กรมโยธาธิการและผังเมือง

ที่มา: https://www.facebook.com/DMCRTH/ วันที่ ๑๕ สิงหาคม ๒๕๖๓ กรม ทช. โดยกองอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่ง ร่วมกับสำนักงาน ทช.ที่๔ (สุราษฎร์ธานี) ลงพื้นที่สำรวจชายฝั่งทะเลบริเวณ ต.หน้าสตน อ.หัวไทร จ.นครศรีธรรมราช โดยใช้อากาศยานไร้คนขับ (Drone) พบว่าพื้นที่มีการก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งริมทะเล บ้านปากระวะ ตอนที่ ๓ ความยาวประมาณ ๑,๓๘๐ เมตร โดยกรมโยธาธิการและผังเมือง พร้อมทั้งติดตามผลการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งทางทิศเหนือของโครงการก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งริมทะเล โดยสำรวจแนวชายฝั่งที่ถัดจากโครงสร้างดังกล่าว ด้วยการรังวัดภาพตัดขวางชายหาด (Beach Profile) เพื่อเก็บข้อมูลและเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงธรณีสัณฐานชายฝั่ง และคาดการณ์ผลที่จะเกิดขึ้นต่อแนวชายฝั่งในอนาคต ทั้งนี้ ทช. จะได้ติดตามและรวบรวมข้อมูลดังกล่าว เพื่อประกอบการจัดทำผลสัมฤทธิ์ของการเปลี่ยนแปลงสถานภาพชายฝั่งในพื้นที่โครงการฯ ต่อไป

[ภาพเมื่อ: มิ.ย.2563] ชุมชนประมงบริเวณนี้ จะทราบหรือไม่ว่า หากการก่อสร้างกำแพงทางตอนใต้แล้วเสร็จ พื้นที่ที่ใช้จอดเรือกันอยู่ในเวลานี้อาจหดหายไป ถนนเส้นเล็กๆที่ใช้สัญจรกันริมทะเลอาจถูกกัดเซาะ จนท้องถิ่นเอาไม่อยู่และจำเป็นต้องเรียกร้องโครงการป้องกันแบบ “หาดเพื่อนบ้าน” ซึ่งต่อมาพื้นที่แห่งนี้ก็อาจถูกแทนที่ด้วยกำแพงขนาดใหญ่เหมือน “หาดเพื่อนบ้าน” เมื่อถึงเวลานั้นในช่วงมรสุม หากไม่คิดค้นนวัตกรรมในการนำเรือปีนกำแพงขึ้นมาจอดบนถนน ก็อาจจำเป็นต้องนำเรือไปจอดที่อื่นชั่วคราว หรือปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตไป  เรื่องราวแบบนี้เป็นเหมือนฉากหนังที่วนซ้ำไปซ้ำมา จนชายหาดสามพันกว่ากิโลเมตร ถูกขลิบด้วยกำแพงกันคลื่นไปเกือบสองร้อยกิโลเมตรแล้ว  หากชุมชนชายฝั่งผู้มีส่วนได้เสียถูกให้ข้อมูลที่ถูกต้องอย่างรอบด้านแล้วยอมรับผลกระทบจากโครงการที่เกิดขึ้นบน “หาดบ้านเพื่อน” ทุกฝ่ายก็คงเคารพการตัดสินใจนั้น แต่หากชาวบ้านได้รับฟังข้อเท็จจริงเพียงบางส่วน และไม่รอบด้านพอต่อการตัดสินใจ กระบวนการรับฟังความคิดเห็นนั้นถือว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย  เราจะเห็นภาพแบบนี้วนซ้ำไปซ้ำมาอีกนานเท่าไหร่ คงขึ้นอยู่กับความจริงใจของรัฐในการรับฟังเสียงของประชาชน

