การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า ภาพถ่ายเก่า ๆ อย่างโปสการ์ดจากนักท่องเที่ยวในอดีต ไม่ได้เป็นเพียงแค่ของสะสมหรือของที่ระลึก แต่สามารถกลายเป็นข้อมูลวิทยาศาสตร์ที่มีคุณค่าสำหรับการติดตามการเปลี่ยนแปลงของแนวชายฝั่งในระยะยาวได้อย่างน่าทึ่ง ตลอดช่วงเวลา 92 ปี ภาพเหล่านี้ช่วยให้นักวิจัยสามารถย้อนดูประวัติศาสตร์ของชายหาด เปรียบเทียบแนวชายฝั่ง และประเมินผลกระทบจากกิจกรรมของมนุษย์และธรรมชาติได้อย่างเป็นรูปธรรม
Beach Lover ชวนอ่านบางส่วนของบทความวิชาการที่แปลมาจากต้นฉบับภาษาอังกฤษ ตามอ่านฉบับเต็มได้จาก Link
ในยุคที่มีภาพถ่ายจากดาวเทียมความละเอียดสูง การสำรวจด้วยโดรน และเทคนิคการรับรู้ระยะไกลต่าง ๆ การเก็บข้อมูลเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของแนวชายฝั่งตามช่วงเวลาไม่เคยง่ายเท่านี้มาก่อน แต่หากเราต้องการใช้ภาพชายฝั่งจากช่วงเวลาที่ย้อนหลังไปก่อนยุคของดาวเทียมหรือการสำรวจทางอากาศล่ะ เราจะทำอย่างไร?
การศึกษานวัตกรรมโดยมหาวิทยาลัยลิสบอน ประเทศโปรตุเกส ร่วมกับ USGS (สำนักงานสำรวจทางธรณีวิทยาสหรัฐฯ) พบว่า ภาพถ่ายเก่าและโปสการ์ดในอดีตสามารถให้ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของแนวชายฝั่งในช่วงร้อยปีที่ผ่านมาได้
นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยลิสบอนได้ศึกษาชายหาด Conceição-Duquesa ในเมืองกัสไกช์ ประเทศโปรตุเกส โดยใช้ภาพถ่ายแนวเฉียงที่ถ่ายจากพื้นดิน เพื่อวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของแนวชายฝั่งในช่วงเวลา 92 ปี ถือเป็นวิธีการใหม่ในการเข้าใจพลวัตระยะยาวของชายฝั่งโดยอาศัยภาพถ่ายจากพื้นดิน
แปลงภาพให้กลายเป็นข้อมูลชายฝั่ง
แม้ภาพถ่ายทางอากาศแนวดิ่งจะถูกใช้ในการติดตามสภาพชายฝั่งมาตั้งแต่ทศวรรษ 1940 และปัจจุบันข้อมูลจากดาวเทียมได้ปฏิวัติการศึกษาชายฝั่งไปทั่วโลกแล้ว แต่ข้อมูลจากช่วงเวลาก่อนหน้านั้นกลับหาได้ยาก และนี่เองที่ภาพถ่ายจากพื้นดินในอดีต เช่น ภาพถ่ายวันหยุด ภาพข่าว หรือโปสการ์ดเก่า ๆ กลายมาเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญ
ในการศึกษานี้ นักวิทยาศาสตร์ได้ประยุกต์วิธีการวิเคราะห์ภาพถ่ายรูปแบบใหม่กับโปสการ์ดของชายหาด Conceição-Duquesa จากปี 1930 และ 1960 รวมถึงภาพจากสมาร์ทโฟนในปี 2022 โดยพวกเขาได้นำภาพเหล่านี้มาเทียบตำแหน่งกับพิกัดในปัจจุบัน ตรวจหาตำแหน่งแนวชายฝั่งภายในภาพ และปรับแก้การบิดเบือนจากมุมมองภาพและความไม่แน่นอนของตำแหน่ง เพื่อย้อนรอยแนวชายฝั่งในอดีตและวัดการเปลี่ยนแปลงของแนวชายฝั่งตามกาลเวลา
แนวชายฝั่งที่เปลี่ยนทิศ
หนึ่งในข้อค้นพบคือ ระหว่างช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ถึงต้นศตวรรษที่ 21 แนวชายฝั่งของหาด Conceição-Duquesa มีการ “หมุนทิศทาง” ไปในลักษณะทวนเข็มนาฬิกาอย่างเห็นได้ชัด โดยมีจุดเปลี่ยนสำคัญหลังจากมีการก่อสร้างท่าเรือยอชต์ (marina) ในปี 1998 ซึ่งแสดงให้เห็นว่ากลไกของแนวชายฝั่งได้รับผลกระทบจากโครงสร้างชายฝั่งที่มนุษย์สร้างขึ้นอย่างชัดเจน และตอกย้ำถึงความสำคัญของการนำข้อมูลประวัติศาสตร์มาผสมผสานกับเทคนิคสมัยใหม่เพื่อประเมินและจัดการการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งอย่างมีประสิทธิภาพ
หมุดสีแดง แสดงตำแหน่งสถานี CoastSnap Cascais ซึ่งเป็นจุดเก็บภาพชายฝั่งแบบมีส่วนร่วมของประชาชน
ความหมายที่กว้างขึ้นต่อวงการวิทยาศาสตร์ชายฝั่ง
งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่า แม้แต่ภาพถ่ายมุมเฉียงจากพื้นดินในอดีตที่ได้รับการปรับแก้ ก็สามารถนำมาใช้วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงชายฝั่งในเชิงปริมาณได้ วิธีการนี้มีความยืดหยุ่น ใช้งานไม่ซับซ้อน และสามารถประยุกต์ใช้ได้ในพื้นที่ที่ไม่มีข้อมูลประวัติศาสตร์รูปแบบอื่น หรือมีข้อมูลไม่สมบูรณ์
ภาพถ่ายเก่าที่เก็บรักษาไว้ในห้องสมุด พิพิธภัณฑ์ หรือหอจดหมายเหตุต่าง ๆ อาจกลายมาเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญด้วยเทคนิคนี้ โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่ปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งและการร่นถอยของแนวชายฝั่งทวีความรุนแรงมากขึ้นจากภาวะโลกร้อนและระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น การมีข้อมูลย้อนหลังที่ยาวนานขึ้น จะช่วยให้สามารถพัฒนาแบบจำลองเพื่อคาดการณ์อนาคตได้แม่นยำยิ่งขึ้น
เมื่อรู้อย่างนี้แล้ว ไปชายหาดครั้งใด Beach Lover ขอเชิญชวนให้ทุกคนร่วมบันทึกข้อมูลเพื่อสร้างหลักฐานทางประวัติศาสตร์ไปด้วยกันนะ…
