วิชาการ

โครงการถมทะเลเพื่อสร้างเกาะเทียม เป็นโครงการขนาดใหญ่ที่พบได้ทั่วโลก โดยมีวัตถุประสงค์หลากหลาย เช่น เพื่อการอยู่อาศัย การท่องเที่ยว หรือเพื่อสร้างพื้นที่อุตสาหกรรม การก่อสร้างเกาะเทียมเป็นปรากฏการณ์ระดับโลกที่มีโครงการสำคัญในหลากหลายภูมิภาค ซึ่งแต่ละโครงการมีผลกระทบที่แตกต่างกันต่อสิ่งแวดล้อมและภูมิทัศน์ทางสังคมและการเมือง ในทะเลจีนใต้ สาธารณรัฐประชาชนจีนได้พัฒนาเกาะเทียมอย่างรวดเร็ว เพิ่มการควบคุมทางการเมืองเหนือภูมิภาค ในขณะที่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อมอย่างมาก รวมถึงการทำลายแหล่งที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติและระบบนิเวศ ในทำนองเดียวกัน ในช่องแคบ Qiongzhou การก่อสร้างเกาะเทียม Ruyi ได้เปลี่ยนแปลงสนามกระแสน้ำขึ้นน้ำลง และก่อให้เกิดการกัดเซาะและการทับถมของตะกอน ซึ่งส่งผลกระทบต่อผืนน้ำโดยรอบ ในอ่าวเปอร์เซีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) เป็นผู้บุกเบิกในการสร้างเกาะเทียม ด้วยโครงการต่างๆ เช่น Palm Jumeirah ในดูไบ ซึ่งได้ทำลายสิ่งมีชีวิตทางทะเล เพิ่มความขุ่นของน้ำ และรบกวนการเคลื่อนที่ของตะกอนตามธรรมชาติ แม้ว่าจะมีการดำเนินมาตรการบรรเทาผลกระทบ แล้วก็ตาม ในทะเลเหลืองตอนใต้ การก่อสร้างเกาะเทียม Xitaiyang Sand Shoal ได้รับการศึกษาถึงผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมทางอุทกพลศาสตร์และตะกอน ซึ่งเผยให้เห็นว่าจำเป็นต้องมีมาตรการป้องกันการกัดเซาะที่มีประสิทธิภาพเพื่อรักษาเสถียรภาพของพื้นที่ นอกจากนี้ ใน Tang Shan Bay การก่อสร้างเกาะเทียมได้ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงลักษณะทางอุทกพลศาสตร์และเปลี่ยนแปลงลักษณะของการกัดเซาะ-ทับถม โดยรวมแล้ว ในขณะที่เกาะเทียมเสนอผลประโยชน์เชิงกลยุทธ์และเศรษฐกิจ เช่น ความมั่นคงด้านพลังงานของจีนในทะเลจีนใต้ แต่ก็ก่อให้เกิดความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมอย่างมาก ซึ่งต้องมีการกำกับดูแลด้านกฎระเบียบที่เข้มงวดและกลยุทธ์การบรรเทาผลกระทบที่เป็นนวัตกรรมใหม่เพื่อลดผลกระทบที่ไม่พึงประสงค์ต่อระบบนิเวศทางทะเลและพลวัตของชายฝั่ง […]

นอกจากบทความนี้แล้ว สามารถอ่านเพิ่มในแบบที่ไม่เป็นวิชาการมากนักได้ที่ https://beachlover.net/น้ำทะเลล้นฝั่ง-ภัยเนิบช/ การเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเล (SLR) เป็นภัยคุกคามที่สำคัญต่อพื้นที่ชายฝั่งทั่วโลก โดยมีผลกระทบที่แตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับลักษณะภูมิประเทศ การใช้ที่ดิน และปัจจัยทางเศรษฐกิจและสังคม