พายุซัดฝั่ง

กลไกทางฟิสิกส์พื้นฐานที่ก่อให้เกิดพายุซัดฝั่งเกี่ยวข้องกับการที่ระดับน้ำทะเลยกตัวสูงขึ้นอันเนื่องมาจากความกดอากาศต่ำ ประกอบกับแรงลมที่พัดกระทำต่อผิวมหาสมุทร โดยองค์ประกอบหลักของพายุซัดฝั่งมีอยู่ 4 ประการ ได้แก่ (1) ความกดอากาศต่ำ (2) การยกตัวของระดับน้ำจากแรงลม (3) น้ำขึ้นน้ำลงตามดาราศาสตร์ และ (4) การยกตัวของคลื่น (wave set-up) อันเนื่องมาจากแรงดันรังสีคลื่น (radiation stress) ที่เกิดจากคลื่นขนาดใหญ่ ในบรรดาองค์ประกอบทั้งสี่นี้ การยกตัวของระดับน้ำจากแรงลมมักเป็นปัจจัยที่มีบทบาทสำคัญที่สุดต่อความสูงของพายุซัดฝั่ง รูปแสดงองค์ประกอบของพายุซัดฝั่ง ประกอบด้วยระบบความกดอากาศต่ำบริเวณกลุ่มเมฆด้านบน ลูกศรแสดงทิศทางลมที่พัดเข้าหาชายฝั่ง เส้นไอโซบาร์ (isobar) แสดงแนวความกดอากาศเท่ากัน และแผนภาพแนวตัดขวางชายฝั่งที่แสดงการสะสมของระดับน้ำในแต่ละองค์ประกอบ ได้แก่ ระดับน้ำทะเลเฉลี่ย น้ำขึ้นน้ำลงตามดาราศาสตร์ ผลการดูดจากความกดอากาศต่ำ การยกตัวจากแรงลม และการยกตัวของคลื่น โดยมีแนวคันดิน (dyke) และการไหลข้ามทับ (overtopping) ระดับน้ำที่เพิ่มขึ้นจากความกดอากาศต่ำ เมื่อความกดอากาศลดต่ำลง แรงกดที่กระทำต่อผิวน้ำก็ลดลงตามไปด้วย ทำให้ระดับน้ำทะเลยกตัวสูงขึ้น โดยทั่วไป ทุก ๆ การลดลงของความกดอากาศ 1 hPa จะส่งผลให้ระดับน้ำทะเลเพิ่มสูงขึ้นประมาณ 0.99 เซนติเมตร เรียกปรากฏการณ์นี้ว่า “Inverted Barometer […]

พายุซัดฝั่ง (Storm Surge) คือปรากฏการณ์ที่ระดับน้ำทะเลสูงขึ้นอย่างผิดปกติจากอิทธิพลของพายุหมุนเขตร้อน เช่น ไต้ฝุ่น หรือพายุโซนร้อน โดยเกิดจากแรงลมที่พัดน้ำทะเลเข้าฝั่ง และความกดอากาศต่ำที่ทำให้น้ำทะเลยกตัวสูงขึ้น พายุซัดฝั่งสามารถทำให้เกิดน้ำท่วมฉับพลันในพื้นที่ชายฝั่ง สร้างความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินอย่างรุนแรง ​ กลไกหลักที่ทำให้เกิด “พายุซัดฝั่ง” 1. แรงลมของพายุ (Wind Setup) ลมแรงจากพายุหมุนเขตร้อน (เช่น ไต้ฝุ่นหรือเฮอริเคน) พัดน้ำทะเลเข้าหาฝั่ง ยิ่งลมแรงและพัดต่อเนื่องนาน น้ำทะเลจะถูกกวาดเข้าหาฝั่งมากขึ้น ส่งผลให้ระดับน้ำที่ชายฝั่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว คิดภาพเหมือนมือเป่าผิวน้ำในอ่าง ลมนั้นจะดันน้ำไปกองด้านหนึ่ง 2. ความกดอากาศต่ำมาก (Pressure Setup) พายุหมุนเขตร้อนมีลักษณะเด่นคือ “ศูนย์กลางความกดอากาศต่ำ” ความกดอากาศลดลง 1 มิลลิบาร์ จะทำให้ระดับน้ำทะเลสูงขึ้นประมาณ 1 เซนติเมตร พายุขนาดใหญ่ที่มีความกดอากาศต่ำมาก เช่น 950 hPa จะยกน้ำทะเลขึ้นสูงได้ถึง 0.5–1 เมตรในพื้นที่ศูนย์กลาง เปรียบเทียบเหมือนการดูดน้ำขึ้นด้วยแรงดันจากหลอด 3. รูปร่างชายฝั่งและท้องทะเล (Bathymetry and Coastal Topography) ชายฝั่งตื้นและลาดเอียง เช่น บริเวณอ่าวไทยตอนบน จะส่งเสริมให้คลื่นพายุซัดฝั่งรุนแรงยิ่งขึ้น เพราะน้ำทะเลที่ถูกดันเข้าหาฝั่งจะไม่มีที่ไหลกลับ ทำให้ท่วมสูง […]

