การเดินทางของเม็ดทราย ตอนที่ 26 : 20 ปี…ที่บ้านหน้าศาล

ต๊ะเป็นคนพาไป เขานั่งข้างคนขับอยู่เงียบๆตลอดทาง ไม่ได้คุยเรื่องอื่น แค่บอกว่า “มีที่นึงอยากให้ดู ไม่ไกลจากหน้าสตน” แล้วก็ไม่พูดอะไรอีก หยกและเม็ดทรายก็ไม่ได้ถาม พอรถจอด เม็ดทรายก้าวลงมาแล้วหยุดนิ่ง หาดที่เห็นอยู่ตรงหน้าไม่เหมือนหาดที่เคยเห็นที่ไหน ไม่ใช่หาดยาวเรียบอย่างที่หาดควรจะเป็น แต่เป็นกระเปาะเล็กๆสลับกันไป คั่นด้วยเขื่อนกันคลื่นคอนกรีตที่ตั้งเรียงรายตลอดแนวชายฝั่ง เหมือนมีคนเอากำแพงมาปักแบ่งทะเลออกเป็นช่องๆ “นี่คือหาดเหรอ” หยกถามเบาๆ “เคยเป็นค่ะ” เม็ดทรายตอบ บนสะพานคอนกรีตที่ยื่นออกไปในทะเล มีเด็กผู้ชายอายุสักสิบห้าปีนั่งห้อยขาตกปลาอยู่คนเดียว เขาหันมายิ้มเมื่อเห็นคนแปลกหน้าเดินเข้ามา บอกชื่อว่าก้อง และบอกว่าบ้านอยู่แถวนี้ “ก้องรู้ไหมว่าเมื่อก่อนตรงนี้เป็นยังไง” เม็ดทรายถาม เขาส่ายหัวโดยไม่ได้คิดนาน “ไม่รู้ครับ ผมเกิดมามันก็เป็นแบบนี้แล้ว มีเขื่อน กระสอบ มีหาดเล็กๆอยู่ตรงนี้” “ยี่สิบปีก่อนตรงนี้มันเป็นหาดยาวเรียบ ทรายขาว เล่นน้ำได้ทั้งแนว” เม็ดทรายพูด ก้องฟังแล้วพยักหน้า ไม่ได้รู้สึกอะไรเป็นพิเศษ เพราะมันคือเรื่องของโลกที่เขาไม่เคยรู้จัก เพราะเกิดมาก็เห็นแบบนี้แล้ว ต๊ะเดินตามแนวเขื่อนอยู่สักพักแล้วหยุด “มันเริ่มยังไงอ่ะทรายรู้ไหม” เขาถามเม็ดทราย น้ำเสียงอยากรู้จริงๆ ในฐานะคนที่เกิดในจังหวัดนี้แต่ไม่เคยรู้เรื่องนี้ทั้งหมด “เริ่มจาก jetty ของกรมชลประทานทางทิศใต้” เม็ดทรายอธิบาย “โครงสร้างที่ยื่นออกไปในทะเลนั้นดักทรายที่ควรจะไหลขึ้นมาเลี้ยงหาดทางเหนือ พอทรายขาด คลื่นก็กัดเอาพื้นที่ออกไปเรื่อยๆ หาดบ้านหน้าศาลก็โดนหนัก ชาวบ้านบางส่วนต้องย้ายออก ประเพณีที่เคยจัดบนชายหาดก็เลิกไปโดยปริยาย” […]

Beachlover

April 25, 2026

20 ปี บ้านหน้าศาลกับชายหาดที่หายไป

20 ปีก่อน สมัย Beach Lover ลงพื้นที่สำรวจชายฝั่งทะเล ต้องแบกกล้องฟิล์มตัวใหญ่ กล้องถ่าย VDO ขนาดเท่าเครื่องชงกาแฟสมัยนี้ แผนที่กระดาษมาตราส่วน 1:50,000 ม้วนเขื่องทุกระวางติดทะเล พร้อมสัมภาระพะรุงพะรัง โทรศัพท์ที่ไม่มีสัญญาณจีพีเอสและอินเตอร์เนท ไม่อาจรู้ได้เลยว่าเราอยู่ตรงไหนในแผนที่นอกจากการสังเกตสภาพแวดล้อมรอบๆ คอยอ่านป้ายข้างๆทาง ร่วมกับการไถ่ถามจากคนรอบตัว 20 ปีก่อน ชายหาดภาคใต้แม้มีร่องรอยการกัดเซาะอย่างชัดเจนจากการแทรกแซงของมนุษย์ แต่ยังพอเสพความสมบูรณ์ของชายหาดสวยๆได้มากมาย ระหว่างทาง 20 ปีก่อน ณ หาดแห่งนี้ “บ้านหน้าศาล” คือตำแหน่งที่แวะเข้ามานั่งพักหาอะไรเย็นๆดื่ม ณ ชุมชนที่อยู่ประชิดชายฝั่ง และเป็นตำแหน่งที่คาดเดาได้ไม่ยากว่าจะเกิดผลกระทบอย่างไรจากการสร้าง Jetty ของกรมชลประทานทางทิศใต้ สมัยนั้น ไม่มีใครฟังเรื่องอะไรแบบนี้ และไม่มีใครเชื่อว่า “ความวิบัติ” ของชายหาดจะเกิดขึ้นจริง 20 ปีต่อมา ชุมชนบ้านหน้าศาลเปลี่ยนแปลงไปอย่างสิ้นเชิง ทั้งความเป็นชุมชนมุสลิมที่เคยจัดประเพณีมัสยิดบนชายหาดและในทะเล เมื่อพื้นที่ชายหาดเปลี่ยนแปลงไปประเพณีนั้นก็ถูกยกเลิกไปโดยปริยาย การอพยพย้ายถิ่นฐานของชาวบ้านออกจากที่เดิมเพราะปัญหาการกัดเซาะและน้ำทะเลเข้าท่วมหมู่บ้าน 20 ปี ที่เทคโนโลยีก้าวล้ำพัฒนาไปไกล เราสามารถลงพื้นที่สำรวจชายหาดได้อย่างตัวเบาด้วยโทรศัพท์มือถือพร้อม Application ที่พร้อมใช้เพื่องานสำรวจอัดแน่นอยู่ในเครื่องเดียว … แต่บัดนี้ ชายหาดเมื่อ 20 […]

Beachlover

August 3, 2021