ปากร่องน้ำ

จากโพสของ นายสรรเพชร บุญญามณี เรื่อง ติดตามความคืบหน้าการขุดเปิดปากคลองสำโรง (Click เพื่อนำสู่โพส) เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม 2569 Beach Lover ได้ลงพื้นที่ติดตามการดำเนินงานเปิดปากคลองสำโรงในช่วงต้นเดือนตุลาคม 2569 หรือหลังจากการขุดลอกแล้วเสร็จไปประมาณ เกือบ 3 เดือน สิ่งที่สะดุดตาไม่ใช่เพียงว่าปากคลองยังเปิดอยู่หรือไม่ แต่คือ ทรายจำนวนมากที่ขุดขึ้นมาจากร่องน้ำ ยังคงถูกกองไว้บริเวณชายหาดด้านทิศใต้ของปากคลอง และนี่ทำให้เกิดคำถามสำคัญว่า เราขุดทรายออกจากปากคลอง…แล้วเอาทรายไปกองไว้ข้างปากคลอง เพื่ออะไร? ปากคลองสำโรงไม่ใช่พื้นที่ที่อยู่นิ่ง Beach Lover เคยเขียนเรื่องนี้ไว้หลายครั้งแล้วว่า ปากคลองแห่งนี้มีการ เปิด–ปิดตามธรรมชาติ (Click เพื่อนำสู่โพส) เนื่องจากคลื่น กระแสน้ำ การไหลของน้ำในคลอง และการเคลื่อนที่ของตะกอนทรายที่เปลี่ยนไปตามฤดูกาล บางช่วงทรายเคลื่อนเข้ามาสะสมจนปิดปากคลอง บางช่วงน้ำจากคลองและกระบวนการชายฝั่งช่วยเปิดทางน้ำออกสู่ทะเล นี่คือธรรมชาติของพื้นที่ที่เรียกว่า “ปากคลอง” ซึ่งมีความเป็นพลวัตสูงมาก Beach Lover เคยตรวจสอบภาพถ่ายดาวเทียมในอดีตระหว่างปี 2014–2020 และพบว่าปากคลองสำโรงมีทั้งช่วงที่เปิดและปิดสลับกันอยู่หลายครั้ง (Click เพื่อนำสู่โพส) ดังนั้น การที่ทรายกลับมาสะสมบริเวณปากคลอง ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่สิ่งที่น่าตั้งคำถามในครั้งนี้คือ เราอาจกำลังทำให้ทรายกลับเข้าสู่ปากคลองได้ง่ายกว่าเดิมหรือไม่? เพราะครั้งนี้ “แหล่งทราย” อยู่ใกล้ปากคลองมาก […]

ต้นเดือนตุลาคม 2569 Beach Lover ได้กลับมาที่ หาดนราทัศน์ จ.นราธิวาส อีกครั้ง หาดแห่งนี้เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่เราแวะเวียนกลับมาดูอยู่หลายครั้ง และเคยเขียนถึงการเปลี่ยนแปลงของชายหาดไว้ตั้งแต่หลายปีก่อน ทั้งเรื่องการกัดเซาะ การสร้างเขื่อนกันคลื่นนอกชายฝั่ง การเกิดสันทรายด้านหลังโครงสร้าง รวมถึงการที่ชายหาดบางช่วงเคยกัดเซาะไปมากอย่างเห็นได้ชัด ตามอ่านได้จากโพส https://beachlover.net/หาดนราทัศน์-กลับมา/ ครั้งนี้ เมื่อกลับมายืนในตำแหน่งเดิม ภาพตรงหน้าก็เปลี่ยนไปอีกครั้ง บางบริเวณเริ่มเห็นทรายกลับมาสะสม ขณะที่บางบริเวณยังคงมีแนวหิน โครงสร้าง และรูปร่างชายฝั่งที่แตกต่างไปจากชายหาดเดิมในอดีต สิ่งที่เห็นทำให้นึกถึงธรรมชาติพื้นฐานอย่างหนึ่งของชายหาดว่า “ชายหาดไม่เคยหยุดนิ่ง” ชายหาดเป็นระบบที่มีความเป็น พลวัต  ตลอดเวลา เม็ดทรายถูกพัดพาไปมาโดยคลื่น กระแสน้ำ ลม และระดับน้ำทะเล บางฤดูทรายอาจถูกดึงออกไปนอกฝั่ง พอเข้าสู่อีกฤดูก็อาจถูกพากลับเข้ามาสะสมใหม่ เมื่อมีโครงสร้างชายฝั่งเข้ามาอยู่ในระบบ กระบวนการเหล่านี้ก็ยิ่งซับซ้อนขึ้น บางจุดอาจมีทรายสะสมมากขึ้น เพราะอยู่ในบริเวณที่คลื่นอ่อนกำลังลง ขณะที่พื้นที่ข้างเคียงอาจได้รับทรายน้อยลงหรือเกิดการกัดเซาะแทน ดังนั้น สิ่งที่เราเห็นว่า “หาดกลับมาแล้ว” ในวันนี้ อาจไม่ได้หมายความว่าปัญหาทั้งหมดสิ้นสุดลง ในทางกลับกัน สิ่งที่เราเห็นว่า “หาดหายไป” ในช่วงเวลาหนึ่ง ก็ไม่ได้หมายความว่าชายหาดจะไม่มีโอกาสกลับมาอีกเลยเช่นกัน สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นคือ ชายหาดพยายามปรับตัวเข้าหา สมดุลใหม่ แต่คำว่า “สมดุล” ของชายหาด ไม่ได้หมายถึงการหยุดนิ่ง สมดุลหนึ่งอาจเกิดขึ้นได้ช่วงหนึ่ง ก่อนที่คลื่นฤดูใหม่ พายุ การเปลี่ยนแปลงของปริมาณตะกอน หรือแม้แต่โครงสร้างชายฝั่ง จะเข้ามารบกวนและทำให้สมดุลนั้นเปลี่ยนไปอีกครั้ง สมดุลใหม่จึงเกิดขึ้นได้ และการเสียสมดุลใหม่ก็เกิดขึ้นได้เช่นกัน […]

