สถานการณ์ชายฝั่งทะเล

Beach Lover ได้เคยพาชมโครงการปักไม้ป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งทะเลไปแล้วในหลายพื้นที่ ติดตามได้จากโพสเก่าๆ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมักเรียกโครงสร้างนี้ว่า “รั้วไม้ดักทราย (sand fence)” ซึ่งหากเราสืบค้นคำนี้ในหลากหลายช่องทางจะพบว่า มีการใช้โครงสร้างลักษณะนี้เพื่อดักทรายที่ถูกพัดพาเข้าหาฝั่งโดยลมในหลายประเทศ แต่จากภาพเชิงประจักษ์ที่พบเห็นได้บนชายหาดในประเทศไทย รั้วไม้ที่ว่านี้วางตัวในแนวเกือบขนานกับชายฝั่ง (ซิกแซกในบางพื้นที่) อีกทั้งยังจมอยู่ในน้ำในบางช่วงเวลาและรับแรงปะทะของคลื่นโดยตรง Beach Lover วิเคราะห์แล้วพบว่า โครงสร้างลักษณะนี้ทำหน้าที่คล้ายกับ “โครงสร้างป้องกันคลื่นแบบสันเตี้ยชนิดโปร่ง (Low-Crested Permeable Coastal Protection Structure)” มากกว่าที่จะเป็น “รั้วดักทราย” ที่ใช้ควบคุมการเคลื่อนที่ของทรายโดยลม (Aeolian Transport) ตามหลักการที่ควรจะเป็นที่ได้กล่าวถึงไว้ข้างต้น ช่วงเดือนตุลาคม 2568 นี้ Beach Lover ได้มีโอกาสลงพื้นที่สำรวจชายหาด จ.เพชรบุรี บริเวณหาดบางเกตุ ทิศเหนือของเขื่อนกันทรายและคลื่นปากน้ำชะอำ ที่มีการปักไม้ชะลอคลื่นไว้ด้านหน้ารีสอร์ทมาแล้วหลายครั้งและหลายปีต่อเนื่องกัน จากการสำรวจพบว่ามีการปักไม้แบบซิกแซก จำนวน 3 แถว และมีไม้เกิดความเสียหายในหลายตำแหน่ง เส้นผ่านศูนย์กลางเฉลี่ยของไม้ที่ใช้มีขนาดประมาณ 9 cm มีระยะห่างระหว่างซี่ไม้เฉลี่ยประมาณ 11.6 cm โดยมีความสูงจากพื้นชายหาดถึงปลายไม้เฉลี่ยประมาณ 86.4 cm ทั้งนี้ […]

หาดทรายแก้ว ตำบลไม้ขาว อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต ประสบปัญหาการกัดเซาะรุนแรงในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ส่งผลให้ต้นสนทะเลริมชายหาดจำนวนมากรากโผล่และล้มลง และบางช่วงในฤดูมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ คลื่นได้ซัดน้ำทะเลทะลักขึ้นมาถึงผิวถนนหลังหาด ทำให้แนวถนนเสี่ยงต่อความเสียหาย หน่วยงานภาครัฐจึงได้เร่งหาแนวทางแก้ไขเพื่อปกป้องชายหาดและโครงสร้างพื้นฐานดังกล่าว อ่านเพิ่มเติมได้จาก ตอนที่ 1 สำหรับตอนที่ 2 นี้ Beach Lover ขอพาชมส่วนหนึ่งของกำแพงไม้สนทางทิศใต้ของหาดทรายแก้ว จ.ภูเก็ต ซึ่งเป็นโซนที่ไม่มีร้านอาหารและ/หรือ สิ่งปลูกสร้างใกล้ทะเล เหมือนโซนทางด้านทิศเหนือ ตามที่ได้นำเสนอไปแล้วใน ตอนที่ 1 ในช่วงฤดูมรสุมตะวันตกเฉียงใต้เช่นนี้ พบว่าระดับน้ำทะเลยกตัวสูงกว่าปกติและคลื่นได้ทะลุทะลวงเข้ามากัดสันทรายชายหาดด้านในจนตัดเป็นหน้าผาชันอย่างเห็นได้ชัดเกือบตลอดทั้งแนว ฺฺBeach Lover ได้เดินเท้าสำรวจตลอดแนวปักไม้ จนถึงตำแหน่งทิศใต้สุดของโครงสร้าง ไม่พบความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญระหว่างพื้นที่ชายหาดด้านหลังโครงสร้างไม้สน กับพื้นที่ชายหาดที่ไม่มีไม้สน

