Beach Snap วิทยาศาสตร์พลเมืองเพื่อการติดตามสภาพชายหาดโดยการมีส่วนร่วมของประชาชน

ชายหาดเป็นทรัพยากรทางธรรมชาติที่สวยงามและสำคัญ ทั้งในแง่ของสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม ชายหาดหลายแห่งกำลังเผชิญกับปัญหาการกัดเซาะและการเปลี่ยนแปลงที่เกิดจากกิจกรรมของมนุษย์ กระบวนการทางธรรมชาติ รวมถึงสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลง การติดตามสภาพของชายหาดเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อให้เราสามารถเข้าใจและรับมือกับการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ได้อย่างเหมาะสม โครงการ “Beach Snap” จึงถูกพัฒนาขึ้นเพื่อให้ประชาชนทั่วไปมีส่วนร่วมในการเก็บข้อมูลการเปลี่ยนแปลงของชายหาด โดยใช้เทคโนโลยีที่มีอยู่ในมือของทุกคน นั่นคือ โทรศัพท์มือถือ โครงการนี้จะช่วยให้ทุกคนที่มาเยือนชายหาดสามารถถ่ายภาพจากตำแหน่งที่กำหนดไว้ แล้วส่งภาพนั้นขึ้นไปยังเว็บไซต์เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการติดตามและบันทึกสภาพชายหาดในระยะยาว โครงการ “Beach Snap” เป็นโครงการวิทยาศาสตร์ภาคพลเมืองที่มุ่งเน้นการติดตามสภาพชายหาดโดยการมีส่วนร่วมของประชาชน คล้ายกับโครงการ Coast Snap (https://www.coastsnap.com) ที่ประชาชนส่งภาพถ่ายของชายฝั่งโดยการนำโทรศัพท์มือถือวางบนแท่นยึดแบบคงที่ ซึ่งจะทำให้ได้ภาพถ่ายในมุมเดิมๆ ในช่วงเวลาที่แตกต่างกันไป ภาพถ่ายเหล่านี้ใช้เพื่อติดตามการเปลี่ยนแปลงของแนวชายฝั่งและประเมินการกัดเซาะชายฝั่ง การมีส่วนร่วมของประชาชนและการใช้เทคโนโลยีในการเก็บข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้เราเข้าใจถึงพลวัตของชายหาดได้ดียิ่งขึ้น ทำให้สามารถวางแผนและจัดการชายหาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และยังสร้างความตระหนักรู้ถึงความสำคัญของการอนุรักษ์ชายหาดให้กับผู้คนที่มาเยือนและชุมชนท้องถิ่นอีกด้วย สำหรับโครงการ Beach Snap มีองค์ประกอบหลักของโครงการที่ต้องดำเนินการดังต่อไปนี้: นอกจากนี้ การใช้เทคนิคการถ่ายภาพที่เหมาะสมจะช่วยให้ได้ภาพที่มีคุณภาพสูงขึ้น เช่น การใช้กฎสามส่วนในการจัดองค์ประกอบภาพ การถ่ายภาพในช่วงเวลาที่แสงเหมาะสม (เช่น ช่วงเช้าหรือเย็น) และการใช้ฟีเจอร์ต่าง ๆ ของกล้องโทรศัพท์มือถืออย่างเต็มที่  แม้ข้อมูลจากโครงการจะมีประโยชน์ต่อการจัดการพื้นที่ชายหาด แต่ก็มีข้อควรพิจารณาอย่างรอบคอบและระมัดระวังหลายประการ ดังนี้ 1. ด้านเทคนิค 2. ด้านการมีส่วนร่วมของประชาชน 3. ด้านกฎหมายและสิ่งแวดล้อม 4. ด้านการวิเคราะห์ข้อมูล […]

