สถานการณ์ชายฝั่งทะเล

อ่านความเดิม ตอนที่ 1 ตอนที่ 2 และ ตอนที่ 3 ได้จาก https://beachlover.net/หาดดอนทะเล-ยังสบายดี/ และ https://beachlover.net/หาดดอนทะเล-ยังสบายดี-ตอนที่-2/ และ https://beachlover.net/หาดดอนทะเล-ยังสบายดี-ตอนที่-3/ หาดดอนทะเลกำลังจะมีโครงการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งยาว 1,290 เมตร โดยใช้กำแพงกันคลื่นแบบเรียงหินใหญ่ โดยตลอดแนวยาวของกำแพงกันคลื่นนี้ มีบันไดทางลงกว้าง 3 เมตร 5 จุด และทางลงเรือกว้าง 5 เมตร 2 จุดด้วยงบประมาณกว่า 70 ล้านบาท โดยกรมโยธาธิการและผังเมือง เมื่อครั้งที่หน่วยงานเข้ามาเปิดเวทีรับฟังความคิดเห็นประชาชนเมื่อปี 2560 นั้น โครงการนี้มีระยะทางเพียง 800 เมตร ตามรูปด้านล่าง (อ้างอิงจากเอกสารรับฟังความคิดเห็นครั้งที่ 2 ในเดือนกันยายน 2560) หลังจากนั้น พบว่าได้มีการปรับรูปแบบโครงสร้างและระยะทาง จากเดิม 800 เมตร และสันเขื่อนกว้าง 3.5 เมตร เป็นระยะทาง 1,290 เมตร และเพิ่มความกว้างของสันเขื่อนเป็น 5.5 เมตร โดยสันเขื่อนด้านในสุดนั้นห่างจากขอบเขตที่ดินริมทะเลประมาณ 14.5 […]

อ่านความเดิม ตอนที่ 1 และ ตอนที่ 2 ได้จาก https://beachlover.net/หาดดอนทะเล-ยังสบายดี/ และ https://beachlover.net/หาดดอนทะเล-ยังสบายดี-ตอนที่-2/ เมื่อวิเคราะห์ถึงการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ชายฝั่งของหาดดอนทะเล อ.คันธุลี โดยใช้ภาพถ่ายดาวเทียม Google earth ที่นำไปผ่านการปรับพิกัดภูมิศาสตร์แล้ว และใช้แนว Permanent vegetation line เป็นแนวชายฝั่งตามนิยาม (ศึกษาเพิ่มเติมเรื่องนิยามชายฝั่งได้จาก https://beachlover.net/นิยามของแนวชายฝั่งทะเล-shoreline/) พบว่ามีแนวชายฝั่งเปลี่ยนแปลงในลักษณะของการทับถมและการกัดเซาะสลับไปมาตามรูป เมื่อวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงรายปีพบว่า หาดดอนทะเลเกิดการกัดเซาะในช่วงปี 2557-2558 ในอัตรา -0.415 เมตร/ปี, ช่วงปี 2558-2559 ในอัตรา -4.67 เมตร/ปี, ช่วงปี 2560-2561 ในอัตรา -2.84 เมตร/ปี, และ ช่วงปี 2562-2563 ในอัตรา -1.06 เมตร/ปี ซึ่งสอดคล้องกับสถานการณ์มรสุมตะวันออกเฉียงเหนือกำลังแรง ที่เกิดขึ้นสองช่วงเวลาคือ ประมาณวันที่ 25-26 มกราคม 2559 และ 7-8 กุมภาพันธ์ 2559 ที่ส่งผลให้ชายหาดภาคใต้ตอนล่างเกิดการกัดเซาะหลายพื้นที่ สำหรับหาดดอนทะเลพบอัตราการกัดเซาะในช่วงเวลานี้ 4.67 เมตร/ปี ผลจากเหตุการณ์นี้เองทำให้เกิดการริเริ่มโครงการป้องกันชายฝั่งหาดดอนทะเลแห่งนี้ ตลอดแนวยาว […]

