ปากแม่น้ำเป็นระบบน้ำที่กระแสน้ำขึ้นน้ำลงพบกับระบบน้ำจืด ซึ่งมีการผสมกันระหว่างน้ำจืดและน้ำเค็ม ปากแม่น้ำสามารถจำแนกได้ตามลักษณะทาง สัณฐานวิทยา (geomorphology) การกระจายของความเค็ม และการแบ่งชั้นของความหนาแน่นของน้ำ
รูปแบบการผสมกันของน้ำจืดและน้ำเค็มบริเวณปากแม่น้ำ
1. หากน้ำจืดไหลลงสู่ทะเลในบริเวณที่มีช่วงน้ำขึ้นน้ำลงต่ำ salt wedge (ลิ่มน้ำเค็ม) อาจเกิดขึ้น โดยที่น้ำจืดไหลอยู่ที่ผิวหน้าเหนือชั้นน้ำเค็มที่หนาแน่นกว่าซึ่งอยู่ด้านล่าง ชั้นความหนาแน่นที่แตกต่างกัน ที่บริเวณรอยต่อของน้ำจืดและน้ำเค็มจะยับยั้งการผสมตัวในแนวดิ่ง อย่างไรก็ตาม แรงเฉือนที่กระทำต่อรอยต่อดังกล่าวสามารถเหนี่ยวนำให้เกิดการพาน้ำเค็มขึ้นไปในชั้นน้ำจืดบางส่วน
2.หากมีช่วงน้ำขึ้นน้ำลงปานกลาง จะเกิด การผสมตัวในแนวดิ่งบางส่วน ซึ่งถูกเหนี่ยวนำโดยกระแสน้ำขึ้นน้ำลง
3.หากช่วงน้ำขึ้นน้ำลงที่มีขนาดใหญ่ ปากแม่น้ำจะมี การผสมในแนวดิ่งที่สมบูรณ์ ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงของความเค็มในแนวดิ่งเพียงเล็กน้อย และกระแสน้ำที่เหลือส่วนใหญ่จะไหลออกสู่ทะเลในทุกระดับความลึก
อย่างไรก็ตาม การจำแนกประเภทดังกล่าวไม่สามารถสะท้อนถึง ลักษณะเฉพาะของปากแม่น้ำแต่ละแห่ง รวมถึง การเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล หรือความแตกต่างระหว่าง neap tide (น้ำตาย) และ spring tide (น้ำเกิด) ได้