การปักไม้ลงบนหาดทรายแก้วเพื่อแก้ปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งนั้น ได้ถูกใช้เป็นหนึ่งในมาตรการ Nature-based solution ในบางพื้นที่ โดยทั่วไปจะใช้ไม้สน ไม้เนื้อแข็ง หรืออาจเป็นไม้ไผ่ โดยการปักเป็นแนวหรือรั้วเพื่อชะลอการเคลื่อนที่ของทราย ลดแรงของคลื่นที่กระทบชายฝั่ง และช่วยสร้างสันทรายใหม่ ซึ่งมีผลในการป้องกันการกัดเซาะทางธรรมชาติ อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จของวิธีนี้จะขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ตามอ่านได้จาก https://beachlover.net/sand-fance-erosion/ และ https://beachlover.net/sandfence-trap-yes-or-no-july2025/ หาดทรายแก้ว ตำบลไม้ขาว อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต ประสบปัญหาการกัดเซาะรุนแรงในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ส่งผลให้ต้นสนทะเลริมชายหาดจำนวนมากรากโผล่และล้มลง และบางช่วงในฤดูมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ คลื่นได้ซัดน้ำทะเลทะลักขึ้นมาถึงผิวถนนหลังหาด ทำให้แนวถนนเสี่ยงต่อความเสียหาย หน่วยงานภาครัฐจึงได้เร่งหาแนวทางแก้ไขเพื่อปกป้องชายหาดและโครงสร้างพื้นฐานดังกล่าว สืบเนื่องจากพื้นที่นี้อยู่ในความรับผิดชอบของกรมอุทยานแห่งชาติฯ ในปี 2567–2568 กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (กรมอุทยานแห่งชาติฯ ร่วมกับกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง) จึงได้ดำเนินโครงการติดตั้งรั้วไม้ดักทรายแบบซิกแซก บริเวณหาดทรายแก้ว โดยมีความยาวประมาณ 500 เมตร ใช้งบประมาณ 4.789 ล้านบาท วางเรียงขนานชายหาด 2 แถวในรูปแบบฟันปลา มีเป้าหมายเพื่อชะลอคลื่นและดักตะกอนทราย สร้างเนินทรายตามธรรมชาติขึ้นเพื่อป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง ติดตามข่าวสารที่เกี่ยวข้องไปจาก Website ข่าวหลักๆเช่น https://www.thairath.co.th/scoop/interview/2858208# และ https://mgronline.com/south/detail/9680000047124#google_vignette และ https://www.bangkokbiznews.com/environment/1178811 Beach Lover พาชมส่วนแรกของงานปักไม้สน ทางทิศเหนือของหาดทรายแก้ว จ.ภูเก็ต […]