[ภาพเมื่อ: ก.ค.2563] Beach Lover ได้ลงพื้นที่สำรวจกำแพงกันคลื่นตลอดระยะเวลา 1 เดือนที่ผ่านมา ข้อมูลที่ได้นั้นเป็นหนึ่งในภาพสะท้อนที่เผยให้เห็นถึงการระบาดของโครงสร้างป้องกันชายฝั่งประเภท “กำแพงกันคลื่น” (Seawall) ที่เริ่มพบการระบาดหนักหลังปี 2556 เนื่องจากถือเป็นโครงสร้างป้องกันชายฝั่งที่ไม่ต้องประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) (ศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้จาก https://beachlover.net/ประกาศ-eia-2555/ และ https://beachlover.net/ประกาศกระทรวงทรัพยากร-2/ ) ในร่างงบประมาณประจำปี 2564 นี้ รัฐ ได้ตั้งงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งไว้ใน 3 กรม จาก 3 กระทรวง รวม 1,735,484,800 บาท (ศึกษาเพิ่มเติมจาก https://beachlover.net/ร่างงบประมาณ-ชายฝั่ง-2564/) โดยทั้ง 80 โครงการในปี 2564 จาก 3 กรมนั้น เกือบทั้งหมดเป็นโครงสร้างกำแพงกันคลื่นที่ไม่จำเป็นต้องประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) หากพื้นที่นั้นมี “ความจำเป็น” มากเพียงพอ และหา “ทางรอด” โดยใช้มาตรการอื่นๆไม่ได้แล้ว ไม่ว่าจะเป็นการใช้โครงสร้างป้องกันชายฝั่งแบบชั่วคราว การเติมทรายชายหาด หรือการใช้มาตรการอื่นที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม หน่วยงานที่รับผิดชอบก็ควรแสดงเหตุผลอย่างเพียงพอ พร้อมทั้งหาแนวทางบรรเทาผลกระทบจากการก่อสร้างกำแพงกันคลื่นให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียได้พิจารณาประกอบการตัดสินใจในขั้นตอนการรับฟังความคิดเห็นเพื่อพิจารณาโครงการ หากดำเนินการอย่างครบถ้วน […]

[ภาพเมื่อ 27 ก.ค.2563] หากใครผ่านไปผ่านมาริมทะเลปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช บนถนนเลียบชายฝั่งเส้นปากพนัง-หัวไทร จะไม่สามารถมองเห็นทะเลบริเวณนี้ได้ เนื่องจากริมทะเลนั้นมีโครงสร้างป้องกันชายฝั่งขนาดใหญ่สูงท่วมหัว รบกวนคุยกันให้สะเด็ดน้ำ ก่อนใช้ “ภาษีประชาชน”

[ภาพเมื่อ: 26 ก.ค.2563] สามตำบลของอำเภอปากพนัง จ.นครฯ กำลังมีงานก่อสร้างกำแพงกันคลื่นรวม 5 โครงการ ระยะทางรวม 6.698 กิโลเมตร งบประมาณรวม 412.47 ล้านบาท (ผูกพันแล้วแต่โครงการ 2561-2564, 2562-2565, 2563-2565) แนวชายฝั่งในสามตำบลได้แก่ บางพระ ท่าพญา และปากพนังฝั่งตะวันออก ของอำเภอปากพนัง มีระยะทางรวม 36 กิโลเมตร ประมาณคร่าวๆได้ว่า 1 ใน 5 ของแนวชายฝั่งในสามตำบล กำลังมีโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ในปี 2563 (ไม่นับรวมที่สร้างเสร็จไปแล้วหลายโครงการ) วันนี้ของพาชม 1 ใน 5 โครงการที่กำลังก่อสร้างในพื้นที่ ต.ปากพนังฝั่งตะวันออก อ.ปากพนัง เจ้าของงานคือกรมโยธาธิการและผังเมือง ส่วนผู้รับจ้างคือ บ.ตากใบการโยธา จำกัด มีลักษณะเป็นกำแพงหินเรียงหลายชั้น มีจุดจอดเรือ ทางลาดขึ้นลงเรือ และบันได ระยะทาง 2.483 กิโลเมตร งบประมาณรวม 145 ล้านบาท […]

