ปัตตานี

ที่มา: https://www.facebook.com/DMCRTH วันที่ ๒๒ เมษายน ๒๕๖๔ กรม ทช. โดยสำนักงาน ทช.ที่๙ (ปัตตานี) สำรวจเก็บข้อมูลและติดตามสถานภาพชายฝั่ง บริเวณบ้านตะโละกาโปร์ อ.ยะหริ่ง จ.ปัตตานี พร้อมทั้งติดตามการรื้อถอนโครงสร้างถาวร บริเวณหาดทรายและชายฝั่งที่มีสภาพชำรุดและไม่ใช้ประโยชน์ ดำเนินการโดย อบต.ตะโละกาโปร์ ซึ่งโครงสร้างเหล่านี้เปรียบเสมือนตัวขัดขวางการไหลของกระแสน้ำหรือกระแสคลื่นชายฝั่ง เมื่อมีระดับน้ำท่วมถึง คลื่นที่เคลื่อนที่มากระทบกับสิ่งกีดขวาง จะเกิดการสะท้อนกลับพร้อมทั้งนำทรายให้เคลื่อนออกไปด้วย อีกทั้งจุดปลายของโครงสร้างจะเป็นจุดกำเนิดคลื่นใหม่ให้แผ่อ้อมผ่านสิ่งกีดขวางและเกิดการกัดเซาะต่อเนื่องไป หรือที่เรียกว่าปรากฏการณ์การเลี้ยวเบน (diffraction) หรือ End Effect

การกัดเซาะบริเวณหาดตะโละกาโปร์ จ.ปัตตานี เมื่อเดือนมีนาคม 2564 พอจะวิเคราะห์เบื้องต้นได้จากภาพนี้ พื้นที่ลานปูนที่ยื่นล้ำของอาคารทางด้านล่างของภาพ ส่งผลให้เกิดการกัดเซาะทางด้านเหนือของลานปูนนี้ เนื่องจากการเลี้ยวเบนของคลื่นคล้ายอิทธิพลของการเลี้ยวเบนในพื้นที่ถัดจากกำแพงกันคลื่น (https://beachlover.net/seawall/) ถัดจากนั้นขึ้นไปทางตอนเหนืออีกเล็กน้อยพบต้นมะพร้าววางขวางลำอยู่ใต้น้ำในมุมที่ค่อนข้างตั้งฉากกับชายฝั่ง วางตัวประหนึ่งรอดักทรายใต้น้ำ (https://beachlover.net/groin/) ส่งผลให้ชายหาดด้านทิศเหนือถัดขึ้นไปเกิดการกัดเซาะแบบเว้าแหว่ง หากการกัดเซาะในพื้นที่หาดตะโละกาโปร์เกิดตามธรรมชาติโดยแท้ เราจะเห็นการกัดเซาะในลักษณะของการกินระยะที่ค่อนข้างเท่ากันในหาดเดียวกัน แต่จากภาพที่ปรากฏพบว่า เกิดการเว้าแหว่งของชายหาดเป็นจุดๆเฉพาะตำแหน่ง ในขณะที่ชายหาดส่วนถัดไปทางตอนเหนือยังคงสมบูรณ์ ซึ่งนั่นหมายความว่า ต้องมีตัวกระตุ้นบางอย่างที่ส่งผลให้ชายหาดเกิดการกัดเซาะแบบไม่เป็นไปตามธรรมชาติ อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงที่เห็นดังภาพอาจแตกต่างกันไปตามทิศทางของคลื่นลม บางฤดูกาลเราอาจไม่เห็นอิทธิพลของโครงสร้างที่ยื่นล้ำนี้ได้อย่างเด่นชัด ในขณะที่บางฤดูกาลโครงสร้างนี้เองที่อาจเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งอย่างมีนัยสำคัญ

ที่มา: https://www.facebook.com/DMCRTH วันที่ ๑๔ มกราคม ๒๕๖๔ กรม ทช. โดยสำนักงาน ทช.ที่๙ (ปัตตานี) สำรวจติดตามและเฝ้าระวังการกัดเซาะชายฝั่ง บริเวณ ต.บางเก่า อ.สายบุรี จ.ปัตตานี พบการกัดเซาะชายฝั่งและสิ่งปลูกสร้างตามแนวชายฝั่งที่เสียหายได้ทำให้เกิดการกัดเซาะต่อเนื่องไปทางด้านทิศเหนืออีกด้วย มีการกัดเซาะชายฝั่งระยะทาง ๔๐๐ เมตร สาเหตุของการกัดเซาะชายฝั่งในครั้งนี้ เกิดจากอิทธิพลลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ และมวลอากาศเย็นมีกำลังแรง จึงเกิดคลื่นลมแรงและน้ำทะเลหนุนสูง ทำให้เกิดการกัดเซาะชายฝั่งบริเวณดังกล่าวอย่างรุนแรง

