กัดเซาะชายฝั่ง

ปลายเดือนกันยายน 2569 เครือข่ายของ Beach Lover ไปเยือนเกาะพีพีดอน จ.กระบี่ เกาะท่องเที่ยวชื่อดังที่ใครๆ ก็รู้จัก ทั้งน้ำทะเลสีสวย หาดทรายขาว และบรรยากาศคึกคักของเรือท่องเที่ยวที่เข้าออกอ่าวต้นไทรตลอดทั้งวัน แต่ท่ามกลางความสวยงามเหล่านั้น ยังมีเรื่องหนึ่งที่อดเป็นห่วงไม่ได้ นั่นคือ ซากโครงสร้างป้องกันชายฝั่งและทางเดินริมทะเลที่พังเสียหายมาตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2567 หรือกว่าสองปีมาแล้ว ยังคงไม่ได้รับการจัดการให้เรียบร้อยทั้งหมด Beach Lover เคยลงพื้นที่สำรวจความเสียหายนี้เมื่อเดือนสิงหาคม 2567 และเขียนไว้ในบทความ สำรวจความเสียหายของโครงสร้างป้องกันชายฝั่ง เกาะพีพี หลังพังยับเยิน ในครั้งนั้นเราพบว่าโครงสร้างทางเดินคอนกรีตที่วางอยู่บนกำแพงกันคลื่นแบบเกเบี้ยน (Gabion) พังเสียหายอย่างหนัก หลายส่วนแตกร้าว หลุดออกจากกัน และมีเศษวัสดุกระจัดกระจายอยู่ตามแนวชายหาด ต่อมาในเดือนเมษายน 2568 Beach Lover กลับไปสำรวจอีกครั้ง พบว่าโครงสร้างที่พังยังคงอยู่ และบางส่วนเสียหายมากขึ้นจากการถูกคลื่นซัดอย่างต่อเนื่อง ทั้งยังไม่มีการจัดการพื้นที่อันตรายอย่างเหมาะสม เวลาผ่านไปสองปีกว่า สิ่งที่น่ากังวลไม่ใช่เพียงโครงสร้างที่พัง แต่คือการปล่อยให้ซากโครงสร้างเหล่านี้อยู่ร่วมกับการใช้ประโยชน์ชายหาดของนักท่องเที่ยวมาเป็นเวลานาน เศษคอนกรีตที่แตกหัก เหล็กเส้นที่อาจโผล่ออกมา หินที่หลุดจากโครงสร้าง รวมถึงพื้นทางเดินที่ไม่มั่นคง ล้วนเป็นอันตรายที่อาจทำให้นักท่องเที่ยวได้รับบาดเจ็บ โดยเฉพาะคนที่ไม่คุ้นเคยกับพื้นที่ หรือเดินผ่านบริเวณดังกล่าวในช่วงน้ำขึ้น จากภาพล่าสุด เริ่มเห็นความเคลื่อนไหวของงานซ่อมแซมแล้ว ซึ่งอย่างน้อยก็เป็นสัญญาณว่าปัญหานี้กำลังได้รับการดำเนินการเสียที ในมุมของวิศวกรรมชายฝั่ง การซ่อมโครงสร้างที่พังไม่ใช่แค่การทำให้กลับมาแข็งแรงหรือสวยงามเหมือนเดิมเท่านั้น แต่ต้องย้อนกลับไปหาคำตอบด้วยว่า ทำไมโครงสร้างเดิมจึงพัง เพราะหากปัจจัยที่ทำให้เกิดความเสียหายยังคงอยู่ ไม่ว่าจะเป็นตำแหน่งของโครงสร้างที่ยื่นลงไปในเขตที่คลื่นปะทะโดยตรง ลักษณะท้องทะเลด้านหน้า […]

ต้นเดือนตุลาคม 2569 Beach Lover กลับมาเยือนหาดชิงโค หรือหาดแก้ว อ.สิงหนคร จ.สงขลา อีกครั้ง หลังจากที่เคยติดตามการเปลี่ยนแปลงของชายหาดแห่งนี้มาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ก่อนสร้างกำแพงกันคลื่น ระหว่างก่อสร้าง จนถึงวันที่โครงสร้างเริ่มมีปัญหา รวมถึงผลกระทบด้านท้ายกำแพง (Click ที่ชื่อเรื่องเพื่อนำสู่โพสเดิม) ย้อนกลับไปในปี 2565 Beach Lover เคยเขียนเรื่อง “ระเนระนาด @ หาดแก้ว ชิงโค” (Click