[ภาพเมื่อ มิ.ย.2563] Beach lover ได้เคยนำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับชายหาดคลองวาฬไว้แล้วใน https://beachlover.net/คดีคลองวาฬ/ รวมถึง E-Book โดยหาอ่านและ Download ได้ฟรีจาก https://beachlover.net/การฟ้องคดีปกครอง/ ในครั้งนี้ Beach Lover ได้มีโอกาสสำรวจชายหาดคลองวาฬตลอดทั้งแนวชายหาดตั้งแต่ปากคลองจนถึงท่าเทียบเรือ ระยะทางประมาณ 1.6 กิโลเมตร พบการพังทลายของโครงสร้างป้องกันชายฝั่งในหลายตำแหน่ง เริ่มจากกำแพงกันคลื่นตอนเหนือของหาดใกล้ปากคลอง แผ่นพื้นหลุดล่อนออก ทั้งที่บริเวณนี้ค่อยข้างปลอดภัยจากคลื่นลม เพราะมีโครงสร้างป้องกันอยู่ด้านนอกแล้วหนึ่งชั้น ต่อมาทางทิศใต้ พบกองหินขนาดเล็กและใหญ่กระจายตัวกันอย่างระเกะระกะ รวมถึงซากของแผ่นพื้น เสาเข็ม และเศษวัสดุก่อสร้างจำนวนมาก ที่อาจเคยเป็นโครงสร้างป้องกันชายฝั่งเดิม หรือไม่ก็ขนถ่ายมาเททิ้งไว้ที่นี่เพื่อป้องกันชายฝั่ง (ส่วนนี้ไม่มีข้อมูล) หาดแห่งนี้มีเขื่อนกันคลื่นนอกชายฝั่งของกรมเจ้าท่าถึงสองชั้น ประกอบด้วยแบบหินทิ้งจำนวน 11 ตัว ความยาวตัวละ 50 ม. จำนวน 5 ตัว และยาวตัวละ 100 ม. จำนวน 6 ตัว ตลอดแนวชายฝั่งยาวประมาณ 1.3 ก.ม. สร้างเมื่อปี 2548 กระนั้นก็ตามพื้นที่ด้านในก็ยังคงถูกกัดเซาะ เอกชนผู้มีที่ดินประชิดชายหาดจำเป็นต้องสร้างกำแพงกันคลื่นของใครของมัน […]

[ภาพเมื่อ 6 ก.ค.2563] Beach Lover ไม่ค่อยได้มีโอกาสพาชมชายหาดแถบ จ.ระยอง สักเท่าไหร่ ครั้งนี้ขอพาชมชายหาดเล็กๆที่ไม่ค่อยมีคนรู้จักนัก ณ อ.แกลง จ.ระยอง ที่ชื่อว่า “หาดดวงตะวัน” แม้จะผ่านไปผ่านมาแถบ อ.แกลง จ.ระยอง บ่อยครั้ง แต่ต้องยอมรับว่าเพิ่งเคยเข้ามาหาดดวงตะวันเป็นครั้งแรก ด้วยความที่หาดนี้ตั้งอยู่ใกล้กับชายหาดอื่นๆที่มีชื่อเสียง อย่างหาดบ้านเพ หาดสวนสน และหาดแม่พิมพ์ ทำให้หลายคนมองข้ามชายหาดที่ทั้งสงบและสะอาดแห่งนี้ไป พบซากโรงแรมที่ยังสร้างไม่แล้วเสร็จ รวมถึงโรงแรมร้างที่ดูเหมือนปิดกิจการไปนานแล้ว มีที่พัก ร้านอาหารประปรายทางทิศตะวันตกและช่วงกลางของหาด แต่เริ่มหนาแน่นทางทิศตะวันออก นักท่องเที่ยวค่อยข้างน้อยแม้วันที่สำรวจจะตรงกับวันหยุดยาว หาดแห่งนี้อยู่ทางทิศตะวันออกของปากน้ำแกลง ซึ่งมีเขื่อนกันทรายและคลื่นปากแม่น้ำ (Jetty) 1 คู่ ด้วยตะกอนชายฝั่งของทะเลแถบนี้เคลื่อนที่จากทิศตะวันตกไปทางทิศตะวันออก Jetty ปากน้ำแกลงจึงส่งผลกระทบให้ชายหาดทางฝั่งตะวันตกเกิดการทับถมและฝั่งตะวันออกเกิดการกัดเซาะอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ด้วยหาดดวงตะวันนี้มีถนนเลียบชายหาดระยะประชิดตลอดระยะทางประมาณ 1.4 กิโลเมตร ผลกระทบที่เกิดจาก Jetty จึงทำให้ถนนเลียบหาดนี้ถูกกัดเซาะ จากการสำรวจพบซากของถุงทรายขนาดใหญ่จมอยู่ในทรายรวมถึงก้อนหินทั้งขนาดเล็กและใหญ่ น่าจะเป็นความพยายามของหน่วยงานที่ต้องการป้องกันถนนเส้นนี้จากการกัดเซาะ ในช่วงมรสุม จากการเดินสำรวจตลอดแนวชายฝั่งพบกองหินขนาดใหญ่ 1 กอง ความยาวประมาณ 32เมตร วางอยู่บนชายหาดในแนวขนานกับชายหาด คาดว่าบริเวณนี้น่าจะเป็นตำแหน่งที่ถูกกัดเซาะมากที่สุดจากผลกระทบของ Jetty ปากน้ำแกลง […]

