สมิหลา-ชลาทัศน์…ชายหาดไม่ต้องมี Zoning จริงหรือ?

กลับมาที่ หาดสมิหลา-ชลาทัศน์ จังหวัดสงขลา อีกครั้ง หาดท่องเที่ยวชื่อดังใจกลางเมืองสงขลาที่แทบทุกคนรู้จัก ทั้งรูปปั้นนางเงือก เกาะหนูเกาะแมว ชายหาดกว้าง และกิจกรรมต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นตลอดแนวชายฝั่ง ครั้งนี้ไม่ได้มาดูเรื่องการกัดเซาะ ไม่ได้มาดูการเปลี่ยนแปลงของชายหาด แต่มาดูอีกเรื่องหนึ่งที่สำคัญไม่แพ้กัน คือ “เราจัดการพื้นที่ชายหาดกันอย่างไร” สิ่งที่พบคือ ดูเหมือนว่าหาดสมิหลา-ชลาทัศน์ แทบไม่มีการแบ่งพื้นที่การใช้งาน หรือ Beach Zoning ที่ชัดเจน หลายอย่างดูเหมือนจะเกิดขึ้นตามสภาพที่เป็นอยู่ ฟังเผินๆ อาจรู้สึกว่าแบบนี้ก็ดีก็ดีอยู่แล้ว ก็ไม่ได้มีปัญหาอะไรนี่นา เป็นธรรมชาติ ไม่ต้องมีกฎระเบียบมาบังคับกันมากมาย แต่คำถามคือ สำหรับชายหาดท่องเที่ยวที่มีผู้ใช้งานจำนวนมาก “การไม่มี Zoning เลย” เป็นเรื่องที่ดีจริงหรือ ชายหาดไม่ใช่เพียงพื้นที่สำหรับเดินเล่นหรือเล่นน้ำเท่านั้น ในพื้นที่เดียวกันอาจมีทั้ง คนมาเล่นน้ำ ครอบครัวพาเด็กมาพักผ่อน นักท่องเที่ยวมาถ่ายรูป คนมาออกกำลังกาย ร้านค้าและผู้ประกอบการ กิจกรรมทางน้ำ รถเข้า–ออก พื้นที่สำหรับกิจกรรมหรือเทศกาล และพื้นที่ชายหาดที่ควรปล่อยให้ธรรมชาติทำงานของมันเอง ปัญหาไม่ได้อยู่ที่กิจกรรมเหล่านี้ไม่ดี แต่ปัญหาอาจเกิดขึ้นเมื่อ ทุกกิจกรรมต้องการใช้พื้นที่เดียวกัน ในเวลาเดียวกัน โดยไม่มีขอบเขตที่ชัดเจน เมื่อนั้น ความขัดแย้งในการใช้พื้นที่ก็เริ่มเกิดขึ้น บางช่วงของชายหาดอาจเต็มไปด้วยร้านค้า บางจุดอาจมีรถหรือสิ่งกีดขวาง บางพื้นที่คนเล่นน้ำต้องปะปนกับกิจกรรมอื่น ส่วนคนที่เพียงอยากหาพื้นที่ว่างๆ เพื่อนั่งมองทะเล อาจต้องคอยหาพื้นที่ที่เหลืออยู่ นี่คือเหตุผลที่ชายหาดท่องเที่ยวหลายแห่งจำเป็นต้องคิดเรื่อง Zoning […]

Beachlover

October 14, 2026

การเดินทางของเม็ดทราย: ตอนที่ 19 หาดกว้างคือความเป็นธรรม

ทั้งสามคนกลับมาที่หาดสมิหลาอีกครั้งในช่วงเย็นวันนั้น หาดสมิหลายังมีคนเดินอยู่เรื่อยๆ ไม่ใช่คนที่ตั้งใจมาถ่ายรูปอย่างเดียว แต่เป็นคนที่มาใช้พื้นที่วิ่งออกกำลังกาย เดินเล่นกับครอบครัว พาเด็กเล็กมาสัมผัสน้ำทะเลเป็นครั้งแรก นั่งมองฟ้าแบบไม่ต้องซื้ออะไรสักอย่าง เม็ดทรายเดินช้าๆ กับน้ำฝนและหยก เหยียบไปบนทรายแน่นๆ หาดกว้างทำให้ทุกคนมีพื้นที่ของตัวเองได้โดยไม่ต้องเบียดกัน และเม็ดทรายคิดว่านี่ไม่ใช่เรื่องสวยงามอย่างเดียว แต่มันคือความเป็นธรรมในรูปที่จับต้องได้ที่สุด “แปลกนะ” หยกพูด “พี่เคยคิดว่าความเป็นธรรมเป็นเรื่องบนโต๊ะประชุม เป็นเรื่องกฎหมาย เป็นเรื่องนโยบาย”เธอกวาดสายตาไปรอบๆ “แต่พอมาอยู่บนหาดกว้างๆ แบบนี้ มันเหมือนทุกคนได้สิทธิพื้นฐานเท่าๆ กัน” น้ำฝนยิ้มเล็กน้อยตามประสานักกฎหมายที่เรียนเรื่องนี้มาโดยตรง “เพราะพื้นที่สาธารณะมันคือ ‘สิทธิ’ แบบไม่ต้องมีคำอธิบายเยอะ” เธอหยุดนิดหนึ่งแล้วพูดต่อ “หาดกว้างหมายถึง คนแก่เดินได้ เด็กวิ่งได้ รถเข็นเข็นได้ คนที่ไม่มีเงินก็มาได้ คนที่อยากเงียบ ก็มีมุมเงียบ คนที่อยากคึกคักก็มีโซนคึกคัก” เม็ดทรายพยักหน้า “และทั้งหมดนี้เกิดขึ้นได้เพราะหาดยังทำหน้าที่ของมัน รับพลังงานคลื่น สร้างพื้นทราย และรักษาพื้นที่ให้คน” เสียงกีบม้าดังมาแต่ไกล ตึก…ตึก…ตึก…เดชจูงม้าเข้ามาใกล้ คนอยู่บนอานม้าเป็นเด็กผู้หญิงตัวเล็ก กอดคอม้าแน่นแบบกลัวนิดๆ แต่ตาเป็นประกายแบบชอบสุดๆ “เด็กๆ ชอบมากเลยฝน” เดชพูดกับฝน “ถ้าหาดแคบหรือขรุขระ เขาจะไม่กล้าขี่เลย” น้ำฝนพยักหน้า “เพราะมันไม่ปลอดภัยใช่ไหมคะพี่” เดชยิ้ม “ใช่ แล้วมันก็ไม่ใช่แค่เรื่องการทำมาหากินของพี่นะ” […]

Beachlover

February 5, 2026

การเดินทางของเม็ดทราย: ตอนที่ 18 ม้าเดินได้ เพราะหาดยังอยู่

หาดสมิหลา ชื่อที่ใครๆ ก็รู้จักแต่สิ่งที่เม็ดทรายอยากให้คนจำ ไม่ใช่แค่รูปปั้นนางเงือก ไม่ใช่แค่ภาพถ่ายคู่ทะเลเป็น “ความกว้าง” ของชายหาดที่ทำให้กิจกรรมทุกอย่างบนหาดเกิดขึ้นได้ วันนี้ลมดี ฟ้าสว่าง หาดยาวราว 3.3 กิโลเมตรทอดตัวเป็นเส้นโค้งสวยงาม และพอเดินไปทางเหนือ เงาของต้นสนเริ่มหนาขึ้น นั่นคือแหลมสนอ่อน พื้นที่ที่เหมือนหาดกำลังยิ้มกว้างกว่าเดิม “นี่แหละที่พี่ชอบ” หยกพูดพลางสูดลมหายใจ “หาดกว้างๆ เดินแล้วหัวโล่ง” น้ำฝนยิ้ม เธอดูผ่อนคลายกว่าทุกครั้งที่ลงพื้นที่“หาดท่องเที่ยวกลางเมืองที่คนใช้ได้จริง มันควรเป็นแบบนี้เนอะ” เม็ดทรายกำลังจะตอบ แต่เสียงกีบม้ากระทบทรายดังเป็นจังหวะเข้ามาก่อนตึก…ตึก…ตึก…นักท่องเที่ยวคนหนึ่งอยู่บนหลังม้า ที่กำลังถูกจูงเดินเลียบชายหาดช้าๆ ผ่านกลุ่มคนที่กำลังเดินเล่น ถ่ายรูป และหัวเราะกันแบบไม่ต้องรีบ เม็ดทรายเผลอยิ้มตามโดยไม่รู้ตัว“ฝนดูสิ” เธอชี้ “กิจกรรมแบบนี้มันเกิดขึ้นได้เพราะหาดมันกว้างและยาวต่อเนื่องพอ’” น้ำฝนมองตาม แล้วตอบเหมือนพูดกับตัวเอง“ถ้าไม่มีหาด ม้าก็เดินไม่ได้” หยกเสริมทันที “ไม่ใช่แค่ม้า”เธอกวาดสายตาไปทั่ว “กิจกรรมท่องเที่ยวหลายอย่างก็ทำไม่ได้ ถ้าหาดไม่กว้าง ไม่มีพื้นที่ให้คนกระจายตัว ไม่มีที่ให้เด็กวิ่ง ไม่มีที่ให้ร้านค้าตั้งแบบไม่เบียดกัน” เม็ดทรายพยักหน้า “ชายหาดไม่ใช่แค่พื้นทราย มันคือพื้นที่สาธารณะที่สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจโดยแทบไม่ต้องติดตั้งอะไรเพิ่มเลย แค่ต้องรักษามันไว้ก็พอ” พวกเธอเดินต่อไปทางแหลมสนอ่อน เงาสนยาวขึ้น ลมเย็นขึ้น และทรายใต้เท้าดูแน่นขึ้นอย่างน่าประหลาดเม็ดทรายหยุดยืนมองแนวต้นสนและผืนทรายกว้างที่เหมือนจะงอกออกมาจากฝั่ง “ที่นี่มีแผ่นดินงอกประมาณ 500 ไร่ใช่ไหม” น้ำฝนถาม เหมือนทดสอบความจำของตัวเอง […]

Beachlover

January 26, 2026