ที่ชื่อเรื่องเพื่อนำสู่โพสเดิม) ที่ชื่อเรื่อง) เพื่อบอกเล่าความเสียหายของพื้นที่ด้านหลังกำแพงกันคลื่นที่กรมโยธาธิการและผังเมืองก่อสร้างขึ้น ทั้งทางเดิน ทางจักรยาน และระบบระบายน้ำที่พังเสียหายจากคลื่นที่ซัดข้ามสันกำแพงเข้ามา หรือที่เรียกว่า Wave Overtopping ครั้งนั้นเราตั้งคำถามไว้ว่า หน่วยงานเจ้าของโครงการจะจัดการกับความเสียหายที่เกิดขึ้นอย่างไร วันนี้เราได้เห็นคำตอบแล้วบางส่วน คำตอบนั้นคือการสร้างกำแพงกันคลื่นขึ้นมาอีกหนึ่งชั้น! กำแพงเดิมเป็นคอนกรีตเสริมเหล็ก ส่วนกำแพงใหม่ที่สร้างอยู่ด้านหน้าฝั่งทะเลเป็นกำแพงหินเรียงขนาดใหญ่ เรียงตัวทอดยาวขนานไปกับกำแพงเดิม โดยมีกำแพงทั้งสองแนวและร่องลึกคั่นอยู่ตรงกลาง เท่าที่เข้าใจ แนวคิดของการสร้างกำแพงชั้นใหม่นี้คือ เพื่อรับแรงคลื่นจากทะเลก่อนที่จะเข้าถึงกำแพงเดิม และลดโอกาสที่คลื่นจะกระโจนข้ามเข้ามาสร้างความเสียหายแก่พื้นที่ด้านในอีก ในทางวิศวกรรม แนวคิดการใช้โครงสร้างหลายแนวเพื่อช่วยลดพลังงานคลื่นไม่ใช่เรื่องที่เป็นไปไม่ได้ แต่สิ่งที่น่าตั้งคำถามคือ ทำไมการแก้ปัญหาที่หาดชิงโคจึงลงเอยด้วยการสร้างกำแพงขนาดใหญ่ซ้อนกันถึงสองชั้น เมื่อเดินสำรวจบริเวณนี้ สิ่งที่สะดุดตาที่สุดไม่ใช่เพียงขนาดของกองหิน แต่เป็นร่องระหว่างกำแพงทั้งสองแนวที่ทอดยาวไปตามชายฝั่ง ภาพที่เห็นทำให้อดสงสัยไม่ได้ว่า ร่องนี้ถูกออกแบบให้ทำหน้าที่อะไร มีการระบายน้ำที่ซัดข้ามกำแพงหินเข้ามาอย่างไร และในระยะยาวจะดูแลรักษากันอย่างไร ที่สำคัญ […]

กลับมาที่ ชายหาดเกาะยาว อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส อีกครั้งในช่วงต้นเดือนตุลาคม 2569 Beach Lover เคยมาที่นี่และเขียนถึงชายหาดแห่งนี้ไว้เมื่อปี 2562 (Link บทความ) ตอนนั้นก็พบโครงสร้างป้องกันชายฝั่งอยู่หลายรูปแบบแล้ว ทั้งรอดักทรายที่เรียงต่อกันตามแนวชายฝั่ง และกำแพงหินทิ้งบางช่วง เวลาผ่านไปหลายปี เมื่อกลับมาอีกครั้ง สิ่งที่เห็นชัดคือ ชายหาดแห่งนี้ยังคงเปลี่ยนแปลงต่อเนื่อง และโครงสร้างชายฝั่งก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย มีทั้งกองหินใหม่ที่ถูกนำมาวางเพิ่ม มีการสร้างรอดักทรายเพิ่มเติม รวมถึงกำแพงหินทิ้งตามแนวชายฝั่งในบางช่วง ภาพที่เห็นจึงทำให้เกิดคำถามเดิมอีกครั้งว่า ชายหาดแห่งนี้จำเป็นต้องมีโครงสร้างเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ขนาดนั้นเลยหรือ? สิ่งหนึ่งที่แตกต่างจากชายหาดหลายแห่งที่ Beach Lover ไปติดตาม คือ หาดเกาะยาวยังมีพื้นที่ชายหาดค่อนข้างกว้าง และบริเวณริมฝั่งก็ไม่ได้มีบ้านเรือนหรือชุมชนตั้งประชิดทะเลเลย ดังนั้น แม้ชายหาดจะมีช่วงที่กัดเซาะหรือแนวชายฝั่งเคลื่อนตัวเข้าออกตามฤดูกาล แต่การกัดเซาะในหลายบริเวณ ไม่ได้หมายความว่าจะเกิดความเสียหายต่อบ้านเรือนหรือทรัพย์สิน ตรงนี้เป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะเราต้องแยกให้ออกระหว่าง “ชายหาดกำลังเปลี่ยนแปลง” กับ “ความเสียหายที่จำเป็นต้องป้องกัน” สองเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน ชายหาดตามธรรมชาติไม่เคยอยู่นิ่ง บางช่วงทรายหาย บางช่วงทรายกลับมา บางปีแนวชายฝั่งถอย บางปีอาจงอกออกมา การเปลี่ยนแปลงเช่นนี้เป็นส่วนหนึ่งของพลวัตชายฝั่ง โดยเฉพาะพื้นที่อย่างเกาะยาวที่ยังมี พื้นที่ว่างระหว่างทะเลกับชุมชน พื้นที่ชายหาดตรงนี้เองสามารถทำหน้าที่เป็นเหมือน “พื้นที่กันชน” ให้ชายฝั่งได้ขยับตัวตามธรรมชาติ จึงเป็นเรื่องที่น่าเสียดาย หากทุกครั้งที่เราเห็นการกัดเซาะ แล้วรีบตอบสนองด้วยการนำหินลงไปวาง หรือสร้างโครงสร้างป้องกันชายฝั่งเพิ่มเติมทันที เพราะเมื่อมีโครงสร้างหนึ่งเกิดขึ้น ระบบชายฝั่งก็อาจตอบสนองต่อโครงสร้างนั้น และบางครั้งผลกระทบก็อาจถูกส่งต่อไปยังพื้นที่ข้างเคียง จนนำไปสู่การสร้างโครงสร้างใหม่ตามมาอีก จากรอดักทราย […]

Beach Lover เคยเขียนถึงชายหาดแห่งนี้ไปเมื่อหลายปีก่อน ตามอ่านได้จากโพส “หาดทรายกลายเป็นหิน @ หาดบาเฆะ นราธิวาส” ต้นเดือนตุลาคม 2569 Beach Lover มีโอกาสกลับไปที่ หาดบาเฆะ จังหวัดนราธิวาส อีกครั้ง สิ่งที่เห็นอย่างเต็มตาตอนนี้คือแนวหินทิ้งยาวไปตามชายฝั่ง ทั้งบริเวณที่มีชุมชนและบริเวณชายหาดธรรมชาติที่ไม่มีบ้านเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างอยู่ด้านหลัง ในวันนี้ หาดยังคงกัดเซาะและกองหินก็ยังคงเพิ่มขึ้น จากการเดินเท้าสำรวจพบว่า มีกองหินใหม่ๆวางเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ โดยสังเกตได้ไม่ยากจากสีของหิน บางช่วง “ชายหาด” แทบจะไม่เหลืออยู่แล้ว เพราะพื้นที่ที่เคยเป็นหาดทรายถูกกองหินวางทับลงไปโดยตรง ส่วนตรงด้านหน้าของแนวหินก็ไม่มีพื้นที่หาดให้เราเดินอีกต่อไป ภาพที่เห็นจึงชวนให้คิดว่า เรากำลังป้องกันอะไรกันแน่ หากเป้าหมายคือการรักษาบ้าน ถนน หรือโครงสร้างพื้นฐานที่มีความจำเป็น การป้องกันชายฝั่งในบางตำแหน่งอาจมีเหตุผลความจำเป็น แต่ถ้าพื้นที่ด้านหลังยังเป็นพื้นที่ธรรมชาติ ไม่มีสิ่งปลูกสร้างสำคัญ และชายหาดยังมีพื้นที่ให้สามารถปรับตัวตามธรรมชาติได้ คำถามคือ เราจำเป็นต้องเอาหินไปวางทุกครั้งที่แนวชายฝั่งถูกกัดเซาะหรือไม่ ? เพราะชายหาดไม่ใช่สิ่งที่อยู่นิ่ง ตามธรรมชาติ หาดสามารถแคบลง กว้างขึ้น ถอยเข้าฝั่ง หรือสะสมตัวกลับมาได้ตามฤดูกาล คลื่น และปริมาณตะกอน แต่เมื่อเราเอาหินก้อนใหญ่ไปวางบนพื้นที่หาด สิ่งหนึ่งที่เกิดขึ้นแน่นอนคือ พื้นที่ตรงนั้นจะไม่ใช่หาดทรายแบบเดิมอีกแล้ว การวางหินอาจช่วยรักษา “แนวชายฝั่ง” ให้อยู่ในตำแหน่งเดิมได้บางส่วน แต่ไม่ได้หมายความว่าเราจะรักษา “ชายหาด” ไว้ได้ […]