หาดละไม ตำบลมะเร็ต อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นชายหาดที่ใหญ่เป็นอันดับสองของเกาะสมุยรองจากหาดเฉวง ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะสมุย มีความยาวประมาณ 4 กิโลเมตร หาดละไมมีลักษณะเป็นอ่าวโค้งที่มีหัวหาด หรือแหลมหินปิดอยู่ทั้งทางทิศเหนือและทิศใต้ ทางทิศใต้มีหัวหาดที่ชัดเจนและเป็นที่รู้จักกันดีคือ แหลมนาน ซึ่งเป็นที่ตั้งของโขดหิน หินตาหินยาย และเป็นที่ตั้งของรีสอร์ทหรูหลายแห่ง แหลมนี้เป็นแนวกั้นระหว่างหาดละไมและอ่าวหัวถนน ส่วนทางทิศเหนือมีลักษณะเป็นแนวโขดหินและแหลมยื่นออกไปในทะเลเช่นกัน ซึ่งเป็นแนวกั้นระหว่างหาดละไมและหาดซิลเวอร์ (Silver Beach หรือหาดคริสตัล) ทำให้พื้นที่ของหาดละไมมีลักษณะเป็นอ่าวที่ค่อนข้างปิดและคลื่นลมไม่แรงมากนักเมื่อเทียบกับหาดที่เปิดโล่ง ด้วยกายภาพของชายหาดตามที่ได้กล่าวมา ทำให้หาดละไมมีลักษณะเด่นคือเป็นชายหาดโค้งรูปพระจันทร์เสี้ยว ทรายขาวละเอียด และมีทิวมะพร้าวเรียงรายสวยงาม บรรยากาศโดยรวมจะเงียบสงบและเป็นส่วนตัวมากกว่าหาดเฉวง จึงเหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการการพักผ่อน แต่ก็ยังคงมีความคึกคักและสิ่งอำนวยความสะดวกครบครัน พื้นที่ละไมเดิมเป็นชุมชนชาวประมงและเกษตรกรปลูกมะพร้าว ก่อนพัฒนาเป็นรีสอร์ตและแหล่งท่องเที่ยวยุคใหม่ในช่วงปี 1990 Beach Lover ลงพื้นที่สำรวจหาดละไมในปลายเดือนมิถุนายน ซึ่งยังอยู่ในช่วง Low Season ของเกาะ พบชายหาดที่กว้าง ไม่พบโครงสร้างถาวรรุกล้ำลงไปบนชายหาด ผู้ประกอบการจะนำร่มเตียงมาวางในช่วงเช้าๆของวัน และเก็บในช่วงกลางคืน รวมถึงโต๊ะเก้าอี้เพื่อรับประทานอาหารก็เป็นแบบเคลื่อนย้ายได้ จากการเดินเท้าสำรวจชายหาดตลอดทั้งแนว ไม่พบร่องรอยการกัดเซาะชายฝั่งอย่างรุนแรง พบซากไม้สนและกระสอบทรายขนาดเล็กอยู่บนชายหาดบ้างเล็กน้อย คาดว่าผู้ประกอบการนำวางไว้กันคลื่นช่วงมรสุมรุนแรงในปลายปี จากการตรวจสอบข่าวสารและข้อมูลที่มีอยู่ พบว่า หาดละไม ไม่ปรากฏข่าวที่ชัดเจนเกี่ยวกับการกัดเซาะชายฝั่งแต่อย่างใด

Beach Lover ได้เคยนำเสนอเรื่องราวของชายหาด ม่วงงาม จ.สงขลา ไปแล้วในหลายวาระโอกาส ตั้งแต่ช่วงแรกๆของการฟ้องร้องคดีปกครอง จนถึงช่วงปลายปี 2567 ที่การตัดสินคดีแล้วเสร็จ ติดตามได้จากโพสเก่าๆรวมถึงคำพิพากษาศาลปกครองสงขลาจาก “คำพิพากษาศาลปกครองสงขลา คดีหาดม่วงงาม จ.สงขลา วันที่ 25ธ.ค.2567” ช่วงต้นเดือนมิถุนายน 2568 ได้มีการดำเนินการตามคำสั่งของศาลปกครองที่ให้รื้อถอนโครงการเสาเข็มเดิมที่เคยตอกไปแล้วบางส่วนก่อนศาลปกครองสงขลาออกคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวจำนวน 164 ต้น ออกจากชายหาด แล้วคืนสภาพชายหาดให้เหมือนเดิม โดยกรมโยธาธิการและผังเมือง Beach Lover ขอพาชมปฏิบัติการนี้ในวันที่ 21 มิถุนายน หลังการลงมือรื้อถอนไปได้ 5 วัน พบว่ามีการประกาศแจ้งเตือนประชาชนผู้เข้าใช้ชายหาด โดยมีป้ายแจ้งเตือนจำนวน 1 ป้าย เสาเข็ม (คอนกรีตอัดแรง) ที่ต้องรื้อนั้นคือเสาเข็มตัวนอกสุด ที่ถูกตอกไปแล้วจำนวน 164 ต้น (328 เมตร) แต่ละต้นมีขนาด 0.35X0.35 เมตร โดยมีความยาวต้นละ 15 เมตร และมีบางส่วนได้หล่อคานปิดหัวเสาเข็ม (Cap Beam) ไปแล้วเป็นระยะทาง 110 […]

