กรมเจ้าท่า

Beach Lover ได้เคยเขียนบทความเผยแพร่ความรู้เรื่องการจัดการปากร่องน้ำไปแล้วหลายครั้ง ติดตามได้จาก วิชาการ: แนวคิดเพื่อจัดการปากร่องน้ำ และ การถ่ายเททรายบริเวณปากแม่น้ำ (Sand Bypassing) ครั้งนี้ขอกลับมาขยายความประเด็นนี้กันอีกรอบ โดยเน้นที่เหตุผลของการถ่ายเททรายข้ามร่องน้ำ หรือ Sand Bypassing ในหลายพื้นที่ชายฝั่งของไทยและทั่วโลก เรามักพบว่าช่องทางเดินเรือหรือ “ร่องน้ำ” ที่เชื่อมระหว่างทะเลกับแหล่งน้ำภายใน เช่น ปากแม่น้ำหรือคลอง มีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจ การเดินเรือ การประมง และการท่องเที่ยว อย่างไรก็ตาม ร่องน้ำเหล่านี้มักต้องเผชิญกับปัญหาการตื้นเขินจากการสะสมของทรายและตะกอน ซึ่งจำเป็นต้องมีการขุดลอกอย่างสม่ำเสมอ แต่รู้หรือไม่ว่า การขุดลอกเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ และบางครั้งยังสร้างปัญหาใหม่ให้กับพื้นที่ใกล้เคียง? คำตอบของทางออกอย่างยั่งยืนคือ  “Sand Bypassing” ซึ่งหมายถึงการถ่ายเททรายจากด้านหนึ่งของร่องน้ำ (ที่ทรายมักทับถม) ไปยังอีกด้านหนึ่ง (ที่มักเกิดการกัดเซาะ) เพื่อเลียนแบบการไหลเวียนของตะกอนตามธรรมชาติ ลองมาดูกันว่าเหตุใดเราจึงควรผสาน sand bypassing เข้ากับกระบวนการบำรุงรักษาร่องน้ำอย่างจริงจัง 1. ฟื้นฟูสมดุลของกระบวนการเคลื่อนที่ของตะกอนตามธรรมชาติ ในระบบชายฝั่งที่ไม่มีสิ่งก่อสร้างขวางกั้น ตะกอนทรายจากคลื่นลมและกระแสน้ำจะไหลตามแนวชายฝั่งได้อย่างต่อเนื่อง กระบวนการนี้เรียกว่า littoral drift หรือ longshore sediment transport เป็นธรรมชาติของกระบวนการชายฝั่งทะเลที่มีบทบาทในการสร้างและรักษาชายหาด อย่างไรก็ตาม เมื่อมีร่องน้ำโดยเฉพาะร่องน้ำที่มีเขื่อนกันทรายและคลื่น (jetty) หรือเขื่อนกันคลื่น (breakwater) สร้างขึ้นเพื่อให้เรือแล่นเข้าออกได้ โครงสร้างเหล่านี้มัก ขัดขวางเส้นทางการเคลื่อนที่ของตะกอน ทำให้ตะกอนสะสมที่ฝั่งหนึ่ง ขณะที่ฝั่งตรงข้ามกลับขาดแคลนตะกอนทรายและเริ่มเกิดการกัดเซาะอย่างรุนแรง […]