20 ปีก่อน สมัย Beach Lover ลงพื้นที่สำรวจชายฝั่งทะเล ต้องแบกกล้องฟิล์มตัวใหญ่ กล้องถ่าย VDO ขนาดเท่าเครื่องชงกาแฟสมัยนี้ แผนที่กระดาษมาตราส่วน 1:50,000 ม้วนเขื่องทุกระวางติดทะเล พร้อมสัมภาระพะรุงพะรัง โทรศัพท์ที่ไม่มีสัญญาณจีพีเอสและอินเตอร์เนท ไม่อาจรู้ได้เลยว่าเราอยู่ตรงไหนในแผนที่นอกจากการสังเกตสภาพแวดล้อมรอบๆ คอยอ่านป้ายข้างๆทาง ร่วมกับการไถ่ถามจากคนรอบตัว 20 ปีก่อน ชายหาดภาคใต้แม้มีร่องรอยการกัดเซาะอย่างชัดเจนจากการแทรกแซงของมนุษย์ แต่ยังพอเสพความสมบูรณ์ของชายหาดสวยๆได้มากมาย ระหว่างทาง 20 ปีก่อน ณ หาดแห่งนี้ “บ้านหน้าศาล” คือตำแหน่งที่แวะเข้ามานั่งพักหาอะไรเย็นๆดื่ม ณ ชุมชนที่อยู่ประชิดชายฝั่ง และเป็นตำแหน่งที่คาดเดาได้ไม่ยากว่าจะเกิดผลกระทบอย่างไรจากการสร้าง Jetty ของกรมชลประทานทางทิศใต้ สมัยนั้น ไม่มีใครฟังเรื่องอะไรแบบนี้ และไม่มีใครเชื่อว่า “ความวิบัติ” ของชายหาดจะเกิดขึ้นจริง 20 ปีต่อมา ชุมชนบ้านหน้าศาลเปลี่ยนแปลงไปอย่างสิ้นเชิง ทั้งความเป็นชุมชนมุสลิมที่เคยจัดประเพณีมัสยิดบนชายหาดและในทะเล เมื่อพื้นที่ชายหาดเปลี่ยนแปลงไปประเพณีนั้นก็ถูกยกเลิกไปโดยปริยาย การอพยพย้ายถิ่นฐานของชาวบ้านออกจากที่เดิมเพราะปัญหาการกัดเซาะและน้ำทะเลเข้าท่วมหมู่บ้าน 20 ปี ที่เทคโนโลยีก้าวล้ำพัฒนาไปไกล เราสามารถลงพื้นที่สำรวจชายหาดได้อย่างตัวเบาด้วยโทรศัพท์มือถือพร้อม Application ที่พร้อมใช้เพื่องานสำรวจอัดแน่นอยู่ในเครื่องเดียว … แต่บัดนี้ ชายหาดเมื่อ 20 […]