ที่มา: https://www.facebook.com/DMCRTH/ วันที่ ๑๑ มกราคม ๒๕๖๔ กรม ทช. โดยสำนักงาน ทช. ที่๙ (ปัตตานี) ลงพื้นที่สำรวจ ติดตามผลกระทบการเปลี่ยนแปลงชายฝั่ง ท้องที่ ม.๑ ต.ตะโละกาโปร์ อ.ยะหริ่ง จ.ปัตตานี ที่มีผลกระทบจากลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ส่งผลให้อ่าวไทยตอนล่างมีคลื่นสูงประมาณ ๒-๔ เมตร ผลการสำรวจพบการกัดเซาะสร้างความเสียหายต่อแนวป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งชั่วคราว (กระสอบทรายและรั้วไม้) และสิ่งปลูกสร้าง พร้อมทั้งบ้านเรือนตามแนวชายฝั่ง ทั้งนี้จะนำผลการสำรวจเพื่อจัดข้อมูลทำรายงานสถานภาพชายฝั่งทะเลประจำปี ๒๕๖๔ จ.ปัตตานี ต่อไป

ที่มา: https://www.facebook.com/DMCRTH/ วันที่ ๖ มกราคม ๒๕๖๔ กรม ทช. โดยสำนักงาน ทช.ที่๙ (ปัตตานี) สำรวจ ติดตามผลกระทบการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ชายฝั่งท้องที่ จ.ปัตตานี จากลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ตามประกาศศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคใต้ฝั่งตะวันออก ฉบับที่ ๓ (๗/๒๕๖๔) ฝนตกหนักบริเวณภาคใต้ฝั่งตะวันออกตอนล่าง ส่งผลให้คลื่นลมบริเวณอ่าวไทยมีกำลังค่อนข้างแรง ทะเลมีคลื่นสูงประมาณ ๒ เมตร พบว่าพื้นที่ ต.แหลมโพธิ์ อ.ยะหริ่ง ได้รับผลกระทบจากคลื่นลมมรสุมทำให้เกิดการกัดเซาะตลอดแนวชายฝั่งตั้งแต่จุดสิ้นสุดโครงสร้างกำแพงกันคลื่น ระยะทางประมาณ ๕๐๐ เมตร ส่วนพื้นที่ชายฝั่ง ต.ปะนาเระ อ.ปะนาเระ ไม่พบผลกระทบจากมรสุม ทั้งนี้ได้สอบถามข้อมูลจากชาวบ้านในพื้นที่ถึงการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งที่เกิดขึ้น ทั้งในอดีตและปัจจุบันเพื่อเป็นข้อมูลประกอบการวางแผนการบริหารจัดทรัพยากรชายฝั่งในพื้นที่ จ.ปัตตานีต่อไป