[ภาพเมื่อ มิ.ย.2563] Beach Lover  ได้นำเสนอเรื่องราวของชายหาดชิงโค จ.สงขลา ไปได้ระยะหนึ่งแล้ว สามารถติดตามได้จากโพส [ https://beachlover.net/หาดหน้าโรงแรมหาดแก้ว/ และ https://beachlover.net/กำแพงกันคลื่น-3-พื้นที่/] หากใครนั่งเครื่องบินแถว K(ขวาของลำ) แล้วมองลงมาในช่วงที่เครื่องบินกำลังจะหันหัวเปลี่ยนทิศทางเพื่อลงจอดที่สนามบินหาดใหญ่ บริเวณปากทะเลสาบสงขลา จะเห็นเส้นสีฟ้าๆอย่างชัดเจนจากกระจกเครื่องบิน เส้นสีฟ้าที่เห็นเด่นชัดจากระยะไกลนี้ แท้จริงแล้วคือทางจักรยานริมกำแพงกันคลื่นแห่งใหม่เลียบชายหาดชิงโค คาดว่าท้องถิ่นตั้งใจจะโปรโมทพื้นที่แถบนี้ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวแห่งใหม่ สังเกตว่านอกจากกำแพงกันคลื่นเพื่อป้องกันชายฝั่งที่ดูมั่นคงแข็งแรงและอยู่ไปได้ชั่วโคตรแล้ว ยังมีลานจอดรถ ทางเดินบนสันกำแพงและทางจักรยาน โครงการนี้ประกอบด้วยสามเฟส ขณะนี้ (ก.ค.2563)ยังไม่แล้วเสร็จ กำลังก่อสร้างในเฟสที่สาม ระยะทาง 990 เมตรด้วยงบประมาณทั้งสิ้น 109.6 ล้านบาท โดยเบิกจ่ายในปีงบประมาณ 2564 รวม 18.293 ล้านบาท คาดเดาได้ไม่ยากว่า พื้นที่ถัดไปจากปลายกำแพงเมื่อแล้วเสร็จจะเกิดการกัดเซาะตามมา เป็นภาพฉายวนซ้ำเช่นเดียวกันกับจุดเริ่มต้นของการก่อสร้างกำแพงกันคลื่นนี้ ก็เกิดจากผลกระทบจากการก่อสร้างกำแพงทางทิศใต้เช่นเดียวกัน (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมจาก https://beachlover.net/หาดหน้าโรงแรมหาดแก้ว/) มีท้องถิ่นริมทะเลจำนวนไม่น้อยที่คิด (เอาเอง)ว่า การ “แปลงร่างหาดทรายให้กลายเป็นคอนกรีต” โดยการ “ขลิบ”ชายหาดด้วยกำแพงกันคลื่นพร้อมการปรับภูมิทัศน์นั้น จะสามารถดึงดูดเม็ดเงินจากการท่องเที่ยวได้ จะสามารถนำรายได้กลับคืนมาสู่ท้องถิ่น ท้องถิ่นอาจอ้างว่า มิอาจปล่อยปละละเลยกับความเสียหายจากการกัดเซาะชายฝั่งที่เกิดขึ้น (จากกำแพงกันคลื่น) ได้ […]