Beach Lover ได้เคยนำเสนอเรื่องราวของหาดดอนทะเลไปแล้ว 1 ตอน ติดตามได้จาก https://beachlover.net/หาดดอนทะเล-ยังสบายดี/ หาดดอนทะเลเข้ามาอยู่ในกระแสแห่งความสนใจเมื่อชาวบ้านดอนทะเลลุกขึ้นมาคัดค้านโครงการกำแพงกันคลื่น ที่กำลังจะเกิดขึ้น ณ หาดดอนทะเล โดยกรมโยธาธิการและผังเมือง ระยะทาง 1,291 เมตร ด้วยงบประมาณกว่า 70 ล้านบาท ชาวดอนทะเลเริ่มตั้งข้อสังเกตกับโครงการนี้เมื่อประมาณเดือนมิถุนายน 2564 เริ่มมีการจัดกิจกรรมอนุรักษ์ชายหาด ยื่นหนังสือถึงหน่วยงานท้องถิ่นที่เกี่ยวข้อง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของจังหวัดสุราษฎร์ธานี และกรรมาธิการชุดที่เกี่ยวข้องของรัฐสภา (https://beachlover.net/ขอให้ยกเลิกโครงการป้องกันชายฝั่งคันธุลี-ท่าชนะ/) การคัดค้านนี้ชูประเด็นเหตุผลที่ว่า หาดแห่งนี้ไม่มีการกัดเซาะอย่างรุนแรงจนเป็นเหตุให้ต้องสร้างกำแพงกันคลื่น เหมือนที่เคยเกิดขึ้นและกำลังจะเกิดขึ้นในหลายพื้นที่ วิถีชีวิตของประชาชนที่ใช้พื้นที่ชายหาดจะถูกเปลี่ยนแปลงไปหากโครงการที่ว่านี้เกิดขึ้น หากพิจารณาเฉพาะใน อ.ท่าชนะ นี้พบว่ามีโครงการป้องกันชายฝั่งแบบกำแพงกันคลื่นเกิดขึ้นที่หาดสำเร็จ และหาดสมบูรณ์ ที่อยู่ทางทิศใต้ของหาดดอนทะเล โดยโครงการกำแพงกันคลื่นที่หาดสมบูรณ์นี้ถือเป็นอีกหนึ่งโครงการที่ชาวบ้านทำเอกสารร้องเรียนขึ้นสู่หน่วยงานและกรรมาธิการชุดที่เกี่ยวข้องของรัฐสภาด้วยเช่นเดียวกัน เมื่อพิจารณาสภาพพื้นที่บริเวณนี้จากภาพถ่ายดาวเทียม Google Earth ในเบื้องต้นยังพบเพียงการเปลี่ยนแปลงของชายหาดตามฤดูกาล กล่าวคือพื้นที่ชายหาดจากภาพถ่ายหดหายไปในบางปี แต่ก็คืนกลับมาในปีถัดไป อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องนำภาพถ่ายนี้ไปปรับพิกัดภูมิศาสตร์ก่อน และทำการวิเคราะห์อย่างละเอียดเพื่อหาระยะและอัตราการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งต่อไป Beach Lover ชวนติดตามผลการวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงชายฝั่ง และรูปแบบโครงการป้องกันชายฝั่งที่จะเกิดขึ้นที่นี่ ในตอนต่อไป … โปรดติดตาม

Beach lover ได้เคยนำเสนอข่าวเกี่ยวกับหาดดอนทะเล อ.ท่าชนะ จ.สุราษฎร์ธานี ไปแล้วบ้าง ติดตามได้จาก https://beachlover.net/เปิดแผนกรมโยธาฯ-ใช้งบฯ-3-ปี-71-ล-สร้างเขื่อนกันคลื่น-หาดดอนเล-สุราษฎร์ฯ/ และ https://beachlover.net/ขอให้ยกเลิกโครงการป้องกันชายฝั่งคันธุลี-ท่าชนะ/ และ https://beachlover.net/ชาวบ้านหาดดอนทะเลค้านกำแพงกันคลื่น/ หาดดอนทะเล ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 6 ตำบลคันธุลี อำเภอท่าชนะ จังหวัดสุราษฎร์ธานี  จากการสำรวจสภาพชายหาดเบื้องต้นพบว่า ยังมีชายหาดที่สมบูรณ์ พบผักบุ้งทะเล คนทีสอทะเล และพืชอื่นๆที่ปกคลุมหน้าชายหาด ที่มีความกว้างประมาณ  70-100 เมตร ชุมชนแถบนี้ได้มีการรวมกลุ่มกันใช้ประโยชน์พื้นที่ชายหาดทำตลาดหนองน้ำดอนทะเล บ้านคันธุลี เพื่อเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ของชุมชน  พบว่ามีการหาหอยเสียบ หอยขาว หอยตลับ ตามแนวชายหาด ใช้ชายหาดเพื่อตากสัตว์น้ำ รวมถึงใช้จอดเรือประมงกว่า 20 ลำ และใช้เพื่อการซ่อมแซมเรือและอุปกรณ์ประมง จากการสำรวจภาคสนามในเดือนกรกฎาคม 2564 พบว่าชายหาดตลอดแนวยาวกว่า 1.2 กิโลเมตร มีความสมบูรณ์และไร้ร่องรอยของการกัดเซาะชายฝั่ง แม้จะไร้ร่องรอยของการกัดเซาะชายฝั่งให้พบเห็นจากการสำรวจภาคสนามครั้งนี้ แต่ชายหาดดอนทะเลเป็นหนึ่งในหลายๆชายหาดที่กำลังจะเกิดโครงการก่อสร้างกำแพงกันคลื่นโดยกรมโยธาธิการและผังเมือง ระยะทาง 1.291 กิโลเมตร (กรอบสีฟ้าในภาพบน) ด้วยงบประมาณ 70.23 ล้านบาท โดยผูกพัน 4 ปี ตั้งแต่ปี 2563-2566 แม้จะล่วงเข้าปลายปีงบประมาณ […]