Beach Lover ได้เคยนำเสนอเรื่องราวของสิ่งปลูกสร้างที่ตั้งอยู่ประชิดชายหาดไปแล้วในหลากหลายครั้ง ติดตามได้จาก https://beachlover.net/ใครรุกใครล้ำ-หว้าโทน/ และ https://beachlover.net/ใครรุกใครล้ำใครกันแน่/ และ https://beachlover.net/ใครรุก-ใครล้ำ-เทพา/ และยังมีอีกหลายพื้นที่ที่จะทยอยนำมาเล่าสู่กันฟัง ครั้งนี้ของฉายภาพให้เห็นอีก 1 พื้นที่ คือชายหาดตะโละกาโปร์ อ.ยะหริ่ง จ.ปัตตานี ตั้งอยู่ห่างจากตัวเมืองปัตตานีประมาณ 18 กิโลเมตร เป็นอีกหาดที่มีชื่อเสียงของจังหวัดปัตตานี ลักษณะเป็นหาดทรายขาวสะอาดขนานกับชายฝั่งทะเล ในบางช่วงเวลาจะมีเรือกอและของชาวประมงจอดอยู่เป็นจำนวนมาก ริมหาดร่มรื่นด้วยทิวสนและต้นมะพร้าว Beach Lover ได้ลงพื้นที่สำรวจชายหาดตะโละกาโปร์ช่วงต้นเดือนสิงหาคม 2563 ซึ่งเป็นช่วงปลอดมรสุม พบโครงสร้างที่ดูเหมือนจะรุกเข้าไปอยู่ในพื้นที่อิทธิพลของคลื่นลมยามมรสุม โดยพบความเสียหายของส่วนที่เป็นลานปูนซึ่งยื่นลงไปบนชายหาด รวมถึงสภาพโครงสร้างโดยรวมก็ชำรุดเสียหายและถูกทิ้งร้างไม่มีการใช้ประโยชน์มาสักระยะหนึ่งแล้ว ตามภาพ เมื่อสังเกตพื้นที่ข้างเคียงพบว่า แนวระดับน้ำขึ้นสูงสุด ณ วันที่สำรวจนั้น (1 วันก่อน Neap tide หรือน้ำตาย) ล้ำขึ้นมาจนถึงส่วนของลานปูนที่ชำรุดเสียหาย สังเกตได้ง่ายๆจากร่องรอยของคราบน้ำและซากของวัสดุเบาที่น้ำซัดขึ้นฝั่ง พบว่า แม้ในวันสำรวจจะเป็นช่วงที่พิสัยของน้ำขึ้นน้ำลงนั้นแคบ (Neap Tide หรือ น้ำตาย) ระดับน้ำสูงสุดในวันนั้นก็ล้ำเข้ามาถึงลานปูนของโครงสร้างประชิดฝั่งนี้ หากเป็นช่วงที่พิสัยการขึ้นลงของน้ำกว้าง (Spring tide หรือ น้ำเกิด) […]

หาดบางเก่า ตั้งอยู่ในตำบลบางเก่า มีชื่อเรียกเดิมว่า “มืองาแบ” หมายความว่าเนินดินที่ร่องน้ำธรรมชาติอยู่ส่วนกลาง สาเหตุที่เป็นเช่นนี้เพราะแรกเริ่มนั้นบางเก่าเป็นพื้นที่เป็นป่าโดยธรรมและมีคลองไหลผ่านไปทางทะเลและแต่เดิมนั้นบางเก่าขึ้นอยู่กับตำบลปะเสยะวอ ต่อมาจึงได้แยกออกมาเป็นตำบล “บางเก่า” จนมาถึงปัจจุบัน (ที่มา: https://www.thaitambon.com/tambon/940704) Beach Lover ได้เคยนำเสนอกิจกรรมติดตามสภาพชายหาดโดยเยาวชน ณ หาดบางเก่า จ.ปัตตานี ซึ่งตั้งอยู่ตอนเหนือของปากแม่น้ำสายบุรี ไปตั้งแต่ปลายปีที่แล้ว สามารถติดตามได้จาก https://beachlover.net/วัดหาด-บางเก่า-ปัตตานี/ และ https://beachlover.net/เยาวชนวัดหาด-บางเก่า/ Beach Lover ได้ลงสำรวจพื้นที่ชายหาดบางเก่าในช่วงต้นเดือนสิงหาคมซึ่งเป็นช่วงปลอดมรสุม พบชายหาดกว้าง ยาวต่อเนื่องและไร้ร่องรอยการกัดเซาะชายฝั่งในระดับรุนแรง มีบ้านเรือนและโรงเรือนเก็บอุปกรณ์ประมงตั้งอยู่ในระยะประชิดชายหาดอย่างประปราย พบว่ามีถนนเลียบชายหาดตลอดแนว บางตำแหน่งอยู่ในระยะประชิดชายหาดค่อนข้างมากและมีสภาพค่อนข้างใหม่ แต่ในบางตำแหน่งก็กระเถิบห่างออกไปในระยะปลอดภัย น่าสนใจติดตามว่า ช่วงฤดูมรสุมประจำปี หรือในช่วงที่มีเหตุการณ์พิเศษเช่น พายุซัดฝั่ง ชายหาดแห่งนี้จะมีสภาพเป็นอย่างไร บ้านเรือนประชาชนที่ตั้งอยู่ริมชายหาด และถนนเส้นที่ว่านี้จะยังอยู่รอดปลอดภัยหรือไม่ เราปฎิเสธการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานอย่างถนนหนทางได้ยาก ตราบเท่าที่เราต้องการการพัฒนาในพื้นที่ แต่จากบทเรียนที่ผ่านมา ผู้วางผังการพัฒนาเมือง ควรตระหนักถึงธรรมชาติของชายหาดได้แล้วว่า ชายหาดต้องการพื้นที่ “Exercise” เพื่อรองรับคลื่นลมในยามมรสุมและปลอดมรสุมไม่เท่ากัน หากเราไม่ยอมรับและเรียนรู้ร่วมกันในประเด็นนี้ อาจนำพาความเสียหายทั้งชีวิตและทรัพย์สินในระดับที่ผู้กำหนดนโยบายเองก็มิอาจประเมินได้