Beach Lover ได้พาไปสำรวจปากร่องน้ำปานาเระมาแล้วหลายครั้ง ค้นหาโพสเก่าๆได้จาก Search Icon มุมขวาบน ครั้งนี้ Beach Lover ได้ลงพื้นที่ปัตตานีอีกครั้งในช่วงต้นมรุสมตะวันออกเฉียงเหนือ พบว่า ปากร่องน้ำปานาเระมีตะกอนทรายปิดปากร่องน้ำบริเวณเขื่อนกันทรายและคลื่นปากร่องน้ำ (Jetty) จนเต็ม ชาวบ้านแถบนั้นบอกกับทีมเราว่า ปากร่องน้ำปิดมาทั้งปีแล้ว ชาวประมงที่จำเป็นต้องออกเรือได้ใช้ร่องน้ำเดินเรือที่เคยขุดไว้ในอดีตยามปากร่องน้ำปิดทางทิศตะวันออกของปากร่องเดิม ในการเข้าออกเรือ Beach Lover ได้ลงเรือไปสำรวจปากร่องน้ำนั้นพบว่าค่อนข้างตื้น คาดว่าเรือขนาดกลางและเล็กน่าจะเข้าออกได้ปกติ และคาดว่าชาวบ้านน่าจะใช้ร่องนี้เป็นการถาวรไปแล้ว เนื่องจากปากร่องน้ำปานาเระถูกปิดไปหลายช่วงเวลา และช่วงเวลาละนานๆ จนกว่ากรมเจ้าท่าจะมาช่วยขุดตะกอนเปิดปากร่องน้ำให้ หรือในบางครั้งชาวบ้านร่วมกับท้องถิ่นก็ช่วยกันขุดเปิดปากร่องเอง ยามนี้ …. เมื่อปากร่องน้ำปิดจึงเกิดบึงน้ำค่อนข้างนิ่งขนาดใหญ่ที่น้ำไม่ลึกมากบริเวณปากร่อง ธุรกิจให้เช่าเรือถีบ เรือพายจึงเกิดขึ้น นับว่าเป็นวิถีใหม่ การปรับตัวใหม่ บนพื้นที่ใหม่ … เมื่อบริบทพื้นที่เปลี่ยน การใช้ประโยชน์จึงเปลี่ยนแปลงตาม สามารถอ่านเพิ่มเติมงานวิชาการที่เกี่ยวข้องกับปากร่องน้ำปานาเระได้จาก (Click ที่ชื่อบทความ) 1.Sand Bypassing and Its Effect on Shoreline Evolution 2.การเปลี่ยนแปลงแนวชายฝั่งจากการถ่ายเททรายข้ามปากร่องน้ำปะนาเระ จังหวัดปัตตานี

