สถานการณ์ชายฝั่งทะเล

กำแพงกันคลื่นแบบขั้นบันได เป็นทางเลือกเพื่อการป้องกันชายฝั่งทะเลในยุคปัจจุบัน ที่ทางกรมโยธาธิการและผังเมืองระบุว่าเป็นแนวทางเลือกที่ประชาชนผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกับโครงการป้องกันชายฝั่งในหลายๆพื้นที่เห็นพ้องต้องกันมากที่สุด เช่น หาดมหาราช [https://beachlover.net/covid19-หาดมหาราช/] หาดม่วงงาม [https://beachlover.net/ข้อสังเกต-ม่วงงาม-2-5/] จ.สงขลา หาดชะอำ จ.เพชรบุรี [https://beachlover.net/หาดขั้นบันได-ชะอำ/] ปากน้ำปราณ จ.ประจวบคีรีขันธ์ [https://beachlover.net/ไทยริเวียร่า-ประจวบ/] เป็นต้น โดยทางกรมโยธาธิการและผังเมืองได้ระบุว่า โครงสร้างกำแพงกันคลื่นแบบขั้นบันไดที่ได้ศึกษาอย่างรอบคอบตามหลักวิชานี้สามารถป้องกันชายฝั่งได้ดี สมควรดำเนินการต่ออีกในหลายพื้นที่ที่ยังรอคอยการแก้ไข เช่น หาดสวนสน จ.ระยอง และ ปากน้ำแขมหนู จ.จันทบุรี ที่กำลังก่อสร้างอยู่ในปัจจุบัน ข้อเท็จจริงตามทฤษฎีก็คือ โครงสร้างกำแพงกันคลื่นไม่ว่าจะเป็นแบบแนวดิ่ง ลาดเอียง หรือแบบขั้นบันไดที่กรมโยธาธิการและผังเมืองกำลังดำเนินการนั้น มีลักษณะเป็นกําแพงวางตัวตามแนวประชิดและขนานชายฝั่ง เพื่อรับแรงปะทะจากคลื่น ทำหน้าที่ตรึงแนวชายฝั่งให้อยู่กับที่  ทําให้พื้นที่ด้านหลังกําแพงกันคลื่นไม่ถูกกัดเซาะ โดยจะออกแบบไปเป็นรูปแบบใดก็ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมเชิงพื้นที่  การยอมรับของประชาชน และงบประมาณ เนื่องจากกำแพงกันคลื่นวางตัวขนานกับชายฝั่งจะทำให้เกิดคลื่นสะท้อนด้านหน้ากำแพง โดยที่คลื่นจะมีความรุนแรงขึ้นด้านหน้ากําแพง ส่งผลให้เกิดอันตรายต่อการใช้ประโยชน์ด้านหน้ากําแพงได้ เมื่อคลื่นเข้าปะทะกําแพงจะเกิดการตะกุยตะกอนทรายจากชายหาดด้านหน้ากําแพงกันคลื่น แล้วกระแสน้ําในทิศทางออกจากฝั่งซึ่งเกิดจากคลื่นจะพาตะกอนทรายเหล่านั้นออกไปนอกชายฝั่ง ส่งผลให้ระดับสันชายหาดลดต่ำลงระดับน้ำด้านหน้ากำแพงกันคลื่นลึกขึ้นจนชายหาดด้านหน้ากำแพงหดหายไปในที่สุด ส่งผลเสียต่อทรัพยากรและทัศนียภาพริมทะเล การที่ทรายด้านหน้ากำแพงหายไปยังทำให้เกิดการกัดเซาะที่ฐานของกำแพง ส่งผลต่อเสถียรภาพของกำแพงกันคลื่นด้วย การเลี้ยวเบนของคลื่นเมื่อเข้ากระทบกำลังจะส่งผลให้ชายหาดส่วนถัดไปจากสุดปลายกำแพงด้านท้ายน้ําของกําแพง (Downdrift) เกิดการกัดเซาะได้เช่นกันดังนั้นหากใช้มาตรการสร้างกำแพงกันคลื่น จำเป็นต้องสร้างตลอดทั้งแนว มิฉะนั้นพื้นที่ใกล้เคียงที่ปราศจากโครงสร้างป้องกันจะเกิดผลกระทบ โดย Beach Lover ได้เคยนำเสนอผลกระทบที่ว่านี้ผ่าน https://beachlover.net/seawall/ […]