ชายหาดปากน้ำปราณ อ.ปราณบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์ มีความยาวประมาณ 7.5 กิโลเมตร ต่อเนื่องจากทิศใต้ของปากน้ำปราณเรื่อยลงไปถึงหาดเขากะโหลก เป็นพื้นที่ที่ถูกพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยว มีรีสอร์ท ร้านอาหาร ตลอดทั้งแนว เราสามารถแบ่งหาดแถบนี้ได้เป็นสองแบบ คือโซนที่ติดกับปากน้ำปราณมีลักษณะเป็นชายหาดที่มีถนนเลียบพร้อมพื้นที่สาธารณะริมชายหาด ส่วนทางทิศใต้ติดกับเขากะโหลกเป็นรีสอร์ทประชิดชายหาดและมีถนนเล็กๆอยู่ด้านใน เรามักเรียกขานหาดทางทิศใต้นี้ว่าหาดเขากะโหลก และทางทิศเหนือว่าหาดปากน้ำปราณ ชายหาดปากน้ำปราณถูกกัดเซาะรุนแรงมากขึ้นหลังการเกิดขึ้นของเขื่อนกันทรายและคลื่นปากร่องน้ำ (Jetty) (อ่านเพิ่มเติมได้จาก https://beachlover.net/jetty/) แม้ตะกอนชายฝั่งจะมีทิศทางหลักไปทางทิศเหนือก็จริง แต่ในบางฤดูกาลก็นำพาให้เกิดปัญหากัดเซาะทางทิศใต้ของปากร่องน้ำได้เช่นกัน หลังจากนั้นจึงเกิดโครงการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งทางทิศใต้ของปากร่องน้ำทั้งกำแพงกันคลื่นแบบตั้งตรง  แบบขั้นบันได  และแบบหินทิ้ง พร้อมการปรับภูมิทัศน์โดยการถมพื้นที่ลงบนชายหาดและในทะเลเพื่อเพิ่มพื้นที่สาธารณะด้านหลังกำแพง พัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวริมทะเล จากทั้งท้องถิ่นและกรมโยธาธิการและผังเมือง เรื่อยมาตั้งแต่ปี 2554, 2557 และ 2559 รวมระยะทางยาวกว่า 2.9 กิโลเมตร โดยหลังจากนั้นชายหาดปากน้ำปราณก็ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป จนเมื่อต้นปี 2565 กรมโยธาธิการและผังเมืองได้วางแผนดำเนินโครงการสร้างแนวกำแพงกันคลื่น แบบขั้นบันไดต่อจากแนวกำแพงเดิมทางทิศใต้ ไปสิ้นสุดบริเวณหาดทรายหน้าศาลเสด็จเตี่ยปากน้ำปราณบุรี (เว้นระยะบริเวณหน้าศูนย์ควบคุมการแจ้งเรือเข้าออกปราณบุรี ของกรมประมง) โดยโครงการก่อสร้างทั้งหมดมี 3 ระยะ รวมความยาว 888 เมตร งบประมาณการก่อสร้างรวมการปรับปรุงภูมิทัศน์ โดยรอบ เป็นจำนวนเงินกว่า 144 ล้านบาท โดยในช่วงนั้นได้มีการคัดค้านจากประชาชนบางกลุ่ม ตามอ่านเพิ่มเติมได้จาก […]

หาดตาแหวน ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของเกาะล้าน จังหวัดชลบุรี เป็นชายหาดที่มีความยาวประมาณ 750 เมตร  โดดเด่นด้วยหาดทรายขาวละเอียดและน้ำทะเลใสสีฟ้าคราม  ปลายหาดทั้งสองด้านมีแนวปะการังน้ำตื้นที่มีสีสันสวยงาม เหมาะสำหรับการดำน้ำตื้น  หาดตาแหวนเป็นชายหาดที่มีการพัฒนามากที่สุดบนเกาะล้าน  มีสิ่งอำนวยความสะดวกครบครัน เช่น ร้านค้า ร้านสะดวกซื้อ ร้านอาหาร และที่พัก  นอกจากนี้ยังมีท่าเรือหาดตาแหวนที่เป็นจุดเชื่อมต่อสำคัญสำหรับนักท่องเที่ยวที่เดินทางมายังเกาะล้านจากพัทยา ทั้งเรือ slow boat และ speed boat ด้วยลักษณะทางกายภาพที่สวยงามและสิ่งอำนวยความสะดวกที่ครบครัน หาดตาแหวนจึงเป็นจุดหมายปลายทางยอดนิยมสำหรับนักท่องเที่ยวที่มาเยือนเกาะล้าน โดยเฉพาะชาวจีนและอินเดียจากเมืองพัทยา Beach Lover ลงพื้นที่สำรวจหาดตาแหวนช่วงน้ำลงต่ำสุดพอดี พบว่าน้ำทะเลลดจนเผยให้เห็นหาดกว้างเกือบ 100 เมตร จากขอบถนนด้านใน ชายหาดมีการแบ่งกั้นโซนเล่นน้ำออกจากโซนอื่นอย่างชัดเจนด้วยทุ่นไข่ปลา หาดมีความชัน 1.8 องศา ซึ่งนับว่าต่ำมากๆ โดยมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางเฉลี่ยของทราย (D50) 0.25 มิลลิเมตร จากการเดินเท้าสำรวจไม่พบร่องรอยของการกัดเซาะชายฝั่ง แต่พบว่ามีการวางกระสอบทรายขนาดเล็กไว้ด้านในสุดของแนวร่มเตียงผ้าใบประชิดกับขอบถนน โดยในบางพื้นที่วางไว้บนหาดทรายแล้วนำทรายมาเททับบนกระสอบเพื่อปิดหน้าอีกชั้นหนึ่ง ไม่แน่ใจว่าเพื่อยกระดับพื้นที่ประกอบการร่มเตียงให้สูงขึ้นจากชายหาด หรือเพื่อกั้นน้ำฝนที่อาจไหลลงบริเวณที่ผู้ประกอบการใช้เพื่อตั้งร่มเตียง หรือด้วยสาเหตุอื่นใด