Storm Surge (พายุซัดฝั่ง) คือ ปรากฏการณ์ที่ระดับน้ำทะเลสูงขึ้นอย่างผิดปกติ อันเนื่องมาจากแรงกดอากาศต่ำและลมกระโชกแรงจากพายุหมุนเขตร้อน เช่น พายุไซโคลน, เฮอริเคน, และไต้ฝุ่น ปรากฏการณ์นี้สามารถนำไปสู่น้ำท่วมชายฝั่งที่รุนแรง สร้างความเสียหายต่อทรัพย์สินและชีวิตจำนวนมาก โดยเฉพาะในพื้นที่ชายฝั่งที่มีประชากรหนาแน่น กลไกการเกิด Storm Surge (พายุซัดฝั่ง) เกิดจากการลดลงของความกดอากาศและแรงลมที่ผลักดันน้ำทะเลเข้าหาชายฝั่ง ถึงแม้ว่ากลไกจะไม่ซับซ้อน แต่ผลกระทบของคลื่นพายุซัดฝั่งสามารถสร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวง คร่าชีวิตผู้คนนับพันและสร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจอย่างมหาศาลในเหตุการณ์เดียว ความเสี่ยงของ Storm Surge (พายุซัดฝั่ง) เพิ่มสูงขึ้นจากปัจจัยต่างๆ เช่น ลักษณะทางภูมิศาสตร์ของไหล่ทวีป, ปฏิสัมพันธ์ของน้ำขึ้นน้ำลง, และความเร็วลมของพายุ ซึ่งส่งผลต่อขอบเขตและความรุนแรงของน้ำท่วมชายฝั่ง แบบจำลองทางอุทกพลศาสตร์แบบดั้งเดิมที่ใช้ในการทำนาย Storm Surge (พายุซัดฝั่ง) เช่น แบบจำลอง FVCOM และ ADCIRC มีความแม่นยำสูง แต่ต้องใช้การประมวลผลมากและใช้เวลานาน เพื่อแก้ไขข้อจำกัดเหล่านี้ มีการพัฒนาแบบจำลองใหม่ๆ เช่น HCA-FM และแบบจำลองสำรองต่างๆ ที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการคำนวณและความเสถียร ในขณะที่ยังคงความแม่นยำในการทำนายขอบเขตและความลึกของน้ำท่วม การวิเคราะห์ความเสี่ยงจาก Storm Surge (พายุซัดฝั่ง) เป็นกระบวนการที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในการเตรียมความพร้อมและลดผลกระทบจากภัยพิบัติทางธรรมชาติ โดยมีขั้นตอนหลักๆ ดังนี้ เครื่องมือและเทคนิคที่ใช้ในการวิเคราะห์: ตัวอย่างการนำไปใช้: ผลการวิเคราะห์ความเสี่ยงจาก […]

พายุซัดฝั่ง (Storm surge) คือปรากฏการณ์คลื่นที่เกิดขึ้นพร้อมกับพายุหมุนโซนร้อนในวันที่ท้องฟ้าปั่นป่วนไม่แจ่มใสสภาพอากาศเลวร้าย พื้นที่ชายฝั่งจะมีแรงกดอากาศยกระดับน้ำทะเลให้สูงกว่าปกติกลายเป็นโดมน้ำขนาดใหญ่ซัดจากทะเลเข้าหาชายฝั่งอย่างรวดเร็ว (https://www.nhc.noaa.gov/surge/) พายุซัดฝั่งเป็นคลื่นที่เกิดบริเวณพื้นผิวโลกมีความชื้นสูงและมีมวลอากาศอุ่น ทำให้อากาศลอยตัวสูงขึ้น ทำให้เกิดลมพัดเข้ามาหย่อมความกดอากาศต่ำ และเกิดการหมุนตัว เข้าหาจุดศูนย์กลางของหย่อมความกดอากาศต่ำ โดยในซีกโลกเหนือหรือบริเวณเหนือเส้นศูนย์สูตรจะมีการหมุนตัวในทิศทวนเข็มนาฬิกา แต่หากเกิดในซีกโลกใต้หรือบริเวณใต้เส้นศูนย์สูตรจะหมุนตามเข็มนาฬิกา พายุซัดฝั่งจะดันน้ำให้มีระดับสูงจนสร้างความเสียหายต่อชีวิตอาคารบ้านเรือนและทรัพย์สินบริเวณพื้นที่ชายฝั่ง ดังรูปที่ 1 โดยระดับน้ำที่ยกตัวสูงขึ้นนี้เกิดจากแรงขับจากความกดอากาศ (Pressure driven storm surge) และลม (Wind driven storm surge) ทะเลโดยรอบจะมีลักษณะราบเรียบเท่ากันหมดในบริเวณพายุ แต่ตรงใจกลางพายุหรือที่เรียกว่าตาพายุจะมีระดับน้ำที่สูงกว่าปกติ ผลจากพายุซัดฝั่งจะทำให้ระดับน้ำชายฝั่งเพิ่มสูงขึ้นมากกว่าปกติแต่เป็นเพียงช่วงเวลาไม่นานแล้วจะกลับสู่สภาพเดิม รูปที่ 2 แสดงระดับน้ำที่ขึ้นสูงสุดจนเข้าท่วมชุมชนในช่วงที่เกิดพายุปาบึกซัดฝั่งที่ จ.นครศรีธรรมราช เมื่อเดือนมกราคม 2562 โดยมีลักษณะของการเคลื่อนที่ของตาพายุ ดังรูปที่ 3