การเดินทางของเม็ดทราย ตอนที่ 26 : 20 ปี…ที่บ้านหน้าศาล

ต๊ะเป็นคนพาไป เขานั่งข้างคนขับอยู่เงียบๆตลอดทาง ไม่ได้คุยเรื่องอื่น แค่บอกว่า “มีที่นึงอยากให้ดู ไม่ไกลจากหน้าสตน” แล้วก็ไม่พูดอะไรอีก หยกและเม็ดทรายก็ไม่ได้ถาม พอรถจอด เม็ดทรายก้าวลงมาแล้วหยุดนิ่ง หาดที่เห็นอยู่ตรงหน้าไม่เหมือนหาดที่เคยเห็นที่ไหน ไม่ใช่หาดยาวเรียบอย่างที่หาดควรจะเป็น แต่เป็นกระเปาะเล็กๆสลับกันไป คั่นด้วยเขื่อนกันคลื่นคอนกรีตที่ตั้งเรียงรายตลอดแนวชายฝั่ง เหมือนมีคนเอากำแพงมาปักแบ่งทะเลออกเป็นช่องๆ “นี่คือหาดเหรอ” หยกถามเบาๆ “เคยเป็นค่ะ” เม็ดทรายตอบ บนสะพานคอนกรีตที่ยื่นออกไปในทะเล มีเด็กผู้ชายอายุสักสิบห้าปีนั่งห้อยขาตกปลาอยู่คนเดียว เขาหันมายิ้มเมื่อเห็นคนแปลกหน้าเดินเข้ามา บอกชื่อว่าก้อง และบอกว่าบ้านอยู่แถวนี้ “ก้องรู้ไหมว่าเมื่อก่อนตรงนี้เป็นยังไง” เม็ดทรายถาม เขาส่ายหัวโดยไม่ได้คิดนาน “ไม่รู้ครับ ผมเกิดมามันก็เป็นแบบนี้แล้ว มีเขื่อน กระสอบ มีหาดเล็กๆอยู่ตรงนี้” “ยี่สิบปีก่อนตรงนี้มันเป็นหาดยาวเรียบ ทรายขาว เล่นน้ำได้ทั้งแนว” เม็ดทรายพูด ก้องฟังแล้วพยักหน้า ไม่ได้รู้สึกอะไรเป็นพิเศษ เพราะมันคือเรื่องของโลกที่เขาไม่เคยรู้จัก เพราะเกิดมาก็เห็นแบบนี้แล้ว ต๊ะเดินตามแนวเขื่อนอยู่สักพักแล้วหยุด “มันเริ่มยังไงอ่ะทรายรู้ไหม” เขาถามเม็ดทราย น้ำเสียงอยากรู้จริงๆ ในฐานะคนที่เกิดในจังหวัดนี้แต่ไม่เคยรู้เรื่องนี้ทั้งหมด “เริ่มจาก jetty ของกรมชลประทานทางทิศใต้” เม็ดทรายอธิบาย “โครงสร้างที่ยื่นออกไปในทะเลนั้นดักทรายที่ควรจะไหลขึ้นมาเลี้ยงหาดทางเหนือ พอทรายขาด คลื่นก็กัดเอาพื้นที่ออกไปเรื่อยๆ หาดบ้านหน้าศาลก็โดนหนัก ชาวบ้านบางส่วนต้องย้ายออก ประเพณีที่เคยจัดบนชายหาดก็เลิกไปโดยปริยาย” […]

Beachlover

April 25, 2026

รั้วไม้ดักทรายหน้าสตน ยังสบายดี?