การวิจัยระบุว่าเขตชายฝั่งที่ต่ำ เช่น Karasu ในตุรกี มีความเสี่ยงเป็นพิเศษ โดยมีระดับการคาดการณ์น้ำท่วม 1.40%, 6.02% และ 29.27% สำหรับสถานการณ์ SLR 1 ม., 2 ม. และ 3 ม. ภายในปี 2100 ตามลำดับ ซึ่งส่งผลกระทบต่อเขตเมือง พื้นที่เพาะปลูก และป่าไม้   ในทำนองเดียวกัน ในโปรตุเกส การขยายตัวของเขตอันตราย SLR เป็นสิ่งที่เห็นได้ชัด โดยมีอัตราการเพิ่มขึ้น 2.1 มม./ปี ระหว่างปี 1977 ถึง 2000 และการคาดการณ์ในอนาคตคาดว่าค่า SLR จะอยู่ระหว่าง 0.74 ม. ถึง 0.81 ม. ภายในปี 2100 ภายใต้สถานการณ์ SSP5   ที่ราบชายฝั่ง […]

การแทรกตัวของน้ำเค็ม (Saltwater intrusion) บริเวณปากแม่น้ำ คือ ปรากฏการณ์ที่น้ำเค็มจากทะเลไหลย้อนขึ้นมาในแม่น้ำ ทำให้พื้นที่บริเวณปากแม่น้ำมีปริมาณความเค็มของน้ำสูงขึ้นกว่าปกติ โดย Beach Lover ได้เคยนำเสนอไว้แล้วในโพส https://beachlover.net/saltwater-intrusion/ ครั้งนี้ขอกล่าวถึงเฉพาะการลดผลกระทบจากการแทรกตัวของน้ำเค็มบริเวณปากแม่น้ำ ซึ่งสามารถทำได้โดยการใช้มาตรการที่หลากหลายและบูรณาการ ทั้งแบบใช้โครงสร้างและไม่ใช้โครงสร้าง ดังนี้ มาตรการใช้โครงสร้าง มาตรการไม่ใช้โครงสร้าง นอกจากนี้ ยังมีมาตรการอื่นๆ ที่สามารถนำมาปรับใช้ได้ตามความเหมาะสมของแต่ละพื้นที่ เช่น สิ่งสำคัญคือการบูรณาการมาตรการต่างๆ เข้าด้วยกัน เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดในการลดผลกระทบจากการแทรกตัวของน้ำเค็มบริเวณปากแม่น้ำ

ความสัมพันธ์ระหว่างความลาดชันชายหาดกับขนาดเม็ดทรายเป็นหัวข้อที่น่าสนใจและมีความสำคัญในการศึกษาด้านชายฝั่งทะเล โดยสามารถอธิบายความสัมพันธ์เบื้องต้นได้ดังนี้: ความลาดชันชายหาด (Beach Slope): ขนาดเม็ดทราย (Grain Size): ความสัมพันธ์ระหว่างความลาดชันชายหาดกับขนาดเม็ดทราย: งานวิจัยจำนวนมากทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศพบว่า ชายหาดที่มีเม็ดทรายหยาบกว่า มักมีหน้าหาดที่ชันกว่าเมื่อเทียบกับชายหาดที่มีเม็ดทรายละเอียดกว่า ด้วยเหตุผลดังต่อไปนี้ กลไกที่เกี่ยวข้อง: ความสำคัญในการศึกษา: ความเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างความลาดชันชายหาดกับขนาดเม็ดทรายมีความสำคัญต่อการจัดการชายฝั่ง การป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง งานออกแบบการเติมทรายชายหาด และการวางแผนการใช้ประโยชน์ชายฝั่งอย่างยั่งยืน ข้อควรพิจารณาเพิ่มเติม:

ฺBeach Lover ชวนมองสถานการณ์ฝนถล่มเกาะภูเก็ตในช่วงวันที่ 29-30 มิถุนายน 2567 ตามข่าวบางส่วนดังนี้ น้ำท่วมภูเก็ตเสียหายหนักทั้ง 3 อำเภอ: น้ำท่วมขังถนนหลายสาย รถเล็กสัญจรลำบาก บ้านเรือนประชาชนได้รับความเสียหาย มีการอพยพประชาชนในบางพื้นที่ (มติชนออนไลน์, https://www.matichon.co.th/region/news_4656712) น้ำท่วมภูเก็ตอ่วม ทำเครื่องบินลงจอดไม่ได้ รวม 14 เที่ยวบิน จนท.เร่งลงพื้นที่ช่วยเหลือ: น้ำท่วมขังบริเวณทางวิ่งของสนามบินนานาชาติภูเก็ต ทำให้ต้องยกเลิกและเปลี่ยนเส้นทางเที่ยวบินหลายเที่ยว (มติชนออนไลน์,https://www.matichon.co.th/region/news_4655815) “น้ำท่วม” ภูเก็ตทำเครื่องบินลงจอดไม่ได้ 14 เที่ยวบิน: สนามบินภูเก็ตต้องปิดทำการชั่วคราวเนื่องจากน้ำท่วม ส่งผลกระทบต่อผู้โดยสารจำนวนมาก (ฐานเศรษฐกิจ, https://www.thansettakij.com/business/tourism/600512) Beach Lover ขอชวนเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับความสัมพันธ์ที่เชื่อมโยงกันของฝนตกหนักและน้ำท่วมบนแผ่นดิน กับการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่ชายฝั่งบรเวณท้ายน้ำดังนี้ ฝนตกหนักในพื้นที่ต้นน้ำ (Upstream) เช่น บนภูเขา ในแผ่นดิน สามารถส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงชายหาดในพื้นที่ท้ายน้ำ(Downstream) เนื่องจากปัจจัยต่างๆ ที่เชื่อมโยงกันดังนี้ สิ่งที่อาจเกิดขึ้นทันทีที่น้ำจำนวนนี้ไหลบ่าล้นพื้นที่ชายฝั่ง นั่นคือทรายบนชายหาดอาจถูกน้ำฝนเซาะเป็นร่องตามทางน้ำและไหลออกไปนอกจากฝั่งอย่างรวดเร็วความความแรงของน้ำและแรงโน้มถ่วงของโลก ดังที่เกิดขึ้นแล้วหลายครั้งที่ชายหาดพัทยาตามโพส https://beachlover.net/อีกแล้ว-ฝนถล่มหาดพัทยา/ และ https://beachlover.net/ฝนตกหนักที่พัทยาทำหาดพ/ และ https://beachlover.net/หาดพังรับฝนหนัก-อีกแล้ว/ และโพสเก่าๆในเวบนี้ ค้นหาได้จาก search icon มุมขวาบนของเวบ เมื่อผ่านช่วงเวลาฝนตกหนักและตะกอนบนแผ่นดินไหลลงทะเลเป็นจำนวนมากไประยะหนึ่ง ในบางพื้นที่อาจส่งผลกระทบต่อเนื่องดังต่อไปนี้ […]

ชายหาดของไทยไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ท่องเที่ยวที่สวยงาม หรือแหล่งทรัพยากรทางธรรมชาติที่รอการเข้ามาใช้ประโยชน์ หากแต่เป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของชุมชนชายฝั่ง ที่ผูกพันและพึ่งพาอาศัยกันมาอย่างยาวนาน ชุมชนชายฝั่งจึงเปรียบเสมือนผู้พิทักษ์หาดทราย ที่มีความรู้ ความเข้าใจ และประสบการณ์ในการใช้ชีวิตและทำมาหากินกับทรัพยากรเหล่านี้อย่างลึกซึ้ง การให้ความสำคัญและส่งเสริมบทบาทของชุมชนชายฝั่ง จึงเป็นกุญแจสำคัญในการสร้างความยั่งยืนให้กับชายหาดไทย ภูมิปัญญาท้องถิ่น: มรดกทางปัญญาที่สั่งสมจากรุ่นสู่รุ่น ชุมชนชายฝั่งไทยมีภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนานในการจัดการทรัพยากรชายฝั่งอย่างยั่งยืน