[ภาพเมื่อ 6 ก.ค.2563] หาดคุ้งวิมาน เป็นชายหาดที่มีชื่อเสียงแห่งหนึ่งของจังหวัดจันทบุรี มีน้ำทะเลที่ใสสะอาด บรรยากาศเงียบสงบ เหมาะกับการพักผ่อน ที่ตั้งของหาดคุ้งวิมาน อยู่ที่อำเภอนายายอาม จ.จันทบุรี พบกำแพงกันคลื่นเกือบตลอดแนวหาดคุ้งวิมานทางทิศตะวันออกเรื่อยไปจนถึงโขดหิน ส่วนหาดคุ้งวิมานโซนถัดจากโขดหินไปทางทิศตะวันตกนั้นเป็นกระเปาะหาดขนาดเล็ก มีกำแพงกันคลื่นและถนนเลียบทะเลตลอดแนวชายหาด Beach Lover ได้ลงพื้นที่สำรวจชายหาดคุ้งวิมานตลอดทั้งแนว พบโครงสร้างกำแพงกันคลื่นที่สร้างไว้เดิม (ไม่ทราบหน่วยงานผู้เป็นเจ้าของ) ทางทิศตะวันออกของชายหาดชำรุดเสียหาย เกิดรูขนาดใหญ่หลายตำแหน่ง บางจุดเสียหายจนวัสดุด้านในกำแพงเดิมนั้นหลุดออกไปแล้วทั้งหมด ซึ่งค่อนข้างเป็นอันตรายต่อผู้ใช้ชายหาดเป็นอย่างมาก พบว่าด้านหน้ากำแพงกันคลื่นเดิมในช่วงเวลาที่สำรวจนั้น แทบจะไม่มีพื้นที่ชายหาดหลงเหลืออยู่เลย และพบเห็นการทำเชือกโรยตัวลงมาที่ชายหาดเนื่องจากไม่มีทางขึ้นลงในบางจุด เบื้องต้นพบว่า ในปี 2564 นี้ กรมโยธาธิการและผังเมืองได้ตั้งงบประมาณเพื่อป้องกันการกัดเซาะบริเวณหาดคุ้งวิมาน ระยะทาง 380 เมตร ด้วยงบประมาณทั้งสิ้น 38 ล้านบาท ผูกพันถึงปีงบประมาณ 2566 โดยเบิกจ่ายในปีแรก (2564) จำนวน 7.6 ล้านบาท (สามารถหาอ่านได้จาก https://beachlover.net/งบประมาณตั้งใหม่-2564/) Beach Lover ยังไม่มีรายละเอียดของโครงสร้าง รวมถึงตำแหน่งที่ตั้งของโครงสร้างตัวใหม่นี้ แต่เท่าที่ดูจากสภาพหาดโดยรวม คาดว่าเป็นการสร้างกำแพงกันคลื่นตัวใหม่ทดแทนกำแพงกันคลื่นเดิมที่ชำรุด เพราะเมื่อวัดระยะทางแล้วมีระยะทางเท่ากันพอดีกับที่กรมแจ้งในเอกสารร่างงบประมาณปี 2564

ตามที่ Beach Lover ได้นำเสนอร่างงบประมาณรายจ่ายเพื่อป้องกันชายฝั่งทะเลประจำปีงบประมาณ 2564 ไปแล้วนั้น (https://beachlover.net/ร่างงบประมาณ-ชายฝั่ง-2564/) พบว่า ส่วนใหญ่เป็นโครงการที่ผูกพันมาตั้งแต่ปีงบประมาณก่อนหน้า เมื่อจำแนกลงในรายละเอียดแล้วพบว่า โครงการป้องกันชายฝั่งที่ตั้งใหม่ในปีงบประมาณ 2564 รวมทั้ง 3 กรม จำนวน 19 โครงการ รวมงบประมาณ 327 ล้านบาท หรือคิดเป็น 18.84% ของงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2564 ประเด็นที่น่าสังเกตคือโครงการส่วนใหญ่ที่ตั้งใหม่ มักมีระยะเวลาผูกพันโครงการ 3 ปี นั่นหมายความว่า หากแต่ละโครงการผ่านการพิจารณางบประมาณประจำปี และอนุมัติให้ดำเนินการได้ งบประมาณส่วนนี้จะผูกพันไปอีกสามปีโดยมากแล้วในปีงบประมาณถัดๆก็จะไม่สามารถตัดทอนหรือลดทอนส่วนของงบผูกพันนี้ออกไปได้ ดังนั้นหากโครงการใดไม่มีเหตุผลความจำเป็นอย่างเพียงพอและไม่สมควรเกิดขึ้น จำเป็นต้องแสดงความเห็นให้มีการตัดทอนรายโครงการไปตั้งแต่เริ่มปีงบประมาณที่ตั้งใหม่ เพราะหากปล่อยให้โครงการเหล่านั้นดำเนินไปและกลายเป็นงบผูกพันไปแล้ว จะเป็นการยากหากจะไปตัดทอนงบประมาณส่วนนั้นในปีถัดๆไป ดังจะเห็นได้จากตารางที่ได้รวบรวมมานี้ว่าสัดส่วนมากกว่า 80% ของงบประมาณรายจ่ายนั้นเป็นงบผูกพันมาจากปีก่อนๆ คำถาม: เหล่าผู้ทรงเกียรติทั้งหลายที่มีหน้าที่พิจารณางบประมาณรายจ่ายประจำปีนั้น มีข้อมูลและเท่าทันความรู้มากน้อยขนาดไหนที่จะไปต่อรองกับภาครัฐเจ้าของโครงการ คำตอบ: ?>#@$%&*!