Beach Lover ลงสำรวจภาคสนามที่ชายหาดหน้าสตน จ.นครศรีธรรมราช ในช่วงที่ทะเลมีกำลังแรงในเดือนกุมภาพันธ์ ช่วงฤดูมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือพอดี ภาพที่เห็นตรงหน้าให้บทเรียนที่ชัดมากเรื่องหนึ่งคือ มาตรการปักไม้/ทำรั้วไม้ดักทราย ที่หลายคนเชื่อว่าจะช่วยลดการกัดเซาะได้ แต่เมื่อเข้าสู่ช่วงคลื่นลมรุนแรงจริงๆ มันไม่ทำงานอย่างที่หวัง จากสภาพพื้นที่ที่พบ รั้วไม้ถูกปักเรียงเป็นแนวขนานชายฝั่งต่อเนื่องยาวพอสมควร มีการเสริมฐานด้วยวัสดุชั่วคราวหลายชนิด เช่น กระสอบ/ถุงบิ๊กแบ็ก วัสดุผ้า (ลักษณะคล้ายจีโอเท็กซ์ไทล์) และซากวัสดุแตกหัก กระจายอยู่บริเวณโคนแนวไม้และพื้นที่ด้านใน แนวไม้หลายช่วง เอียง บิด แตกหัก หรือถูกถอน/พังจนเหลือเป็นซี่  ให้เห็นว่าคลื่นไม่ได้มาแค่ซัดผ่าน แต่มาแบบมีพลังพอจะทำลายได้ ขณะเดียวกัน บริเวณด้านในที่ควรจะเป็นพื้นที่ได้ประโยชน์จากการดักทรายจากรั้วไม้ ก็ยังเห็นร่องรอยการถูกกระทำจากคลื่น ทั้งการชะล้าง และพังทลายอย่างต่อเนื่อง ประเด็นคือ ต้องเข้าใจก่อนว่า รั้วไม้ดักทราย (sand fence ตามนิยามของกรมทรัพยากรทางทะเลแและชายฝั่ง) โดยหลักการไม่ใช่กำแพงกันคลื่น มันถูกออกแบบให้เป็นโครงสร้าง โปร่ง (porous) เพื่อลดความเร็วของกระแสน้ำ และช่วยให้ทรายตกทับถมทีละน้อย เหมาะกับสภาพพลังงานคลื่นต่ำถึงปานกลาง หรือใช้เป็นมาตรการเสริมในพื้นที่ที่เป้าหมายคือ ฟื้นรูปทรงชายหาด/สันทราย/เนินทราย แบบค่อยเป็นค่อยไป แต่เมื่อเข้าสู่ฤดูมรสุมของอ่าวไทยตอนล่าง คลื่นสูงขึ้น คาบคลื่นยาวขึ้น น้ำหนุนสูงขึ้น และเกิดการกัดเซาะเชิงฤดูกาลอย่างเด่นชัด สภาพแวดล้อมในช่วงนี้เปลี่ยนจาก “ระบบสะสมตะกอน” เป็น “ระบบพังทลายตะกอน” ทันที Beach Lover ได้เคยตั้งคำถามและชวนคิดผ่านการนำเสนอภาพและเรื่องราวของรั้วไม้ดักทรายมาหลายต่อหลายครั้งแล้ว ครั้งนี้เป็นอีกครั้งที่อยากชวนสังคมคิดต่อว่า  รั้วไม้ดักทรายนั้น ‘ได้ผล’ […]

Beachlover

February 20, 2026

สำรวจเก็บข้อมูลและติดตามสถานภาพชายฝั่งช่วงมรสุม บริเวณพื้นที่ชายฝั่งทะเล อ.หัวไทร จ.นครศรีธรรมราช

ที่มา: https://www.facebook.com/DMCRTH วันที่ 10 พฤศจิกายน 2568 สำนักงานทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 5 โดยเจ้าหน้าที่ส่วนอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่ง ลงพื้นที่สำรวจเก็บข้อมูลและติดตามสถานภาพชายฝั่งช่วงมรสุม รวมถึงรวบรวมข้อมูลส่งให้กองอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่ง เพื่อเป็นข้อมูลพิจารณากลั่นกรองโครงการด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ บริเวณพื้นที่ชายฝั่งทะเล ม.6 ต.หน้าสตน อ.หัวไทร จ.นครศรีธรรมราช จากการลงพื้นที่ พบการกัดเซาะชายฝั่งในช่วงฤดูมรสุม และทางด้านทิศเหนือชายฝั่งมีความสมดุล มีตะกอนทรายสะสมมากและหน้าหาดกว้าง ทั้งนี้ สทช.5 จะดำเนินการรวบรวมข้อมูล เพื่อนำไปประกอบการจัดทำรายงานสถานภาพชายฝั่งทะเลประจำปี 2569 พร้อมทั้งรวบรวมรายงานกองอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่งเพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาของคณะทำงานกลั่นกรองโครงการฯ ต่อไป

Beachlover

November 17, 2025

งานปักไม้สน หน้าสตน นครศรีธรรมราช

การปักไม้ลงบนหาดทรายเพื่อแก้ปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งนั้น ได้ถูกใช้เป็นหนึ่งในมาตรการ Nature-based solution ในบางพื้นที่ โดยทั่วไปจะใช้ไม้สน ไม้เนื้อแข็ง หรืออาจเป็นไม้ไผ่ โดยการปักเป็นแนวหรือรั้วเพื่อชะลอการเคลื่อนที่ของทราย ลดแรงของคลื่นที่กระทบชายฝั่ง และช่วยสร้างสันทรายใหม่ ซึ่งมีผลในการป้องกันการกัดเซาะทางธรรมชาติ ฺBeach Lover ได้เคยพาชมโครงการที่ใช้ไม้ปักลงบนชายหาดเพื่อแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งไปแล้วหลายแห่ง ติดตามได้จากโพสเก่าๆ ครั้งนี้ขอพาชมงานปักไม้บริเวณหาด ต.หน้าสตน อ.หัวไทร จ.นครศรีธรรมราช ช่วงหมดมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือไประยะหนึ่งแล้ว พบว่างานปักไม้ที่นี่ใช้ไม้สนเป็นหลัก สังเกตจาก Layout การปักแบบซิกแซกของงานคาดว่าน่าจะมีวัตถุประสงค์เพื่อบรรเทาผลกระทบจากโครงสร้างกำแพงกันคลื่นแบบหินเรียงทางทิศใต้ เนื่องจากทิศทางการเคลื่อนที่ของตะกอนชายฝั่งบริเวณนี้เคลื่อนไปทางเหนือ จึงทำการปักไม้ไว้ทางทิศเหนือของโครงสร้าง พบว่ามีการปักไม้ไว้สองแนว แนวนอกสุดนั้นไม้ได้หักขาดคอไปหมดแล้วจนเหลือแต่ตอที่หลงเหลือความสูงประมาณ 30 เซนติเมตร ส่วนด้านในยังคงเหลือสภาพอยู่บ้าง มีความสูงของปลายไม้เหนือระดับทะเลปานกลาง (MSL) ประมาณ 1 เมตร ส่วนโคนไม้พบว่าอยู่ต่ำกว่าระดับทะเลปานกลางประมาณ 10 เซนติเมตร เมื่อวิเคราะห์ข้อมูลรูปตัดชายหาด (Beach porfile) พบว่า ไม้ที่ปักไว้ทั้งสองแนวจมอยู่ใต้น้ำบางส่วนเมื่อระดับน้ำทะเลขึ้น และโผล่พ้นน้ำเกือบทั้งหมดเมื่อระดับน้ำทะเลลด (ขึ้นกับฤดูกาล) สังเกตได้จากส่วนโคนของไม้ที่อยู่ในตำแหน่งติดลบ หรือต่ำกว่าระดับทะเลปานกลางเล็กน้อยในกราฟรูปตัดชายหาด ฺทั้งนี้ Beach Lover ไม่แน่ใจว่า งานปักไม้ทั้งสองแนวนี้เป็นของหน่วยงานใดเนื่องจากไม่พบป้ายระบุรายละเอียดของงาน

