาะในอนาคต เนื่องจากมีโครงสร้างป้องกันครบถ้วน เช่น เขื่อนหินริมฝั่ง เขื่อนหินนอกฝั่ง และไม้ไผ่ชะลอคลื่น อีกทั้งยังพบการเจริญเติบโตของพันธุ์ไม้ป่าชายเลนอย่างต่อเนื่องหลังแนวเขื่อน นอกจากนี้ ได้ติดตามความคืบหน้าของโครงการก่อสร้างเขื่อนหินใหญ่ป้องกันน้ำทะเลกัดเซาะบริเวณหมู่ 9 ต.คลองด่าน โดย อบต.คลองด่าน ซึ่งได้ดำเนินการแล้วเสร็จเป็นระยะทาง 150 เมตร โดยข้อมูลทั้งหมดจะนำมาวิเคราะห์เพื่อจัดทำรายงานสถานภาพชายฝั่งทะเลประจำปี 2568 และใช้เป็นฐานข้อมูลวางแผนงานอนุรักษ์ในอนาคต

Beachlover

April 25, 2025

หาด My Khe…เชื่อมเมืองดานังและฮอยอัน

หาดที่ Beach Lover พาชมในครั้งนี้คือหนึ่งในแนวชายหาดที่ยาวและสวยที่สุดของประเทศเวียดนาม โดยทั่วไปเรียกว่า “My Khe Beach”หรือในบริเวณต่อเนื่องจะรวมไปถึง Non Nuoc Beach ในเมืองดานัง และ Cua Dai Beach ใกล้ฮอยอัน ซึ่งทั้งหมดนี้ต่อเนื่องกันเป็นแนวยาวกว่า 31 กิโลเมตร โดยมีลักษณะทางกายภาพที่น่าสนใจดังนี้: ลักษณะทางกายภาพของแนวชายหาดจากดานังถึงฮอยอัน 1. ชายหาดแบบเปิด (Open Coast Sandy Beach) เป็นชายหาดที่หันหน้าออกสู่ทะเลจีนใต้ (South China Sea) ซึ่งเปิดรับคลื่นลมจากทิศตะวันออก ไม่มีแหลมยื่นหรือลักษณะภูมิประเทศที่กั้นคลื่น ทำให้มีพลังคลื่นที่ค่อนข้างแรง โดยเฉพาะฤดูมรสุม 2. ลักษณะของทราย ทรายละเอียดถึงขนาดกลาง สีออกขาวอมเหลือง มีการกระจายตัวค่อนข้างสม่ำเสมอตลอดแนวชายหาด เหมาะแก่การท่องเที่ยวและพักผ่อน เพราะเป็นหาดทรายลาดเรียบและมีความปลอดภัยสูงในฤดูคลื่นสงบ 3. ความลาดชันของหาด (Beach Slope) โดยทั่วไปชายหาดมีลักษณะลาดชันน้อย (gentle slope) ทำให้แนวคลื่นแตก (breaker zone) อยู่ห่างจากฝั่งพอสมควร ในบางช่วง โดยเฉพาะบริเวณปากแม่น้ำ Han และใกล้ Cua Dai จะพบว่ามีการเปลี่ยนแปลงของความลาดมากกว่าบริเวณกลางๆ 4. กระแสน้ำและการพัดพาตะกอน (Longshore […]