หลังการเติมทรายชายหาดพัทยาที่แล้วเสร็จไปเมื่อ กุมภาพันธ์ 2562 ด้วยงบประมาณ 420 ล้านบาท โดยกรมเจ้าท่า พัทยาก็ซบเซาจากสถานการณ์โควิดไปหลายปี จากนั้นเมืองพัทยาได้จัดกิจกรรมบนชายหาดเพื่อโปรโมทการท่องเที่ยวอย่างต่อเนื่อง ยิ่งเป็นที่ประจักษ์ว่า หากเรามีพื้นที่ชายหาดกว้างๆ การดึงนักท่อเที่ยวเข้ามาก็ไม่ยากเย็นนัก จริงอยู่ที่ในอดีตนั้นพัทยาอาจมีชื่อเสียเรื่องสีเทาอื่นๆมากกว่าชายหาด นักท่องเที่ยวโดยเฉพาะต่างชาติที่เดินทางมาเมืองพัทยาอาจไม่ได้แม้แต่กระทั่งเหยียบลงไปบนชายหาดเลย เนื่องจากมีเป้าหมายเพื่อกิจกรรมอื่นมากกว่า รวมถึงในอดีตชายหาดพัทยาก็ไม่ได้กว้างหรือมีสภาพเหมือนในปัจจุบัน แต่จากการแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายหาดพัทยาโดยวิธีการเติมทรายชายหาด ส่งผลให้ชายหาดมีความกว้างประมาณ 35-80 เมตร ขึ้นอยู่กับระดับน้ำขึ้นน้ำลง นักท่องเที่ยวไทยที่เดิมไม่คิดอยากเดินทางมาเที่ยวหาดพัทยาเนื่องจากสภาพหาดที่ย่ำแย่ในอดีต รวมถึงมิได้มีเป้าหมายเพื่อกิจกรรมสีเทาอื่นๆ ก็เปลี่ยนเป้าหมายมาเที่ยวเพิ่มขึ้น Beach Lover ได้ทั้งเดินทางมาสำรวจหาดพัทยาบ่อยครั้งและหลากหลายช่วงเวลา เช่นระหว่างการเติมทรายชายหาด หลังการเติมทรายชายหาด หลังทรายชายหาดหายไปจากฝนตกหนัก ช่วงโควิด และหลังโควิด รวมถึงเดินสำรวจความพึงพอใจของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจากโครงการ หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติมสามารถสืบค้นได้จาก Search icon มุมขวาบนได้ ในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์ของต้นเดือน พ.ค. และเป็นช่วงที่เมืองพัทยาจัดกิจกรรมบนชายหาด Beach Lover ได้เดินเท้าสำรวจการใช้ประโยชน์บนชายหาดพัทยาเหนือถึงพัทยากลาง ในช่วงน้ำลงประมาณ MSL (Mean Sea Level) พอดี พบชายหาดกว้างประมาณ 60-70 เมตร และพบสันทรายขนาดเล็กหลายตำแหน่งใกล้ฝั่ง ผู้คนที่ใช้ประโยชน์บนชายหาดมาจากหลากหลายเชื้อชาติ โดยส่วนมากที่มาเป็นกลุ่มนั้นเป็นนักท่องเที่ยวคนไทย […]

ที่มา: https://www.facebook.com/DMCRTH วันที่ 30 เมษายน 2568 สทช.5 โดยนายศุภใจ เกตุแก้ว ผอ.ส่วนอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่ง พร้อมเจ้าหน้าที่ สอช. ร่วมนำเจ้าหน้าที่สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินภูมิภาคที่ 13 (จังหวัดสุราษฎร์ธานี) ลงพื้นที่เพื่อตรวจสอบผลสัมฤทธิ์และประสิทธิภาพการดำเนินงานการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ในพื้นที่โครงการลดผลกระทบการกัดเซาะชายฝั่งทะเล โดยการติดตั้งรั้วดักทราย (Sand fence) บริเวณชายหาดหน้าสตน ต.หน้าสตน อ.หัวไทร จ.นครศรีธรรมราช นอกจากนั้นยังได้ติดตามโครงการงานก่อสร้างปรับปรุงประสิทธิภาพกำแพงป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งบริเวณหมู่ 2 และ ม.3 ต.ท่าบอน อ.ระโนด จ.สงขลา ที่ดำเนินการโดยกรมเจ้าท่าอีกด้วย

Beach Lover ได้พาติดตามสถานการณ์ชายหาดชิงโคหรือที่รู้จักกันในนามของหาดทรายแก้ว ชิงโค อ.สิงหนคร จ.สงขลา มาหลายครั้งแล้ว ตั้งแต่ก่อนมีโครงสร้าง ระหว่างการก่อสร้าง และหลังกำแพงแล้วเสร็จ สืบค้นได้จาก Search Icon มุมขวาบน Beach Lover ได้เดินเท้าสำรวจสภาพชายหาดด้านท้ายน้ำ (ทิศเหนือ) ของกำแพงในปลายเดือนกุมภาพันธ์ ระยะทางประมาณ 560 เมตร พบสภาพชายหาดที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดือนก่อนหน้าค่อนข้างมาก หากพิจารณาภาพถ่ายดาวเทียมจาก Google Earth เท่าที่มีข้อมูลล่าสุดคือ ก.พ.2024 ย้อนหลังไปถึงช่วงก่อนมีโครงสร้างไม่นาน (ก.ค.2019-ก.พ.2024) รวม 5 ปี โดยภาพรวมพบว่า พื้นที่ส่วนที่เป็นบกในกรอบสีขาว (เท่ากันและอยู่ในตำแหน่งเดียวกันทุกภาพ) ลดลงต่อเนื่องอย่างเห็นได้ชัด การลดลงของพื้นที่ชายหาดบริเวณตอนเหนือของกำแพงกันคลื่น เริ่มปรากฏให้เห็นในภาพถ่ายปี 2020 ซึ่งเป็นปีที่มีการก่อสร้างกำแพงกันคลื่นทางทิศใต้ของพื้นที่ต่อเนื่องมาจากธรรมสถานหาดทรายแก้ว หลังจากนั้นก็เริ่มพบว่าต้นไม้ริมชายหาดเริ่มค่อยๆหายไป หาดเริ่มเว้าอย่างชัดเจนโดยเฉพาะระยะประชิดกับกำแพงทางทิศเหนือ จนถนนริมชายหาดหายไปตลอดทั้งแนว Beach Lover จะลงพื้นที่เพื่อวิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดจากกำแพงกันคลื่นบริเวณนี้อย่างใกล้ชิด ทั้งเชิงปริมาณ และคุณภาพ เพื่อนำมาเล่าสู่กันฟังอย่างต่อเนื่อง … โปรดติดตาม