Beach Lover ออกสำรวจชายหาดบ้านกรูด อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ช่วงเดือนตุลาคม 2568 พบว่าปากร่องน้ำบ้านกรูด กำลังอยู่ในช่วงดำเนินการขุดลอกตะกอนทรายที่ทับถมบริเวณปากร่องน้ำ โดยมีเครื่องจักรและเรือดูดทรายเข้าปฏิบัติงานอย่างต่อเนื่อง ทำไมต้องขุดลอก? โดยทั่วไปของสภาพปากร่องน้ำในประเทศไทย ยามเมื่อน้ำจากแม่น้ำมีปริมาณน้อย กระแสน้ำเลียบชายฝั่งจะนำพาตะกอนเข้ามาทับถมบริเวณปากร่อง จนอาจส่งผลให้ปากร่องน้ำปิดสนิทหรือตื้นเขินจนอาจทำให้ เรือเข้า–ออกได้ลำบาก โดยเฉพาะช่วงน้ำลง การระบายน้ำจากร่องน้ำลงทะเลช้าลงในฤดูฝน ด้วยเหตุนี้ กรมเจ้าท่าจึงสร้างเขื่อนกันทรายและคลื่นปากร่องน้ำ (Jetty) ขึ้นเพื่อบรรเทาปัญหาดังกล่าว สำหรับปากร่องน้ำบ้านกรูดนี้สร้างด้วยงบประมาณ 109,860,000 บาท โดยบริษัท วัฒนาธร จำกัด เป็นผู้รับจ้างก่อสร้าง (https://www.thairath.co.th/news/local/central/2717611) เป็นการก่อสร้างในลักษณะเขื่อนเรียงหิน จากปากคลองกรูดทั้งฝั่งซ้ายและขวา ทอดยาวออกไปในทะเลด้านทิศตะวันออก 235 เมตร ด้านทิศตะวันตก 325 เมตร โครงการนี้ยังรวมถึงงานก่อสร้างกำแพงป้องกันตลิ่งยาว 160 เมตร ตลอดจนงานขุดลอกร่องน้ำและหน้าท่า งานเสริมทรายบริเวณชายหาดบ้านกรูด ระยะทาง 1,150 เมตร โดยเป็นงบฯ ต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2563-2565 สิ้นสุดสัญญา 23 มิถุนายน 2565  (https://www.thairath.co.th/news/local/central/2717216) แม้ว่าปากร่องน้ำบ้านกรูดจะมีเขื่อนกันทรายและคลื่นปากร่องน้ำทั้งสองฝั่งแล้วก็ตาม ยังคงพบการตื้นเขินของปากร่องน้ำนี้อยู่บ่ายครั้ง จนทำให้กรมเจ้าท่าต้องดำเนินการขุดลอกปากร่องน้ำตามที่เห็นในภาพ […]

ที่มา: https://www.facebook.com/PNR24 25 เมษายน 2568 ชาวประมงปะนาเระ และเจ้าหน้าที่เทศบาล ร่วมพลัง ร่วมแรง ร่วมใจ ช่วยกันใส่ทรายในกระสอบทราย เพื่อป้องกันทรายทับถมปากร่องน้ำปะนาเระ

เสถียรภาพของปากน้ำขึ้นน้ำลง (Tidal Inlet Stability) เป็นประเด็นที่มีความซับซ้อนและเกี่ยวข้องกับปฏิสัมพันธ์ระหว่างแรงไฮโดรไดนามิก การขนส่งตะกอน และกิจกรรมของมนุษย์ ปากน้ำขึ้นน้ำลงมีบทบาทสำคัญในการรักษาการเดินเรือ และสนับสนุนระบบนิเวศ การคงอยู่ของปากน้ำเหล่านี้ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ รวมถึงสภาวะไฮดรอลิก พลวัตของตะกอน และการแทรกแซงของมนุษย์ พลวัตด้านชลศาสตร์และตะกอน (Hydraulic and Sediment Dynamics) ปากน้ำขึ้นน้ำลงคงอยู่ได้จาก สมดุลระหว่างกระแสน้ำขึ้นน้ำลงและการเคลื่อนที่ของตะกอนตามแนวชายฝั่ง (wave-driven littoral drift) โดยทั่วไปแล้ว พื้นที่หน้าตัดของกระแสน้ำภายในปากน้ำจะอยู่ในสภาวะสมดุลกับปริมาณน้ำที่เข้าและออกจากปากน้ำตามจังหวะน้ำขึ้นน้ำลง (tidal prism) ยกเว้นในกรณีที่เกิดพายุรุนแรง ซึ่งสามารถเปลี่ยนแปลงลักษณะทางกายภาพของปากน้ำได้ ปากน้ำขึ้นน้ำลงขนาดเล็ก (micro-tidal inlets) เช่น ปากน้ำในอ่าวเบงกอล มีเสถียรภาพที่ขึ้นอยู่กับ อัตราการขนส่งตะกอนในแนวขนานกับชายฝั่ง (longshore sediment transport) และปริมาณน้ำขึ้นน้ำลงสูงสุดของช่วงน้ำเกิด (spring tidal prism) หากสมดุลนี้ถูกรบกวน อาจนำไปสู่การปิดตัวของปากน้ำ กระบวนการ การขนส่งตะกอนผ่านปากน้ำ (sediment bypassing across tidal inlets) เป็นกลไกสำคัญที่มีผลต่อทั้งเสถียรภาพของปากน้ำและการเปลี่ยนแปลงของชายหาดโดยรอบ เงื่อนไขทางธรณีวิทยาในพื้นที่ เช่น […]