Beachlover

December 11, 2024

เทคนิคเพื่อวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงชายฝั่ง

การวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงชายฝั่งด้วยข้อมูลที่มีอยู่หลายช่วงเวลา เราสามารถใช้วิธีการที่หลากหลายทั้งเชิงปริมาณและเชิงพื้นที่ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของการศึกษา และประเภทของข้อมูลที่มีอยู่ ตัวอย่างแนวทางการวิเคราะห์ที่สามารถใช้ได้ ได้แก่: 1. การวิเคราะห์เชิงปริมาณ (Quantitative Analysis) 2. การวิเคราะห์เชิงพื้นที่ (Spatial Analysis) 3. การวิเคราะห์ด้วย Machine Learning 4. การวิเคราะห์เชิงพลวัต (Dynamic Analysis) 5. การวิเคราะห์แบบองค์รวม (Integrated Approach) การเลือกวิธีการ การวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงชายฝั่ง เราสามารถใช้วิธีการที่หลากหลายตามที่ได้กล่าวมาข้างต้น โดยเราควรพิจารณาปัจจัยเบื้องต้นดังต่อไปนี้: โดยเราควรคำนึงถึงข้อจำกัดของงานศึกษาให้รอบคอบก่อนตัดสินใจว่าจะใช้เทคนิควิธีการใดเพื่อการวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงชายฝั่ง

Beachlover

December 9, 2024

สำรวจหาดม่วงงามยามต้นมรสุม

Beach Lover ได้เคยนำเสนอเรื่องราวของชายหาดม่วงงามไปแล้วหลายครั้ง รวมถึงรายละเอียดของคดีฟ้องร้องระหว่างรัฐและประชาชนที่เกิดขึ้นบนชายหาดม่วงงาม สามารถค้นหาได้จาก Search icon มุมขวาบน โดยใช้คำค้นหาว่า “ม่วงงาม” ช่วงต้นมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ เดือนพฤศจิกายน 2567 Beach Lover ได้มีโอกาสสำรวจชายหาดม่วงงามอีกรอบ บริเวณที่อาจเป็นพื้นที่โครงการกำแพงกันคลื่นของกรมโยธาธิการและผังเมือง มีสภาพตามรูป โดยภาพรวม ไม่พบร่องรอยการกัดเซาะชายฝั่งในพื้นที่ชายหาดที่ทางกรมโยธาธิการและผังเมืองตั้งใจจะก่อสร้างกำแพงกันคลื่นแบบขั้นบันไดระยะที่ 1 และ 2 ระยะทาง 1.71 กิโลเมตร ด้วยงบประมาณ 138 ล้านบาท ตั้งแต่ปี 2563 นอกจากภาพถ่ายแล้ว ชาวบ้านม่วงงามยังได้ติดตามการเปลี่ยนแปลงชายหาดม่วงงามในพื้นที่โครงการผ่านระบบติดตามชายหาด (Beach MONitoring system, BMON) (อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับระบบ BMON ได้ที่ https://bmon.net/) ภายใต้โครงการวิทยาศาสตร์ภาคพลเมืองที่ได้รับการสนับสนุนกิจกรรมจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ตั้งแต่ปี 2563 จนถึง 2567 โดยได้ทำการสำรวจรูปตัดชายหาด (Beach profile) […]

Beachlover

December 3, 2024

วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงชายฝั่ง โดยใช้ CCTV ได้หรือไม่

การวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงชายฝั่งโดยใช้ CCTV เป็นวิธีการที่ได้รับความนิยมและมีประสิทธิภาพอย่างยิ่งในการติดตามและประเมินผลกระทบของกระบวนการทางธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ที่มีต่อพื้นที่ชายฝั่ง ด้วยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีกล้องและซอฟต์แวร์วิเคราะห์ภาพ ทำให้ CCTV กลายเป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับนักวิทยาศาสตร์ นักอนุรักษ์ และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอื่นๆ ในการทำความเข้าใจและจัดการกับความท้าทายที่ซับซ้อนของการเปลี่ยนแปลงชายฝั่ง หลักการทำงาน: ข้อดีของการใช้ CCTV: ข้อจำกัดของการใช้ CCTV: การวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงชายฝั่งโดยใช้ CCTV เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพและคุ้มค่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับการศึกษาในระยะยาวเพื่อทำความเข้าใจ และจัดการกับความท้าทายที่ซับซ้อนของพื้นที่ชายฝั่ง หรือการเฝ้าระวังภัยพิบัติ โดยรวมแล้วการใช้ระบบ CCTV ในการติดตามการเปลี่ยนแปลงของชายหาดไม่เพียงช่วยในการทำความเข้าใจ และจัดการกับพลวัตของชายฝั่งเท่านั้น แต่ยังสนับสนุนการพัฒนาระบบเตือนภัยล่วงหน้าและการจัดการโครงสร้างพื้นฐานที่ยั่งยืน อย่างไรก็ตาม ควรคำนึงถึงข้อจำกัดของวิธีนี้ และอาจต้องใช้ร่วมกับเทคโนโลยีอื่นๆ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ครอบคลุมและแม่นยำยิ่งขึ้น เพื่อทำให้ CCTV มีศักยภาพในการเป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับการอนุรักษ์และการพัฒนาที่ยั่งยืนของชายฝั่งในอนาคต