คลองจาก อ่าวนาง ได้กลายเป็นข่าวดังเมืองต้นปีกลายว่ามีการลักลอบปล่อยน้ำเสียลงทะเลบริเวณหัวหาดทิศใต้ของอ่าวนาง ชายหาดเลื่องชื่อแห่งกระบี่ ติดตามข่าวบางส่วนได้จาก https://www.dmcr.go.th/detailAll/30817/nws/22 และ https://www.thaipost.net/main/detail/32608 มาวันนี้ Beach Lover ได้ลงพื้นที่อ่าวนางพบว่ามีงานก่อสร้างบริเวณปากคลองแห่งนี้ คล้ายเขื่อนกันทรายและคลื่นปากร่องน้ำ (Jetty) และพบว่าน้ำทะเลในพื้นที่ก่อสร้างเปลี่ยนเป็นสีของตะกอนดินทรายที่นำมาใช้เพื่องานก่อสร้างนี้ เป็นที่น่าแปลกใจถึงที่มาของโครงการนี้ เนื่องจากคลองนี้ไม่มีการเข้าออกของเรือเลย ซึ่งอาจผิดวัตถุประสงค์ของการสร้าง Jetty และอาจส่งผลกระทบให้กับพื้นที่ชายหาดข้างเคียงได้ อย่างไรก็ตาม Beach Lover ยังไม่ทราบต้นสายปลายเหตุของงานก่อสร้าง รวมถึงรายละเอียดของแบบก่อสร้าง หากมีข้อมูลเพิ่มเติมจะนำมาเสนอในโอกาสถัดไป

[ภาพเมื่อ 30 กันยายน 2563] หาดหน้าวัดวัดเทสก์ธรรมนาวา (วัดท่าไทร) อ.ท้ายเหมือง จ.พังงา มีการสร้างกำแพงกันคลื่นแบบหินบริเวณชายหาดด้านหน้าของวัด เพื่อป้องกันศาลาและถนนเลียบทะเลของวัด ไม่ให้เกิดการกัดเซาะ จนเกือบกระทบการวางไข่ของเต่ามะเฟือง หาดหน้าวัดวัดเทสก์ธรรมนาวา (วัดท่าไทร) อ.ท้ายเหมือง จ.พังงา มีการสร้างกำแพงกันคลื่นแบบหินบริเวณชายหาดด้านหน้าของวัด ระหว่างการก่อสร้าง วันที่ 26 ธ.ค.2561 ได้มีเต่ามะเฟืองขึ้นมาวางไข่ทางทิศเหนือถัดจากกำแพงไปไม่ไกล ไปประมาณ 200 เมตร หลังจากนั้นในวันที่ 31 ธ.ค.2561 อธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) ได้เข้าพูดคุยกับผู้ว่าราชการจังหวัดพังงา เจ้าอาวาสวัดท่าไทร มีความเห็นไปในทิศทางเดียวกันว่าเป็นห่วงผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้นกับหลุมไข่เต่ามะเฟือง จึงได้มอบหมายให้ ผอ.สำนักงานบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 8 (สบทช.) ใช้อำนาจอำนาจตามมาตรา 17 ของ พ.ร.บ.ส่งเสริมการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (https://beachlover.net/พรบ-กรม-ทช/) สั่งระงับการก่อสร้างเขื่อนไปก่อน จากนั้น กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) ได้ทำโครงการปักเสาไม้เพื่อป้องกันการกัดเซาะด้านท้ายน้ำ (Downdrift) ด้านทิศเหนือของกำแพงหิน ระยะทาง 594 เมตร โดยใช้งบประมาณทั้งสิ้น 495,000 บาท […]

Beach Lover ได้เคยนำเสนอเรื่องราวของหาดดวงตะวันไปบ้างแล้วตามโพสเดิม https://beachlover.net/หาดดวงตะวัน-จะมีกำแพง/ กลับมาหาดดวงตะวันอีกรอบในครั้งนี้ Beach Lover ได้ทำการสำรวจภาพมุมสูงเพื่อให้เห็นโครงสร้าง และความเสียหายที่เกิดขึ้นกับถนนเลียบทะเลได้ชัดเจนมากกว่าเดิม โดยพบว่าชายหาดทิศตะวันออกส่วนที่อยู่ถัดจากกองหินที่มีความยาวประมาณ 32 เมตรนี้ เกิดการกัดเซาะอย่างชัดเจนและแตกต่างจากหาดฝั่งตะวันตกของกองหินนี้มาก พบว่ากระสอบทรายทางฝั่งตะวันตกของกองหิน ที่คาดว่าเคยวางเพื่อป้องกันชายฝั่งก่อนที่จะมีกองหินถูกทรายกลบทับจนบางตำแหน่งเกือบไม่เห็นร่องรอย ซึ่งแตกต่างจากฝั่งตะวันออกของกองหินเป็นอย่างมาก ที่เกิดการกัดเซาะจนถึงถนนเลียบทะเลเป็นระยะทางเกือบ 1 กิโลเมตร หากมีรายละเอียดเกี่ยวกับการดำเนินงานป้องกันการกัดเซาะของชายหาดดวงตะวัน Beach Lover จะนำมาเสนอในโอกาสถัดไป