Beachlover

May 7, 2025

สำรวจชายฝั่งบ้านเกาะเพชร ทะเลหัวไทรช่วงนี้ไม่กัดเซาะ

ที่มา: https://www.facebook.com/DMCRTH วันที่ ๒ พฤษภาคม ๒๕๖๔ กรม ทช. โดยสำนักงาน ทช.ที่๕ (สงขลา) สำรวจและติดตามสถานภาพชายฝั่ง บริเวณพื้นที่ชายฝั่ง ต.เกาะเพชร อ.หัวไทร จ.นครศรีธรรมราช ซึ่งอยู่ในระบบหาดแหลมตะลุมพุก-หาดสมิหลา ระยะทาง ๑๙.๐๓ กม. ผลการสำรวจพบว่า พื้นที่ชายฝั่งเป็นหาดทรายสมดุล ไม่พบปัญหาการกัดเซาะ โดยมีโครงสร้างเขื่อนกันทรายและคลื่นนอกชายฝั่งตลอดแนวชายฝั่ง มีการใช้ประโยชน์ของชาวประมงชายฝั่งสำหรับเป็นที่จอดเรือและค้าขายอาหารทะเลสด

Beachlover

May 3, 2021

สำรวจชายฝั่ง หวั่นการก่อสร้างกระทบชายทะเลหัวไทร

ที่มา: https://www.facebook.com/DMCRTH/ วันที่ ๑๕ สิงหาคม ๒๕๖๓ กรม ทช. โดยกองอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่ง ร่วมกับสำนักงาน ทช.ที่๔ (สุราษฎร์ธานี) ลงพื้นที่สำรวจชายฝั่งทะเลบริเวณ ต.หน้าสตน อ.หัวไทร จ.นครศรีธรรมราช โดยใช้อากาศยานไร้คนขับ (Drone) พบว่าพื้นที่มีการก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งริมทะเล บ้านปากระวะ ตอนที่ ๓ ความยาวประมาณ ๑,๓๘๐ เมตร โดยกรมโยธาธิการและผังเมือง พร้อมทั้งติดตามผลการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งทางทิศเหนือของโครงการก่อสร้างเขื่อนป้องกันตลิ่งริมทะเล โดยสำรวจแนวชายฝั่งที่ถัดจากโครงสร้างดังกล่าว ด้วยการรังวัดภาพตัดขวางชายหาด (Beach Profile) เพื่อเก็บข้อมูลและเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงธรณีสัณฐานชายฝั่ง และคาดการณ์ผลที่จะเกิดขึ้นต่อแนวชายฝั่งในอนาคต ทั้งนี้ ทช. จะได้ติดตามและรวบรวมข้อมูลดังกล่าว เพื่อประกอบการจัดทำผลสัมฤทธิ์ของการเปลี่ยนแปลงสถานภาพชายฝั่งในพื้นที่โครงการฯ ต่อไป

Beachlover

August 15, 2020

ก้อนน้ำมันลอยเกลื่อนหน้าหาดแพรกเมือง นครศรีธรรมราช [4มี.ค.2563]

ที่มาข่าว: https://www.facebook.com/onenews31 ก้อนน้ำมันมหาศาล ลอยเกลื่อนหน้าหาดแพรกเมือง หัวไทร นครศรีธรรมราช ล่าสุด ‘สนธิรัตน์’ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน บินด่วนตรวจแท่นขุดเจาะกลางอ่าวไทย เบื้องต้นยังหาที่มาไม่ได้ ด้านเจ้าท่าภูมิภาคสาขานครศรีธรรมราชขอความร่วมมือชาวประมงแจ้งเบาะแส

Beachlover

March 4, 2020