ชายหาดไม่ใช่แค่สถานที่ท่องเที่ยว แต่คือ “ระบบนิเวศ” และ “โครงสร้างพื้นฐานธรรมชาติ” ที่ลดพลังงานคลื่น รองรับภัยพิบัติ เป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิต และเป็นพื้นที่สาธารณะเพื่อคุณภาพชีวิต
แต่ในทางปฏิบัติ สิ่งที่จะเกิดขึ้นกับชายหาดขึ้นอยู่กับ “การตัดสินใจเชิงนโยบาย” เช่น 1.จะสร้างกำแพงกันคลื่น/เขื่อนกันคลื่น/รอดักทราย หรือเลือกทางเลือกอื่นดี 2.จะจัดการพื้นที่ชายหาดเป็นพื้นที่สาธารณะหรือปล่อยให้ถูกใช้ประโยชน์จนเต็มขีดความสามารถ 3.จะกำหนดเขตถอยร่น/แนวกันชน เพื่อลดความเสี่ยงระยะยาวหรือไม่ 4.จะมีระบบติดตามประเมินผลโครงการชายฝั่งแบบโปร่งใสหรือไม่ และอื่นๆอีกมากมาย
ประเด็นเหล่านี้เป็น “การเมือง” เพราะเกี่ยวกับการจัดสรรงบประมาณ การออกกฎระเบียบ การอนุมัติโครงการ และการกำกับดูแล ซึ่งอยู่ในมือรัฐและนักการเมืองโดยตรง การจัดการชายหาดจึงอาจแยกออกจากการเมืองได้
Beach Lover เคยเขียนบทความ “การเมืองเรื่องเม็ดทราย” มาแล้วเมื่อปีก่อน ตามอ่านได้จาก https://beachlover.net/sand-politics-october2025/
ช่วงเวลาที่ประเทศไทยกำลังเข้าสู่โหมดเลือกตั้ง สส. (กำหนดวันเลือกตั้ง 8 กุมภาพันธ์ 2569) คือหน้าต่างนโยบายที่หาได้ยาก เพราะผู้สมัครและพรรคการเมืองพร้อมรับฟังข้อเสนอมากกว่าช่วงปกติ ขณะเดียวกันชายหาด พื้นที่สาธารณะของคนทั้งประเทศ มักถูกตัดสินชะตาโดย “นโยบายรัฐและการเมือง” มากพอๆ กับแรงคลื่นลมในทะเล
Beach Lover ชวนตั้งคำถามกับผู้ที่รับอาสาดูแลประเทศด้วยงบประมาณแผ่นดินปีละกว่า 3.X ล้าน ล้านบาท แม้ในจำนวนนี้จะมีงบประมาณใช้เพื่อชายหาดประมาณ 1,000 ล้านบาท ซึ่งดูเหมือนจะน้อยนิดเมื่อเทียบกับงบประมาณแผ่นดินทั้งประเทศ แต่ก็มากพอที่จะใช้มันเพื่อ “รักษา หรือ ทำลาย” ความสมบูรณ์ของชายหาดให้เปลี่ยนแปลงไปได้ภายใน 4 ปี
1.คุณมีนโยบายอย่างไรกับการใช้ “โครงสร้างป้องกันชายฝั่งทางวิศวกรรม” ในพื้นที่ที่ยังไม่วิกฤต และคุณสนับสนุนทางเลือกอื่น หรือไม่ ยังไง
2.หากโครงการของรัฐในพื้นที่ส่งผลกระทบต่อหาดทรายข้างเคียง คุณจะร่วมรับผิดชอบและหาทางแก้ไขที่ยั่งยืนอย่างไร มากกว่าแค่การสร้างกำแพงเพิ่มไปเรื่อยๆ
3.คุณจะผลักดันให้ประชาชนในพื้นที่มีส่วนร่วมในการตัดสินใจโครงการชายฝั่งตั้งแต่ขั้นตอนการคิดโครงการ ไม่ใช่แค่ตอนทำประชาพิจารณ์ท้ายโครงการได้อย่างไร
4.คุณมีแนวคิดอย่างไรกับการจัดการพื้นที่สาธารณะริมหาดที่ถูกรุกล้ำ เพื่อคืนหาดทรายให้เป็นของประชาชนทุกคน
5.ในฐานะ สส. คุณจะตรวจสอบงบประมาณด้านการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งอย่างไร ให้คุ้มค่าเงินภาษีและไม่ทำลายสิ่งแวดล้อมไปพร้อมกัน
การเลือกตั้งไม่ใช่แค่การเลือกใครบางคนเข้าไปนั่งในสภา แต่คือการตัดสินใจเลือกนโยบายรัฐว่าเราอยากเห็นลูกหลานของเราเติบโตมากับ “หาดทรายสีขาว” หรือ “กำแพงคอนกรีตสีเทา” หากเราเลือกโดยใช้เพียงความรู้สึก เราอาจถูกหลอกด้วยคำสัญญา แต่หากเราใช้ความรู้ เป็นเกณฑ์ในการคัดกรองนโยบาย เราจะสามารถรักษาหาดทรายให้เป็นสมบัติของแผ่นดิน และส่งต่อมันสู่รุ่นลูกหลานได้อย่างยั่งยืน