โครงสร้างปากคลองหนัง ที่ Beach Lover พาชมในครั้งนี้คือ โครงสร้างทางเชื่อมจุดออกทะเลอ่าวไทย ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของอาคารประกอบคลองระบายน้ำคลองหนังพร้อมอาคารประกอบ ต.สนามชัย อ.สทิงพระ จ.สงขลา สร้างโดยใช้งบประมาณปี  2567 โดยกรมชลประทาน  โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการน้ำ ป้องกันการกัดเซาะตลิ่ง และเร่งระบายน้ำจากทะเลสาบสู่อ่าวไทย โดยสร้างบนพื้นที่สาธารณะชายฝั่งสนามชัย หน้าที่ดินของ อบต.สนามชัย โครงสร้างปากคลองหนังนี้ คาดว่าสร้างแล้วเสร็จไปเมื่อสิ้นเดือนกันยายน 2567 (ตามสัญญา) จากภาพมุมสูง (17 ก.ย.2567) แสดงให้เห็นว่าโครงสร้างปลายปากคลองนี้กำลังใกล้แล้วเสร็จ โดยพบว่าพนังคอนกรีตเสริมเหล็กส่วนที่เป็นรอยต่อกับโครงสร้างปากคลองนี้ยังคงอยู่ในสภาพสมบูรณ์ Beach Lover ได้มีโอกาสกลับไปสำรวจอีกรอบหลังจากนั้นไม่นาน พบว่าพนังคอนกรีตเสริมเหล็กส่วนที่เป็นรอยต่อกับโครงสร้างปากคลองฝั่งทิศเหนือนี้เกิดการแตกร้าวและทรุดตัวหลายช่องดังภาพถ่ายเมื่อ 13 พ.ย.2567 หลังจากนั้นไม่ถึง 20 วัน พบว่าพนังคอนกรีตเสริมเหล็กส่วนที่เป็นรอยต่อกับโครงสร้างปากคลองฝั่งทิศเหนือพังเสียหายในสภาพหนักกว่าเดิม โดยส่งผลให้พื้นด้านบนของสันโครงสร้างหรือส่วนที่เป็นดินถมคันคลองเว้าแหว่งจากคลื่นที่เข้าปะทะกับแผ่นคอนกรีตเสริมเหล็กที่ใช้เป็นพนังคลองซึ่งพังและไหลลงน้ำไปก่อนหน้านี้ จนคลื่นกัดเซาะและดึงเอาดินทรายที่ถมคันคลองด้านบนไหลลงน้ำตามไปด้วย ตามภาพถ่ายเมื่อ 1 ธ.ค.2567 ประเด็นที่น่าตามต่อไปคือโครงสร้างที่เพิ่งสร้างเสร็จได้ไม่นานแต่กลับพังเสียหายไปตามที่เห็นนี้ ควรดำเนินการอย่างไรต่อ แม้ว่ากรมชลประทาน (เจ้าของโครงการ) จะสร้างโครงสร้างปากร่องน้ำ (กล่องเกเบี้ยนส่วนต่อขยายจากคันคลองตามภาพ) มาเพื่อป้องกันพนังของคลองระบายน้ำนี้แล้ว แต่ก็พบว่ามิได้บรรลุตามวัตถุประสงค์แต่อย่างใด ตรงกันข้ามคันคลองกลับได้รับความเสียหายหลังจากสร้างเสร็จได้ไม่นาน หากมีรายละเอียดเกี่ยวกับโครงสร้างนี้เพิ่มเติม Beach Lover จะนำมาเสนอในโอกาสถัดไป …​โปรดติดตาม