Beachlover

September 9, 2024

How to วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงชายฝั่งด้วย DSAS

ระบบการวิเคราะห์เส้นชายฝั่งดิจิตอล (Digital Shoreline Analysis System, DSAS) เป็นเครื่องมือหนึ่งในโปรแกรมระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (ArcGIS)  ถูกพัฒนาโดยหน่วยสำรวจธรณีวิทยาประเทศสหรัฐอเมริกา (United States Geological Survey: USGS) ใช้คำนวณทางสถิติของการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งในหลายช่วงระยะเวลา คู่มือการใช้งานฉบับย่อ โหลดได้จาก หากต้องการวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงชายฝั่งโดยใช้ DSAS สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้จาก VDO Clip นี้

Beachlover

August 18, 2024

รูปตัดชายหาด มีความสำคัญอย่างไร

รูปตัดชายหาด (Beach Profile) คือ ภาพตัดขวางของชายหาดที่แสดงให้เห็นถึงลักษณะภูมิประเทศของชายหาด ตั้งแต่บริเวณหลังหาด (backshore) ไปจนถึงเขตน้ำขึ้นน้ำลง (foreshore) และในบางกรณีอาจหมายรวมไปถึงเขตไหล่ทวีป (offshore) รูปตัดชายหาด (Beach Profile) เปรียบเสมือน “ลายนิ้วมือ” ของชายหาดแต่ละแห่ง ที่แสดงให้เห็นถึงลักษณะเฉพาะตัวของหาดนั้นๆ ตั้งแต่เนินทรายด้านหลังหาดที่อาจมีพืชพรรณปกคลุม ไปจนถึงพื้นทรายที่เปียกชื้นในเขตน้ำขึ้นน้ำลง และลึกลงไปในทะเลจนถึงบริเวณไหล่ทวีป รูปตัดชายหาดนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในการทำความเข้าใจและจัดการชายฝั่งอย่างยั่งยืน 1. บันทึกการเปลี่ยนแปลงชายฝั่ง: รูปตัดชายหาดเปรียบเสมือนไทม์แมชชีนที่บันทึกการเปลี่ยนแปลงของหาดทรายในแต่ละช่วงเวลา เช่น ชายหาดหัวหินที่เคยกว้างขวาง อาจถูกกัดเซาะจนแคบลง หรือหาดในจังหวัดกระบี่ที่อาจมีตะกอนทับถมจนชายหาดขยายกว้างขึ้น ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้เราเข้าใจถึงสาเหตุและแนวโน้มของการเปลี่ยนแปลง เพื่อวางแผนป้องกันและแก้ไขได้อย่างทันท่วงที 2. ออกแบบเกราะป้องกันชายฝั่ง: รูปตัดชายหาดเป็นเสมือนพิมพ์เขียวที่วิศวกรใช้ในการออกแบบโครงสร้างป้องกันชายฝั่ง เช่น หากหาดทรายมีความลาดชันสูง อาจต้องใช้โครงสร้างที่แตกต่างไปจากหาดที่มีความลาดชันต่ำ การออกแบบที่เหมาะสมกับลักษณะของหาดจะช่วยให้การป้องกันมีประสิทธิภาพและคุ้มค่า 3. ดูแลระบบนิเวศชายฝั่ง: รูปตัดชายหาดช่วยให้เราเข้าใจถึงความเชื่อมโยงระหว่างสิ่งมีชีวิตและสภาพแวดล้อมของชายหาด เช่น หากหาดทรายมีความลาดชันน้อย อาจเป็นแหล่งอาศัยของหญ้าทะเล ซึ่งเป็นแหล่งอาหารและที่หลบภัยของสัตว์น้ำ หรือหากมีแนวปะการังอยู่ใกล้ชายฝั่ง รูปตัดชายหาดจะช่วยให้เราประเมินผลกระทบของคลื่นและตะกอนที่มีต่อแนวปะการังได้ 4. เตรียมรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ: รูปตัดชายหาดช่วยให้เราประเมินความเสี่ยงและวางแผนรับมือกับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เช่น หากระดับน้ำทะเลสูงขึ้น ชายหาดที่มีเนินทรายสูงอาจได้รับผลกระทบน้อยกว่าหาดที่มีความลาดชันต่ำ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้เราสามารถเลือกใช้มาตรการรับมือที่เหมาะสม เช่น การเสริมเนินทราย การเติมทรายชายหาด หรือการย้ายถิ่นฐานชุมชน 5. […]