หลังจากการเกิดขึ้นของนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด พร้อมงานก่อสร้างท่าเทียบเรือน้ำลึกมาบตาพุด ชายหาดฝั่งตะวันออกของท่าเทียบเรือก็ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป… การก่อสร้างท่าเทียบเรือน้ำลึกขนาดใหญ่ ถือเป็นโครงสร้างทางวิศวกรรมชายฝั่งทะเล ที่เป็นผลมาจากการพัฒนาด้านเศรษฐกิจการคมนาคมและการค้า เพื่อให้เกิดการขยาย ตัวของภาคอุตสาหกรรม โดยจะกระจายตัวไปในพื้นที่ชายฝั่งทะเลที่มีศักยภาพเพียงพอที่จะรองรับการพัฒนา เช่น ท่าเรือน้ำลึกสงขลา แหลมฉบัง และมาบตาพุด  ท่าเรือมาบตาพุดเป็นส่วนหนึ่งของโครงการพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลตะวันออก เป็นท่าเรือที่ใช้เวลาศึกษาและก่อสร้างน้อยมาก กล่าวคือ ในปี 2525 ทำการศึกษาความเป็นไปได้ในการก่อสร้าง ในปี 2528 ทำการออกแบบด้านวิศวกรรม  ในปี 2532 เริ่มการก่อสร้างท่าเรือซึ่งแล้วเสร็จในเดือนกุมภาพันธ์ 2535 และมีเรือเข้าเทียบท่าลำแรกเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน 2535 (http://www.cuti.chula.ac.th/triresearch/mabtaput/mabtaput.html) ด้วยลักษณะทางสมุทรศาสตร์และสัณฐานชายฝั่ง ทิศทางการเคลื่อนตัวของตะกอนที่ขนานกับชายฝั่งทะเล (longshore sediment transport) ในบริเวณมาบตาพุดนี้ จะมีการเคลื่อนที่สุทธิจากทิศตะวันตกไปทางทิศตะวันออกของท่าเทียบเรือ ตามทฤษฎีแล้ว เมื่อมีการก่อสร้างโครงสร้างชายฝั่งทะเล จะส่งผลให้กระแสน้ำชายฝั่ง (longshore current) มีทิศทางเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม คลื่นเมื่อเคลื่อนที่ปะทะโครงสร้างจะเกิดปรากฏการณ์คลื่นหักเห  (refraction) เลี้ยวเบน (diffraction) และสะท้อน (reflection)  ส่งผลให้ชายฝั่งทางด้านท้ายน้ำ หรือส่วนถัดไปจากโครงสร้าง เกิดการกัดเซาะอย่างรุนแรง คาดเดาได้ไม่ยากว่า หากมีสิ่งก่อสร้างอย่างการถมทะเลและท่าเทียบเรือน้ำลึกมาบตาพุดยื่นลงไปในทะเลด้วยระยะทาง 3.5 กิโลเมตรนี้ จะเกิดอะไรขึ้นกับชายหาดทิศตะวันออกของท่าเทียบเรือ ซึ่งเป็นที่ตั้งของชายหาดสุชาดาและหาดแสงจันทร์ เรื่อยยาวจากปากคลองตากวนจนถึงปากน้ำระยองระยะทางประมาณ 10.5 กิโลเมตร หลังการเกิดขึ้นของท่าเรือน้ำลึกมาบตาพุด ชายหาดแถบนี้ถูกกัดเซาะอย่างรุนแรง จนเป็นเหตุให้หน่วยงานที่รับผิดชอบจำเป็นต้องดำเนินโครงการป้องกันชายฝั่งโดยใช้โครงสร้างทางวิศวกรรมหลากหลายรูปแบบ อันประกอบด้วย […]