หาดทองหลางเป็นชายหาดขนาดเล็กที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของเกาะล้าน หรือทางตอนเหนือของหาดตาแหวนซึ่งเป็นหาดที่มีชื่อเสียงที่สุดบนเกาะล้าน จังหวัดชลบุรี มีความยาวประมาณ 150 เมตร  แม้จะมีขนาดเล็ก แต่หาดนี้มีความเงียบสงบและเป็นส่วนตัว เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการหลีกหนีความวุ่นวาย น้ำทะเลที่หาดทองหลางมีความใสจนสามารถมองเห็นพื้นทะเลและฝูงปลาเล็ก ๆ ได้อย่างชัดเจน บริเวณปลายหาดที่เชื่อมกับหาดตาแหวนมีแนวปะการังน้ำตื้นที่สวยงาม เหมาะสำหรับการดำน้ำตื้น (https://th.trip.com) ฺBeach Lover ลงพื้นที่สำรวจชายหาดแห่งนี้ช่วงน้ำลงพอดี จึงพบโขดหินขนาดเล็กกระจายเกือบตลอดทั้งแนวชายหาด ซึ่งหากมาช่วงน้ำขึ้น กองหินทั้งหมดนี้จะจมอยู่ใต้น้ำ รวมถึงพบว่ามีกระสอบทรายวางเป็นแนวตั้งฉากกับชายฝั่งอยู่สองแนว คาดเดาว่าผู้ประกอบการน่าจะนำมาวางไว้เพื่อความสะดวกในการนำเรือขึ้นและลง พบร่องรอยของความพยายามเพื่อการป้องกันการกัดเซาะบริเวณพื้นที่ด้านหลังร่มเตียงผ้าใบหรือทางเดินเท้าริมทะเล ทั้งกระสอบทรายขนาดเล็กและกล่องกระชุหิน โดยพบการหลุดล่อนของพื้นคอนกรีตบล็อกในบางตำแหน่ง เมื่อสืบค้นข้อมูลผ่านช่องทางต่างๆไม่พบว่ามีข่าวหรือเรื่องราวเกี่ยวกับการกัดเซาะพื้นที่นี้แต่อย่างใด

สวนสาธารณะบางพระ ตั้งอยู่บริเวณริมชายหาด ต.บางพระ อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี เป็นสถานที่ออกกำลังกาย พักผ่อนหย่อนใจของประชาชนชาวบางพระ มีรั้วรอบขอบชิด เวลาปิดเปิด มีลู่วิ่งรอบสวน เครื่องเล่นสำหรับเด็ก โดยไม่พบห้องน้ำสาธารณะ พบว่าตลอดทั้งแนวสวนสาธารณะฝั่งทะเลมีการใช้ก้อนหินขนาดใหญ่วางเป็นกำแพงกันคลื่นไว้ค่อนข้างสูงจากพื้นชายหาดมาก ฺBeach Lover เดินเท้าสำรวจช่วงน้ำลง พบหาดทรายที่แยกออกเป็นสองส่วน ส่วนบนนั้นเป็นทรายปกติขนาดค่อนข้างหยาบ ส่วนล่วง (ต่ำกว่าระดับทะเลปานกลาง) เป็นทรายละเอียดปนโคลน พร้อมเศษหินจำนวนมาก ยามน้ำลงต่ำเช่นนี้ น้ำทะลลดห่างจากขอบฝั่งไปมากกว่า 100 เมตร พบว่ามีประชาชนจำนวนมากเดินลงไปหาหอยกันตามซอกหินที่โผล่พ้นน้ำ