Beachlover

April 24, 2025

แนวคิด Living Shoreline กับการป้องกันชายฝั่ง

Living shoreline หรือแนวชายฝั่งมีชีวิต กำลังได้รับการยอมรับมากขึ้นว่าเป็นทางเลือกที่มีศักยภาพแทนวิธีการป้องกันชายฝั่งแบบดั้งเดิม เช่น กำแพงกันคลื่น เขื่อนกันคลื่น หรือรอดักทราย แนวทางนี้เป็น มาตรการที่อิงกับธรรมชาติ (nature-based solutions, NBS) ซึ่งมีเป้าหมายในการรักษาเสถียรภาพของแนวชายฝั่ง ควบคู่ไปกับการอนุรักษ์หรือฟื้นฟูถิ่นอาศัยตามธรรมชาติ จึงส่งผลดีทั้งในด้านการป้องกันและด้านนิเวศวิทยา ตรงกันข้ามกับโครงสร้างแบบดั้งเดิมที่มักก่อให้เกิดการสูญเสียถิ่นอาศัย และบางครั้งอาจเร่งให้เกิดการกัดเซาะในพื้นที่ข้างเคียง Living shoreline ใช้วัสดุธรรมชาติและกระบวนการตามธรรมชาติในการป้องกันชายฝั่ง ซึ่งมีความยั่งยืนและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากกว่า แนวทางนี้ไม่เพียงแต่ช่วยลดการกัดเซาะ แต่ยังส่งเสริมความหลากหลายทางชีวภาพและบริการของระบบนิเวศ จึงเป็นทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับการจัดการชายฝั่ง Living Shoreline หมายถึง แนวทางการป้องกันชายฝั่งโดยใช้ องค์ประกอบทางธรรมชาติหรือกึ่งธรรมชาติ เช่น พืชน้ำกร่อย หญ้าทะเล หญ้าชายฝั่ง ป่าชายเลน หอยนางรม หรือโครงสร้างแนวปะการังเทียมแบบมีชีวิต เพื่อ ลดแรงกัดเซาะจากคลื่น ดูดซับพลังงานคลื่น ป้องกันการพังทลายของตลิ่งหรือชายฝั่ง รวมถึงช่วยสร้างระบบนิเวศชายฝั่งให้กลับมามีชีวิต ต่างจากโครงสร้างแข็งแบบเดิม (hard structures) อย่างเขื่อนกันคลื่นหรือกำแพงกันคลื่น ที่แม้จะกันคลื่นได้ แต่กลับส่งผลเสียต่อธรรมชาติ เช่น ทำให้ชายหาดหายไป หรือเกิดการกัดเซาะที่ชายฝั่งข้างเคียง (ตามอ่านผลกระทบของกำแพงกันคลื่นต่อได้ที่ https://beachlover.net/กำแพงกันคลื่น-ไปต่อหรื/) รูปแบบของ Living Shoreline มีหลายแบบ ขึ้นอยู่กับสภาพพื้นที่ชายฝั่งนั้น ๆ ได้แก่: 1. พืชพรรณริมฝั่ง […]

Beachlover

April 9, 2025

กรมทะเล ร่วมกับ NECTEC เก็บข้อมูลการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งหาดท้ายเหมือง พัฒนาระบบติดตามการกัดเซาะชายฝั่ง

ที่มาข่าว: https://www.facebook.com/DMCRTH วันที่ 3 เมษายน 2568 กองอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่ง โดยส่วนวิศวกรรมและฟื้นฟูชายฝั่ง ร่วมกับสำนักงานทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 6 และสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) ลงพื้นที่เก็บข้อมูลการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งทะเลบริเวณอุทยานแห่งชาติหาดท้ายเหมือง จังหวัดพังงา ในระบบหาดหาดท้ายเหมือง (T7E201) หลังฤดูมรสุม โดยใช้เครื่องมือ RTK ในการรังวัดข้อมูลสัณฐานชายฝั่ง พร้อมกับการใช้ระบบ LiDAR เพื่อสแกนและสร้างแบบจำลองระดับพื้นผิวของชายฝั่ง โดยมีระยะทางสำรวจรวมทั้งสิ้น 16 กิโลเมตร ข้อมูลที่เก็บได้จะถูกนำไปใช้ในการวิเคราะห์โครงการพัฒนาแพลตฟอร์มติดตามการกัดเซาะชายฝั่งด้วยปัญญาประดิษฐ์ ภายใต้แผนความร่วมมือโครงการ “Coastal Erosion Monitoring Platform Based on Wireless Sensor Networks and 3D Point Clouds from Airborne LiDAR” ซึ่งจะช่วยในการวางแผนและประเมินความเสี่ยง รวมถึงสนับสนุนการตัดสินใจในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง รวมทั้งการอนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งในอนาคต