Beach Lover ได้ลงสำรวจชายหาดบางเนียง จ.พังงา ในช่วงที่พายุโนอึลเข้าประเทศไทยพอดี แม้ว่าจะเคลื่อนเข้าสู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ แต่ได้ส่งผลกระทบต่อภาคใต้ฝั่งทะเลอันดามันด้วย ตามปกติแล้ว ทะเลแถบนี้จะได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ระหว่าง พ.ค.-ต.ค. ของทุกปี แต่เมื่อมีของแถมคือพายุโนอึลเข้ามาเสริม ก็ยิ่งส่งผลให้คลื่นลมในช่วงมรสุมนี้ทวีกำลังแรงขึ้นอีก ชายหาดบางเนียง จ.พังงา เป็นหนึ่งในชายหาดเลื่องชื่อแห่งหนึ่งของพังงา ที่มักจะเต็มไปด้วยนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ แม้จะไม่มีสนามบินและระบบขนส่งสาธารณะที่สะดวกนักจากจังหวัดใกล้เคียง แต่นักท่องเที่ยวยังนิยมมาเที่ยวทะเลแถบนี้ ด้วยชายหาดกว้างและยาว ที่ยังคงความสมบูรณ์ ความดิบๆของหาดที่ยังไม่ได้ถูกปรุงแต่งมากนัก เรามักเห็นนักท่องเที่ยวกระเป๋าหนักรักสงบ ที่หลีกหนีความวุ่ยวายของเกาะภูเก็ตนิยมมาพักผ่อนที่นี่ โรงแรมที่พักที่ติดชายหาดแถบนี้มักมีความหรูหราราคาแพง และเบ็ดเสร็จในตัว เรียกได้ว่าเข้าที่พักแล้วไม่จำเป็นต้องออกไปไหนก็มีบริการเกือบทุกสิ่งอย่างสะดวกสบาย พบว่าด้านหน้าชายหาดของที่พักส่วนตัวและรีสอร์ทเกือบทุกแห่งแถบนี้ มีการป้องกันพื้นที่ตนเองโดยการสร้างกำแพงกันคลื่นเกือบตลอดแนวในรูปแบบที่แตกต่างกันไป ทั้งกำแพงคอนกรีตแบบแนวดิ่ง แบบลาดเอียง แบบหินเรียง แบบหินทิ้ง กระสอบทราย ท่อซีเมนต์ เสาคอนกรีต และอีกหลายรูปแบบที่ดูเหมือนจะจมลงไปอยู่ใต้ทรายบ้างแล้วตามร่องรอยที่ปรากฏ โดยจากหลักฐานภาพถ่ายดาวเทียม Google Earth พบว่า ได้มีการสร้างกำแพงกันคลื่นริมทะเลในบริเวณนี้มาตั้งแต่ก่อนปี 2014 แล้วเกือบตลอดทั้งแนว Beach Lover ได้เคยนำเสนอข่าวในช่วงเวลาเดียวกันนี้เมื่อปีที่แล้ว ว่าชายหาดแถบนี้เสียหายจาก “พายุโพดุล” ติดตามได้จาก https://beachlover.net/ทะเลอันดามันคลื่นลมแรง/ ปีนี้ก็เช่นกัน “พายุโนอึล” ได้ส่งผลกระทบต่อพื้นที่ตอนเหนือของชายหาดบางเนียงเสียหายตามที่ปรากฏในภาพ พื้นที่ที่ถูกกัดเซาะอย่างหนักนี้อยู่ทางทิศเหนือถัดจากปลายกำแพงกันคลื่นด้านหน้าบ้านพักริมทะเลแห่งหนึ่ง […]

[ภาพเมื่อ 19 กันยายน 2563] หาดบางสัก ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลบางม่วง อำเภอตะกั่วป่า อีกหาดเลื่องชื่อแห่งพังงา เป็นส่วนหนึ่งของเวิ้งหาดทรายขาวที่ยาวต่อเนื่องประมาณ 11 กิโลเมตร ตั้งแต่แหลมหัวกรังใหญ่ หรือแถวๆแหลมปะการัง จนถึง บ้านทับตะวัน หาดแห่งนี้มีความกว้างชายหาดค่อนข้างมาก และยังไม่มีการรุกล้ำพื้นที่ใช้ประโยชน์บนชายหาดมากนัก เกือบตลอดทั้งแนวเป็นที่ตั้งของโรงแรมและร้านอาหารติดชายหาด พบว่าส่วนใหญ่ยังคงสภาพเป็นป่าชายหาด และพื้นที่โล่งที่รอการพัฒนา ตัวหาดบางสักที่เป็นหาดสาธารณะจริงๆตั้งอยู่ประมาณกลางอ่าว ระยะทางตามแนวชายหาดประมาณกิโลเมตรกว่าๆ Beach Lover