ต้นเดือนตุลาคม 2569 Beach Lover ได้กลับมาที่ หาดนราทัศน์ จ.นราธิวาส อีกครั้ง หาดแห่งนี้เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่เราแวะเวียนกลับมาดูอยู่หลายครั้ง และเคยเขียนถึงการเปลี่ยนแปลงของชายหาดไว้ตั้งแต่หลายปีก่อน ทั้งเรื่องการกัดเซาะ การสร้างเขื่อนกันคลื่นนอกชายฝั่ง การเกิดสันทรายด้านหลังโครงสร้าง รวมถึงการที่ชายหาดบางช่วงเคยกัดเซาะไปมากอย่างเห็นได้ชัด ตามอ่านได้จากโพส https://beachlover.net/หาดนราทัศน์-กลับมา/ ครั้งนี้ เมื่อกลับมายืนในตำแหน่งเดิม ภาพตรงหน้าก็เปลี่ยนไปอีกครั้ง บางบริเวณเริ่มเห็นทรายกลับมาสะสม ขณะที่บางบริเวณยังคงมีแนวหิน โครงสร้าง และรูปร่างชายฝั่งที่แตกต่างไปจากชายหาดเดิมในอดีต สิ่งที่เห็นทำให้นึกถึงธรรมชาติพื้นฐานอย่างหนึ่งของชายหาดว่า “ชายหาดไม่เคยหยุดนิ่ง” ชายหาดเป็นระบบที่มีความเป็น พลวัต  ตลอดเวลา เม็ดทรายถูกพัดพาไปมาโดยคลื่น กระแสน้ำ ลม และระดับน้ำทะเล บางฤดูทรายอาจถูกดึงออกไปนอกฝั่ง พอเข้าสู่อีกฤดูก็อาจถูกพากลับเข้ามาสะสมใหม่ เมื่อมีโครงสร้างชายฝั่งเข้ามาอยู่ในระบบ กระบวนการเหล่านี้ก็ยิ่งซับซ้อนขึ้น บางจุดอาจมีทรายสะสมมากขึ้น เพราะอยู่ในบริเวณที่คลื่นอ่อนกำลังลง ขณะที่พื้นที่ข้างเคียงอาจได้รับทรายน้อยลงหรือเกิดการกัดเซาะแทน ดังนั้น สิ่งที่เราเห็นว่า “หาดกลับมาแล้ว” ในวันนี้ อาจไม่ได้หมายความว่าปัญหาทั้งหมดสิ้นสุดลง ในทางกลับกัน สิ่งที่เราเห็นว่า “หาดหายไป” ในช่วงเวลาหนึ่ง ก็ไม่ได้หมายความว่าชายหาดจะไม่มีโอกาสกลับมาอีกเลยเช่นกัน สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นคือ ชายหาดพยายามปรับตัวเข้าหา สมดุลใหม่ แต่คำว่า “สมดุล” ของชายหาด ไม่ได้หมายถึงการหยุดนิ่ง สมดุลหนึ่งอาจเกิดขึ้นได้ช่วงหนึ่ง ก่อนที่คลื่นฤดูใหม่ พายุ การเปลี่ยนแปลงของปริมาณตะกอน หรือแม้แต่โครงสร้างชายฝั่ง จะเข้ามารบกวนและทำให้สมดุลนั้นเปลี่ยนไปอีกครั้ง สมดุลใหม่จึงเกิดขึ้นได้ และการเสียสมดุลใหม่ก็เกิดขึ้นได้เช่นกัน […]

ตามอ่านตอนที่ 1 และ 2 ได้จาก https://beachlover.net/coastal-hazard1-sep2026/ และ https://beachlover.net/coastal-hazard2-sep2026/ แผนที่ที่ละเอียด ไม่ได้แปลว่าถูกต้องเสมอไป แผนที่สมัยใหม่สามารถแสดงผลด้วยความละเอียดสูงและสีสันสวยงาม แต่ความน่าเชื่อถือไม่ได้ขึ้นกับจำนวนพิกเซลเพียงอย่างเดียว เราควรตั้งคำถามต่อว่า: – DEM มี vertical accuracy เท่าใด? -ระดับพื้นดินกับระดับน้ำใช้ datum เดียวกันหรือไม่? -รวมผลจากแผ่นดินทรุดแล้วหรือยัง? -รวม tide, surge, wave setup และ runup หรือไม่? -สมมติให้ชายหาดคงรูป หรือจำลองการกัดเซาะชายฝั่งแล้ว? -มีโครงสร้างป้องกันชายฝั่งใดบ้าง และระดับสันโครงสร้างเท่าใด? -รวมการระบายน้ำจากแผ่นดินหรือไม่? -แบบจำลองผ่านการตรวจสอบกับเหตุการณ์จริงหรือยัง? -ความไม่แน่นอนของขอบเขตและระดับน้ำท่วมมีค่าเท่าใด? หากยังตอบคำถามเหล่านี้ไม่ได้ แผนที่ควรถูกใช้เป็น screening map ไม่ใช่เส้นแบ่งเขตปลอดภัย–ไม่ปลอดภัยอย่างเด็ดขาด บทสรุป 1.การเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเลเป็นภัยคุกคามสำคัญ แต่ Sea level rise map ไม่เท่ากับ coastal hazard map 2.แผนที่ที่ใช้ระดับน้ำทะเลสูงขึ้นเพียงอย่างเดียวช่วยให้เราเริ่มต้นมองเห็นพื้นที่เสี่ยง แต่ยังอาจพลาดผลของคลื่น พายุ การกัดเซาะ การเปลี่ยนแปลงชายหาด การทรุดตัวของแผ่นดิน และการล้มเหลวของโครงสร้างพื้นฐาน 3.สำหรับชายหาดท่องเที่ยวและเมืองชายฝั่งของไทย การประเมินที่เหมาะสมควรพัฒนาจาก: Passive SLR → Total Water Level […]

ที่มาข่าว: https://www.abc.net.au/news/2026-08-05/beach-erosion-expert-claims-research-ignored/106746240 วิศวกรชายฝั่งในออสเตรเลียชื่อ Angus Gordon เป็นผู้ร่วมร่างกฎหมายคุ้มครองชายฝั่งฉบับแรกของรัฐนิวเซาท์เวลส์เมื่อปี 1978 และร่วมปรับปรุงฉบับแก้ไขในปี 2016 ด้วย พูดง่ายๆ คือหลักการจัดการการกัดเซาะชายฝั่งของรัฐนี้ มีลายมือของเขาอยู่แทบทุกหน้า เดือนกรกฎาคม 2569 ศาลที่ดินและสิ่งแวดล้อมของรัฐนิวเซาท์เวลส์ตัดสินว่า เจ้าของบ้านริมหาดที่ The Entrance North มีสิทธิตามกฎหมายในการสร้างกำแพงกันคลื่นยาว 90 เมตรเพื่อป้องกันบ้านของตัวเอง กอร์ดอนเรียกคำตัดสินนี้ว่าเป็นบรรทัดฐานที่ไม่ควรเกิดขึ้นเลย และบอกว่าสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นตอนนี้ คือสิ่งที่เขากับเพื่อนร่วมงานเตือนไว้แล้วตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1970 รายงานปี 1978 ที่เขียนไว้ล่วงหน้า 48 ปี ปีนั้น กรมโยธาธิการรัฐนิวเซาท์เวลส์ว่าจ้างคณะผู้เชี่ยวชาญ รวมถึงกอร์ดอน ให้ศึกษาการกัดเซาะชายฝั่งช่วง Byron Bay–Hastings Point หลังปัญหาพุ่งขึ้นอย่างรุนแรงในทศวรรษก่อนหน้า ข้อสรุปของรายงานฉบับนั้นสั้นและคม นั่นคือ “การแก้ปัญหาเฉพาะจุดของแต่ละราย ไม่เพียงไม่ได้ผล แต่แน่นอนว่าจะทำให้เกิดปัญหาเพิ่มขึ้นในที่อื่น“ คณะผู้ศึกษายังพบด้วยว่ามาตรการอย่างรอดักทรายและการเติมทรายให้ผลเพียงระยะสั้นเท่านั้น พร้อมเสนอว่าบางพื้นที่ควรปล่อยไว้โดยไม่พัฒนา และบางพื้นที่ควรวางแผนถอยร่นอย่างค่อยเป็นค่อยไป โดยแนะนำให้ท้องถิ่นควบคุมการพัฒนาในระยะ 1 กิโลเมตรจากชายฝั่ง และระบุชัดว่าใครที่ฝ่าฝืน ต้องรับความเสี่ยงเอง Beach Lover ขอชวนคิดว่า นี่คือหลักการเดียวกับที่นักวิชาการชายฝั่งไทยพูดกันทุกวันนี้ […]