ภูมิปัญญาเหล่านี้เป็นเหมือนตำราชีวิตที่บอกเล่าถึงความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ ที่สั่งสมจากการสังเกต ทดลอง และเรียนรู้จากประสบการณ์จริงของคนรุ่นก่อนๆ ตัวอย่างเช่น ชาวประมงพื้นบ้านที่รู้จักฤดูกาลวางไข่ของปลาและสัตว์น้ำชนิดต่างๆ จึงมีกฎระเบียบในการจับปลาที่สอดคล้องกับธรรมชาติ เพื่อให้มีปลาเหลือไว้ให้ขยายพันธุ์ต่อไป หรือชาวบ้านที่รู้จักใช้ประโยชน์จากพืชชายหาด เช่น ผักบุ้งทะเล หรือเหงือกปลาหมอ ในการรักษาโรคภัยไข้เจ็บตามตำรับยาพื้นบ้าน นอกจากนี้ ภูมิปัญญาท้องถิ่นยังครอบคลุมไปถึงการสร้างที่อยู่อาศัยและการดำรงชีวิตที่สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมชายฝั่ง เช่น การสร้างบ้านยกพื้นสูงเพื่อป้องกันน้ำท่วม การปลูกต้นไม้เพื่อลดแรงลม หรือการทำนาเกลือที่อาศัยความรู้เกี่ยวกับการขึ้นลงของน้ำทะเล ภูมิปัญญาเหล่านี้เป็นทรัพยากรที่มีค่าที่ควรได้รับการอนุรักษ์ สืบทอด และต่อยอด เพื่อนำไปสู่การจัดการชายฝั่งที่ยั่งยืนและเหมาะสมกับบริบทของแต่ละพื้นที่ การมีส่วนร่วมของชุมชน: เสียงที่ทรงพลังในการกำหนดอนาคต การจัดการชายฝั่งอย่างยั่งยืนไม่สามารถทำได้โดยภาครัฐหรือหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งเพียงลำพัง แต่ต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของชุมชนชายฝั่งอย่างแท้จริง ชุมชนควรมีสิทธิและโอกาสในการแสดงความคิดเห็นและมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์และการอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่งในพื้นที่ของตนเอง การมีส่วนร่วมของชุมชนไม่เพียงแต่ทำให้แผนการจัดการชายฝั่งมีความเหมาะสมและตอบสนองความต้องการของชุมชนได้ดีขึ้น แต่ยังช่วยสร้างความเป็นเจ้าของและความรับผิดชอบต่อทรัพยากรชายฝั่ง เมื่อชุมชนรู้สึกว่าตนเองมีส่วนร่วมในการกำหนดอนาคตของชายหาด พวกเขาก็จะมีแรงจูงใจในการดูแลรักษาและใช้ประโยชน์จากทรัพยากรเหล่านี้อย่างยั่งยืน ความท้าทายและโอกาสในการเสริมสร้างศักยภาพชุมชน ชุมชนชายฝั่งหลายแห่งต้องเผชิญกับความท้าทายต่างๆ เช่น ความยากจน การขาดโอกาสทางการศึกษา การเข้าไม่ถึงบริการสาธารณะ การขาดแคลนทรัพยากร และผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การเสริมสร้างศักยภาพของชุมชนชายฝั่งจึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อให้พวกเขามีความเข้มแข็งและสามารถรับมือกับความท้าทายเหล่านี้ได้ การเสริมสร้างศักยภาพชุมชนอาจรวมถึงการให้ความรู้เกี่ยวกับการจัดการทรัพยากรชายฝั่งอย่างยั่งยืน […]