Beachlover

July 20, 2024

การเปลี่ยนแปลงชายฝั่งตามฤดูกาล

การเปลี่ยนแปลงชายฝั่งตามฤดูกาล หมายถึง การเปลี่ยนแปลงลักษณะทางกายภาพของชายฝั่งที่เกิดขึ้นในรอบปี โดยมีสาเหตุหลักมาจากการเปลี่ยนแปลงของปัจจัยทางธรรมชาติตามฤดูกาล เช่น ทิศทางและความแรงของคลื่น ลม กระแสน้ำ และปริมาณน้ำฝน ตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งตามฤดูกาล: ปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งตามฤดูกาล: ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งตามฤดูกาล: การจัดการและการป้องกัน: การเปลี่ยนแปลงชายฝั่งตามฤดูกาลเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง การทำความเข้าใจและการจัดการอย่างเหมาะสม จะช่วยลดผลกระทบและรักษาความสมดุลของระบบนิเวศชายฝั่งได้

Beachlover

June 12, 2024

ระบบการวิเคราะห์เส้นชายฝั่งดิจิตอล (Digital Shoreline Analysis System, DSAS) 

ระบบการวิเคราะห์เส้นชายฝั่งดิจิตอล (Digital Shoreline Analysis System, DSAS) เป็นเครื่องมือหนึ่งในโปรแกรมระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (ArcGIS) มีขั้นตอนการทำงาน ดังภาพที่ 1 ถูกพัฒนาโดยหน่วยสำรวจธรณีวิทยาประเทศสหรัฐอเมริกา (United States Geological Survey: USGS) ใช้คำนวณทางสถิติของการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งในหลายช่วงระยะเวลา โดยข้อมูลที่นำเข้าคือ แนวชายฝั่ง (Shoreline) และเส้นอ้างอิง (Baseline) เพื่อสร้างเส้นแบ่งระยะที่ตั้งฉากกับแนวชายฝั่ง (Transect) โดยโปรแกรมจะสร้างเส้น Transect ตามที่ผู้ใช้กำหนดระยะที่ต้องการไว้ และจะทำการคำนวณค่าสถิติต่างๆของการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งให้ ยกตัวอย่างเช่น  – Shoreline Change Envelope (SCE) คือ ระยะทางระหว่างแนวชายฝั่งเส้นในสุดกับเส้นนอกสุด ดังภาพที่ 2 – Net Shoreline Movement (NSM) คือ ระยะทางสุทธิระหว่างแนวชายฝั่งปีที่เก่าที่สุดและแนวชายฝั่งปีที่ใหม่ที่สุด ดังภาพที่ 2 – End Point Rate (EPR) คือ อัตราการเปลี่ยนแปลงชายฝั่ง โดยคำนวณจากค่า NSM หารด้วยระยะเวลาระหว่างปีที่เก่าที่สุดและปีที่ใหม่ที่สุด ดังภาพที่ 2 การศึกษาที่ผ่านมาในประเทศไทย เจนจิรา ได้ประยุกต์ใช้สาระสนเทศภูมิศาสตร์เพื่อการวิเคราะห์สถานการณ์การกัดเซาะชายฝั่งโดยใช้ระบบวิเคราะห์เส้นชายฝั่งดิจิตอล (เจนจิรา, 2560) บริเวณตำบลสองคลอง อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา […]