เสถียรภาพของปากน้ำขึ้นน้ำลง (Tidal Inlet Stability) เป็นประเด็นที่มีความซับซ้อนและเกี่ยวข้องกับปฏิสัมพันธ์ระหว่างแรงไฮโดรไดนามิก การขนส่งตะกอน และกิจกรรมของมนุษย์ ปากน้ำขึ้นน้ำลงมีบทบาทสำคัญในการรักษาการเดินเรือ และสนับสนุนระบบนิเวศ การคงอยู่ของปากน้ำเหล่านี้ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ รวมถึงสภาวะไฮดรอลิก พลวัตของตะกอน และการแทรกแซงของมนุษย์ พลวัตด้านชลศาสตร์และตะกอน (Hydraulic and Sediment Dynamics) ปากน้ำขึ้นน้ำลงคงอยู่ได้จาก สมดุลระหว่างกระแสน้ำขึ้นน้ำลงและการเคลื่อนที่ของตะกอนตามแนวชายฝั่ง (wave-driven littoral drift) โดยทั่วไปแล้ว พื้นที่หน้าตัดของกระแสน้ำภายในปากน้ำจะอยู่ในสภาวะสมดุลกับปริมาณน้ำที่เข้าและออกจากปากน้ำตามจังหวะน้ำขึ้นน้ำลง (tidal prism) ยกเว้นในกรณีที่เกิดพายุรุนแรง ซึ่งสามารถเปลี่ยนแปลงลักษณะทางกายภาพของปากน้ำได้ ปากน้ำขึ้นน้ำลงขนาดเล็ก (micro-tidal inlets) เช่น ปากน้ำในอ่าวเบงกอล มีเสถียรภาพที่ขึ้นอยู่กับ อัตราการขนส่งตะกอนในแนวขนานกับชายฝั่ง (longshore sediment transport) และปริมาณน้ำขึ้นน้ำลงสูงสุดของช่วงน้ำเกิด (spring tidal prism) หากสมดุลนี้ถูกรบกวน อาจนำไปสู่การปิดตัวของปากน้ำ กระบวนการ การขนส่งตะกอนผ่านปากน้ำ (sediment bypassing across tidal inlets) เป็นกลไกสำคัญที่มีผลต่อทั้งเสถียรภาพของปากน้ำและการเปลี่ยนแปลงของชายหาดโดยรอบ เงื่อนไขทางธรณีวิทยาในพื้นที่ เช่น […]

ที่มา: https://www.facebook.com/DMCRTH กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ลงพื้นที่ตรวจสอบข้อเท็จจริง กรณี การขุดลอกร่องน้ำ บริเวณอ่าวคุ้งกระเบน ตำบลคลองขุด อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี วันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2568 สำนักทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 1 นำโดย ว่าที่ ร.ต.วิษณุพงศ์ วิเชียรรัตนกุล ผอ.ส่วนอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเล และเจ้าหน้าที่ศูนย์บริหารจัดการทรัพยากรป่าชายเลนจังหวัดจันทบุรี เข้าตรวจสอบข้อเท็จจริงตามข้อสั่งการของอธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง เรื่อง การขุดลอกร่องน้ำ บริเวณอ่าวคุ้งกระเบน ตำบลคลองขุด อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี โดยมีเจ้าหน้าที่สำนักงานพัฒนาและบำรุงรักษาทางน้ำที่ 5 กรมเจ้าท่า และผอ.สำนักงานเจ้าท่าภูมิภาคสาขาจันทบุรี ร่วมลงพื้นที่ด้วย จากการตรวจสอบข้อเท็จจริงสำนักงานพัฒนาและบำรุงรักษาทางน้ำที่ 5 กรมเจ้าท่า เป็นผู้ดำเนินโครงการฯ โดยมีแผนปฏิบัติงานขุดลอกและบำรุงรักษาร่องน้ำ ภายในประเทศ (ดำเนินการเอง) ตั้งแต่วันที่ 29 ม.ค. 2568 – 27 ก.พ.2568 ระยะเวลาขุดลอก ประมาณ 30 วัน ซึ่งพื้นที่ดำเนินการขุดลอง และพื้นที่กองวัสดุขุดลอกห่างจากพื้นที่หญ้าทะเลประมาณ 180 […]