Beachlover

April 4, 2025

หัวหาดเทียม (Artificial Headlands) คืออะไร

หัวหาดเทียม หนึ่งในโครงการบรรเทาการกัดเซาะ ส่งเสริมการตกตะกอนของตะกอนทราย และปกป้องแนวชายฝั่ง โครงสร้างเหล่านี้ถูกออกแบบให้เลียนแบบลักษณะของหัวหาดธรรมชาติ ซึ่งเป็นภูมิลักษณ์ที่ยื่นออกไปในทะเลและมีอิทธิพลต่อรูปแบบของคลื่นและการเคลื่อนย้ายตะกอน หัวหาดเทียมมักได้รับการพิจารณาให้เหมาะสมมากกว่าสิ่งก่อสร้างป้องกันชายฝั่งแบบแข็ง เช่น เขื่อนกันคลื่นหรือรอดักทราย เนื่องจากมีศักยภาพในการสร้างประโยชน์ทางนิเวศควบคู่ไปกับการตอบสนองต่อความจำเป็นในการป้องกันชายฝั่ง หัวหาดเทียม มักสร้างขึ้นจากฝั่งแล้วยื่นออกไปในทะเลคล้ายแหลมหัวหาดธรรมชาติ เพื่อเลียนแบบบทบาทของแหลมที่ปกป้องชายหาดจากการกัดเซาะของคลื่น โดยมักจะใช้ร่วมกับการเติมทราย (beach nourishment) เพื่อให้เกิดชายหาดรูปพระจันทร์เสี้ยว (crescent-shaped bay) ระหว่างหัวหาด หน้าที่ของหัวหาดเทียม องค์ประกอบโดยทั่วไป ผลกระทบทางนิเวศในเชิงบวก หัวหาดเทียมสามารถส่งผลดีทางนิเวศวิทยาในหลายด้าน ได้แก่ การสร้างที่อยู่อาศัยใหม่ให้แก่สิ่งมีชีวิตในทะเล การเพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพ และการส่งเสริมการเติบโตของระบบนิเวศชายฝั่ง ตัวอย่างเช่น หัวหาดเทียมสามารถทำหน้าที่เป็นที่อยู่อาศัยทดแทนสำหรับสิ่งมีชีวิตเกาะติดพื้นผิว ซึ่งช่วยเพิ่มความหลากหลายและความอุดมสมบูรณ์ของชนิดพันธุ์เมื่อเปรียบเทียบกับแหล่งธรรมชาติ นอกจากนี้ โครงสร้างหัวหาดเทียมยังสามารถลดพลังงานของคลื่น และก่อให้เกิดสภาวะที่สงบในบริเวณด้านในของโครงสร้าง (lee side) ซึ่งเอื้อต่อการเติบโตของระบบพืชพรรณชายฝั่ง เช่น ทุ่งหญ้าชายเลน หรือพืชลุ่มน้ำเค็มอื่น ๆ อีกทั้ง หัวหาดเทียมยังสามารถมีบทบาทในการฟื้นฟูระบบนิเวศทางทะเลที่เสื่อมโทรม โดยทำหน้าที่เป็นแนวปะการังเทียม (artificial reef) ที่ให้ที่หลบภัยและแหล่งวางไข่สำหรับปลาและสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในบางกรณี หัวหาดเทียมได้รับการพิสูจน์ว่าสามารถเพิ่มผลผลิตของทรัพยากรประมง โดยการเพิ่มชนิดพันธุ์และความชุกชุมของสัตว์หน้าดิน ผลกระทบทางนิเวศในเชิงลบ แม้หัวหาดเทียมจะมีศักยภาพในการสร้างประโยชน์ทางนิเวศ แต่หากไม่ได้รับการออกแบบหรือติดตั้งอย่างเหมาะสม ก็อาจก่อให้เกิดผลกระทบเชิงลบได้ โครงการที่ขาดการวางแผนรอบคอบอาจนำไปสู่การสูญเสียถิ่นอาศัยตามธรรมชาติ การรบกวนกระบวนการเคลื่อนย้ายตะกอน และการเปลี่ยนแปลงพลศาสตร์ชายฝั่ง […]

Beachlover

March 31, 2025

ไม้สนปากคลองกลาย ยังสบายดี ?