Beachlover

January 13, 2024

หลักการของแบบจำลอง GENESIS

แบบจำลอง GENESIS เป็นแบบจำลองที่มีการใช้งานอย่างแพร่หลาย อาทิ Kraus (1984) ใช้แบบจำลองในการจำลองเปลี่ยนแปลงชายฝั่งของชายหาด Oarai ประเทศญี่ปุ่น, Rao (2009) ได้ดำเนินการศึกษาการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งและปริมาณการเคลื่อนที่ของตะกอนชายฝั่งซึ่งได้รับผลกระทบจากการสร้าง   ท่าเทียบเรือและเขื่อนกันคลื่น โดยใช้แบบจำลอง GENESIS ในการวิเคราะห์อัตราการเคลื่อนที่ของตะกอนตามแนวชายฝั่ง โดยประยุกต์ใช้กับหาด Ennore ประเทศอินเดีย และ Lima and Carlos (2019) ได้ประยุกต์ใช้แบบจำลองที่หาด Praia da Gaivina ประเทศโปรตุเกส ในการศึกษาการเปลี่ยนแปลงของแนวชายฝั่งตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน  ในประเทศไทยมีการนำมาประยุกต์ใช้ในหลายพื้นที่ อาทิ สุวิมล แซ่โง่ว (2537) ใช้แบบจำลอง GENESIS ซึ่งเป็นแบบจำลองเปลี่ยนแปลงชายฝั่งแบบมิติเดียว (One-line model) ในการศึกษาการเปลี่ยนแปลงของแนวชายฝั่งอันเกิดจากอิทธิพลของโครงสร้างป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง ในพื้นที่ชายฝั่ง บริเวณแหลมตาชี จังหวัดปัตตานี สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย(2538) ได้ทำการศึกษาลักษณะและปริมาณการเคลื่อนที่ของตะกอนชายฝั่ง โดยประยุกต์ใช้แบบจำลอง GENESIS กับพื้นที่ชายฝั่งจังหวัดชลบุรี, วันชัย จันทร์ละเอียด (2548) ได้ใช้แบบจำลอง GENESIS ในการประเมินการเปลี่ยนแปลงของแนวชายฝั่งโดยมีการสอบเทียบและสอบทานแบบจำลองโดยใช้ภาพถ่ายทางอากาศในพื้นที่ชายฝั่ง บริเวณช่วงบ้านตันหยงเปาว์ถึงบ้านบางตาวา จังหวัดปัตตานี จิรวัฒน์ กณะสุต และคณะ (2555) ใช้แบบจำลอง GENESIS ในการจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมโครงการก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งริมทะเลบริเวณชายหาดบ้านบางสัก จังหวัดพังงา  และ ชลวัฒน์ ปัญญา และ สมฤทัย ทสะดวก (2562) ได้ประยุกต์ใช้แบบจำลองที่หาดพระราชนิเวศน์มฤคทายวันฯ อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี โดยใช้ในการศึกษาการปรับปรุงวิธีการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งทะเล  แบบจําลอง GENESIS ถูกออกแบบมาเพื่อใช้วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงชายฝั่งในระยะยาวซึ่งเกิดขึ้นเนื่องจากการเคลื่อนตัวของตะกอนชายฝั่ง แบบจำลองนี้ยังสามารถใช้วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงเนื่องจากการก่อสร้างโครงสร้างบริเวณชายฝั่ง (Coastal structures) และการเสริมทรายบริเวณชายหาด (Beach nourishment) ได้ด้วยข้อมูลที่ใช้นำเข้าในแบบจำลอง ได้แก่ ข้อมูลคลื่นนอกชายฝั่ง ลักษณะ รูปร่างของชายหาด รายละเอียดของโครงสร้างชายฝั่ง การถมทรายบริเวณชายหาด เป็นต้น โดยให้ผลการคำนวณเป็นเส้นชายฝั่งในอนาคต […]

Beachlover

September 3, 2022
1 2