ได้ลงพื้นที่สำรวจชายหาดบางสักพบกำแพงกันคลื่นแบบกระสอบทราย และแบบหินทิ้ง อยู่บริเวณตอนเหนือของชายหาด จากการสังเกตพื้นที่ข้างเคียงโดยรอบแล้วพบว่าชายหาดยังคงสมบูรณ์ มีสันหาดที่สูงและค่อนข้างมั่นคง มีป่าชายหาดสภาพดี และไม่พบร่องรอยการกัดเซาะจนต้องสร้างกำแพง พบว่าด้านบนของกำแพงคือพื้นที่ด้านหน้าร้านอาหาร มีโต๊ะม้าหินวางเป็นกลุ่ม คาดว่ากำแพงกันคลื่นที่สร้างขึ้นนี้ คงใช้เพื่อให้เกิดความมั่นคงในการใช้ประโยชน์พื้นที่ส่วนนี้เพื่อรองรับผู้มาเยือน คำถามที่สำคัญคือ กำแพงที่สร้างขึ้นนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสิ่งใดกันแน่ หากมีการกัดเซาะเกิดขึ้นจริง เหตุใดจึงสร้างกำแพงเฉพาะบริเวณนี้ จากการสังเกตสภาพโดยรอบในช่วงมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ไม่มีหลักฐานชัดเจนพอที่จะเชื่อได้ว่ามีการกัดเซาะบริเวณนี้อย่างรุนแรงจนเป็นเหตุให้สร้างกำแพง แม้ในช่วงคลื่นใหญ่ลมแรงก็ตาม คำถามต่อมาคือ หากชายหาดบางสักเกิดการกัดเซาะจริง เหตุใดจึงเลือกใช้กำแพงแบบหินทิ้งที่ไม่เหมาะกับการป้องกันชายหาดที่ลาดชันมากขนาดนี้ เพราะหินที่ใช้นั้นมีขนาดเล็ก สามารถหลุดออกจากที่ตั้งได้โดยง่ายแม้แรงคลื่นที่ปะทะจะไม่มากก็ตาม นอกจากนั้นด้วยมุมที่ชันและระดับของสันหาดที่สูง หินขนาดเล็กเช่นนี้ยังสามารถกลิ้งหล่นลงได้เองตามแรงโน้มถ่วงของโลกอีกด้วย ถือว่าเป็นโครงสร้างป้องกันชายฝั่งที่มิอาจบรรลุวัตถุประสงค์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ทางสาธารณะลงชายหาดเป็นสิ่งที่ควรมีทุกชายหาด เพื่อการันตีการเข้าถึงชายหาดอย่างเท่าเทียมของทุกคน ไม่ว่าจะพัก ณ โรงแรมติดหน้าหาดหรือไม่ก็ตาม ประชาชนควรมีสิทธิเข้าถึงชายหาดซึ่งถือว่าเป็นพื้นที่สาธารณะได้อย่างสะดวกและเท่าเทียม Beach Lover พามาชมทางสาธารณะลงชายหาดบางเนียง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของชายหาดเขาหลัก จ.พังงา โดยส่วนใหญ่แล้วชายหาดแถบนี้จะเป็นที่ตั้งของโรงแรมขนาดใหญ่ และส่วนมากหรูหราราคาแพง ที่พักราคาย่อมเยาจะอยู่ไกลจากชายหาดมาระยะหนึ่ง การมีทางลงหาดสาธารณะถือเป็นเรื่องดีเพื่อให้ประชาชนได้ชมได้เข้าถึงชายหาดที่สวยงามแห่งนี้ได้ไม่ต่างจากนักท่องเที่ยวกระเป๋าหนักที่ยอมจ่ายเพื่อเข้าพัก ณ โรงแรมหรูหราริมชายหาด แม้จะเป็นเรื่องดีๆ แต่ทางลงหาดสาธารณะก็ควรถูกจัดการให้ดี สามารถเข้าถึงขึ้นลงชายหาดได้อย่างปลอดภัย แต่จากการสำรวจของ Beach Lover พบทางลงชายหาดแห่งนี้เต็มไปด้วยซากก้อนหินระเกะระกะ ท่อซีเมนต์ ที่ดูเหมือนนำมาทิ้งขว้างไม่ได้ตั้งใจวางหรือจัดการให้ดี การขึ้นลงต้องปีนป่าย หากเป็นผู้สูงอายุคงต้องเลิกคิดและหันหลังกลับเป็นแน่ เป็นเรื่องที่ท้องถิ่นที่รับผิดชอบต้องร่วมกันแก้ไข เอาใจใส่กันหน่อย เพื่อสวัสดิภาพสาธารณะของผู้ใช้ชายหาดอย่างเท่าเทียม