แหลมตาชีหรือแหลมโพธิ์ สัญลักษณ์ที่สำคัญของชายฝั่งทะเลจังหวัดปัตตานี ณ ที่แห่งนี้ตะกอนทรายที่เดินทางเลียบชายฝั่งมาตั้งแต่ปากแม่น้ำโกลกจะเคลื่อนที่มาสะสม เติมเต็มให้แหลมตาชีงอกยื่นยาวออกไปเรื่อยๆ โดยฝั่งซ้ายหรือทิศใต้ของปลายแหลมเป็นป่าชายเลนในอ่าวปัตตานี ส่วนฝั่งขวาหรือทิศเหนือเป็นป่าชายหาดและทะเลฝั่งอ่าวไทย Beach Lover พาชมปลายสุดแหลมตาชีในมุมสูง ซึ่งเผยให้เห็นป่าชายหาด ป่าชายเลน ที่ค่อนข้างสมบูรณ์ทั้งสองฝั่งของปลายแหลม นักวิชาการบางสำนักชี้ว่า ปลายแหลมนี้กำลังค่อยๆโค้งเข้าไปปิดปากอ่าวปัตตานีในอนาคต ในขณะที่บางสำนักชี้ว่า โอกาสเกิดแบบนั้นน่าจะมีความเป็นไปได้น้อยตราบเท่าที่ยังมีน้ำไหลออกจากปากแม่น้ำปัตตานี เรื่องราวนี้คงจะได้พิสูจน์โดยใช้ข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์ วิเคราะห์กันด้วยหลักเหตุผลได้อย่างไม่ยากเย็นนัก … รอติดตามต่อไป

ปากน้ำบางมะรวด อยู่ใน อ.ปานาเระ จ.ปัตตานี บริเวณปากน้ำมีโครงสร้างเขื่อนกันทรายและคลื่น (Jetty) จำนวน 1 คู่ (ไม่ทราบปีที่สร้าง) เพื่อป้องกันทรายมาปิดปากร่องน้ำ บรรเทาปัญหาอุปสรรคต่อการสัญจรเข้าออกของเรือ แต่หลังจากก่อสร้าง พบทรายปริมาณมหาศาลไหลมาปิดปากร่องน้ำเป็นประจำ สังเกตได้จากภาพถ่ายดาวเทียมในหลายช่วงเวลา ซึ่งหมายความว่า Jetty ที่กรมเจ้าท่าสร้างไว้นั้นขาดประสิทธิภาพ ไม่สามารถบรรลุวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้เดิมได้ ทางกรมเจ้าท่าได้จ้างเหมาขุดลอกปากร่องมาแล้วหลายครั้ง ภาพด้านล่างคือตัวอย่างผลงานการขุดลอกร่องน้ำบางมะรวดที่กรมเจ้าท่าได้จ้างเหมาบริษัท Wealthworking ด้วยงบประมาณ 37.750 ล้านบาท (ไม่ทราบปีที่ขุด) Beach Lover ได้ลงสำรวจปากร่องน้ำบางมะรวดในเดือนสิงหาคม 2563 พบการเปิดปากร่องน้ำใหม่ทางฝั่งซ้ายของร่องน้ำเดิม เนื่องจากร่องน้ำเดิมที่มี Jetty นั้นปิดค่อนข้างถาวร การสัญจรเข้าออกปากแม่น้ำจึงใช้ผ่านช่องทางนี้แทน น่าตั้งข้อสังเกตว่า เหตุใดการคาดการณ์ปริมาณตะกอนทรายชายฝั่งและตะกอนที่มากับแม่น้ำบางมะรวดจึงผิดไปเพี้ยนไปอย่างมากมาย จนส่งผลให้ Jetty ขาดประสิทธิภาพและไม่บรรลุวัตถุประสงค์ หน่วยงานที่รับผิดชอบอย่างกรมเจ้าท่าจะดำเนินการแก้ไขเรื่องราวนี้อย่างไร … โปรดติดตาม