BeachLover ขอพาชมชายหาดทางทิศเหนือของปากคลองกลาย อ.ท่าศาลา จ.นครศรีธรรมราช ที่กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งได้นำไม้มาปักไว้เพื่อบรรเทาปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง แล้วเสร็จไปเมื่อ 3 ปีก่อน ติดตามโพสเก่าๆที่ Beach Lover เคยพาชมพื้นที่ไปแล้วได้จาก https://beachlover.net/กำแพงไม้-ท่าศาลา-นครฯ/ ช่วงปลายเดือนมีนาคม 2568 Beach Lover ได้เดินเท้าสำรวจชายหาดแห่งนี้อีกรอบพบว่า ไม้สนหายไปเกือบหมด โดยพบซากจำนวนหนึ่งอยู่บนชายหาด เมื่อเดินขึ้นมาทางทิศเหนือ ตำแหน่งที่เคยเป็นที่ตั้งของร้านอาหาร (ดูภาพได้จาก https://beachlover.net/กำแพงไม้-ท่าศาลา-นครฯ/) พบว่าเหลือไม้สนบนชายหาดเพียงน้อยนิด ส่วนร้านอาหารนั้นเลิกกิจการไปแล้ว แต่ยังคงหลงเหลือโครงสร้างบางอย่างไว้บนชายหาด การปักไม้ลักษณะนี้ เป็นไปตามหลักวิชาการที่ถูกพิสูจน์แล้วในเชิงวิทยาศาสตร์ว่าได้ผลดี หรือไม่ อย่างไร Beach Lover ยังคงตั้งคำถามนี้ต่อไปจนกว่าหน่วยงานที่รับผิดชอบจะมีรายงานเชิงวิชาการ หรือมาตรฐานการปักไม้ลักษณะเดียวกันนี้เพื่อป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งออกมา เนื่องจากหลายพื้นที่ในเชิงประจักษ์นั้นยังไม่สามารถระบุประสิทธิภาพประสิทธิผลได้อย่างชัดเจนนักว่า ส่งผลดีต่อชายหาดอย่างไร และแตกต่างกับพื้นที่ข้างเคียงที่ไม่มีการปักไม้สนหรือไม่ อย่างไร…รอติดตามต่อไป อย่างใจเย็น

Beachlover

March 30, 2025

5 ปีผ่านไป…กำแพงกันคลื่นชิงโคกับหาดที่หายไป

Beach Lover ได้พาติดตามสถานการณ์ชายหาดชิงโคหรือที่รู้จักกันในนามของหาดทรายแก้ว ชิงโค อ.สิงหนคร จ.สงขลา มาหลายครั้งแล้ว ตั้งแต่ก่อนมีโครงสร้าง ระหว่างการก่อสร้าง และหลังกำแพงแล้วเสร็จ สืบค้นได้จาก Search Icon มุมขวาบน Beach Lover ได้เดินเท้าสำรวจสภาพชายหาดด้านท้ายน้ำ (ทิศเหนือ) ของกำแพงในปลายเดือนกุมภาพันธ์ ระยะทางประมาณ 560 เมตร พบสภาพชายหาดที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดือนก่อนหน้าค่อนข้างมาก หากพิจารณาภาพถ่ายดาวเทียมจาก Google Earth เท่าที่มีข้อมูลล่าสุดคือ ก.พ.2024 ย้อนหลังไปถึงช่วงก่อนมีโครงสร้างไม่นาน (ก.ค.2019-ก.พ.2024) รวม 5 ปี โดยภาพรวมพบว่า พื้นที่ส่วนที่เป็นบกในกรอบสีขาว (เท่ากันและอยู่ในตำแหน่งเดียวกันทุกภาพ) ลดลงต่อเนื่องอย่างเห็นได้ชัด การลดลงของพื้นที่ชายหาดบริเวณตอนเหนือของกำแพงกันคลื่น เริ่มปรากฏให้เห็นในภาพถ่ายปี 2020 ซึ่งเป็นปีที่มีการก่อสร้างกำแพงกันคลื่นทางทิศใต้ของพื้นที่ต่อเนื่องมาจากธรรมสถานหาดทรายแก้ว หลังจากนั้นก็เริ่มพบว่าต้นไม้ริมชายหาดเริ่มค่อยๆหายไป หาดเริ่มเว้าอย่างชัดเจนโดยเฉพาะระยะประชิดกับกำแพงทางทิศเหนือ จนถนนริมชายหาดหายไปตลอดทั้งแนว Beach Lover จะลงพื้นที่เพื่อวิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดจากกำแพงกันคลื่นบริเวณนี้อย่างใกล้ชิด ทั้งเชิงปริมาณ และคุณภาพ เพื่อนำมาเล่าสู่กันฟังอย่างต่อเนื่อง … โปรดติดตาม

Beachlover

March 5, 2025
1 … 9 10 11 … 46