Beach Lover ได้เคยนำเสนอเรื่องราวของอ่าวดงตาล อ.สัตหีบ จ.ชลบุรี ไปบ้างแล้ว ติดตามได้จาก https://beachlover.net/อ่าวดงตาล-ถูกขลิบ/ ปีงบประมาณ 2565 นี้ กรมโยธาธิการและผังเมืองวางแผนสร้างกำแพงกันคลื่นเพิ่มเติม ณ อ่าวดงตาล ยาว 400 เมตร บริเวณเส้นประสีชมพูตามภาพด้านล่าง ด้วยงบประมาณรวม 48 ล้านบาท (ผูกพัน 2565-2567 โดยเบิกจ่ายปี 2565 จำนวน 9.6 ล้านบาท) จากเดิมที่มีการสร้างและกำลังจะสร้างจนเต็มพื้นที่ริมชายหาดของอ่าวดงตาลแล้ว เมื่อตรวจสอบพบว่า พื้นที่ 400 เมตรริมชายฝั่งที่กรมโยธาฯวางแผนสร้างกำแพงนั้น มีสภาพเป็นกำแพงกันคลื่นแบบแนวดิ่งอยู่แล้วตั้งแต่ปี 2548 ดังภาพด้านล่าง ซึ่งส่งผลให้ชายหาดด้านหน้ากำแพงหดหายไปโดยไม่สามารถลงเล่นน้ำและเดินบนชายหาดได้อีกเลย ประเด็นที่น่าตั้งข้อสังเกตได้แก่ 1) กำแพงกันคลื่นเดิมยังสามารถป้องกันชายฝั่งได้ เหตุใดจึงต้องใช้งบประมาณกว่า 100,000 บาท ต่อกำแพง 1 เมตร หรือกว่า 100 ล้านบาทต่อกิโลเมตร เพื่อสร้างกำแพงใหม่ในพื้นที่เดิม 2) โครงการนี้เพิ่งเปิดรับฟังความคิดเห็นครั้งที่ 1 ไปเมื่อต้นเดือนนี้ (ก.ค.2564) […]

จากที่ Beach Lover ได้เคยนำเสนอร่างงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2565 เพื่อป้องกันชายฝั่งของ 3 กรมหลักไปแล้วตามนี้ https://beachlover.net/สดๆร้อนๆ-เปิดร่างงบประมาณป้องกันชายฝั่งประจำปี-2565/ ในตอนนี้จะกล่าวถึงเฉพาะโครงการป้องกันชายฝั่งที่จะขอตั้งใหม่ในปีงบประมาณ 2565 หรือไม่ผูกพันมาตั้งแต่ปีก่อนๆ ของกรมโยธาธิการและผังเมือง รวมทั้งสิ้น 6 โครงการจากทั้งหมด 53 โครงการใน 5 จังหวัด จากร่างงบประมาณ 2565 โดยมีรูปแบบเป็นโครงสร้างประเภทกำแพงกันคลื่นทั้งหมด ประเด็นที่น่าตั้งคำถามต่อการตั้งงบประมาณในครั้งนี้คือมี 3 จาก 6 โครงการที่ตั้งใหม่ด้วยงบประมาณปี 2565 นี้ ที่กรมโยธาธิการและผังเมืองเพิ่งจัดเวทีรับฟังความคิดเห็นต่อโครงการครั้งที่ 1 ไปในเดือนนี้ (ก.ค.2564) จึงน่าตั้งข้อสังเกตว่า (1) หน่วยงานทราบได้อย่างไรว่าประชาชนจะยอมรับโครงการทั้ง 3 แห่งนี้ (2) หน่วยงานทราบได้อย่างไรว่า โครงสร้างกำแพงกันคลื่นจะเป็นทางเลือกที่ประชาชนต้องการมากที่สุด อะไรทำให้หน่วยงานมั่นใจถึงขนาดตั้งงบประมาณรอไว้ล่วงหน้าแล้วได้แบบนี้ ?!?

โดยทั่วไปเรามักพบเห็นโครงการป้องกันชายฝั่งที่ดำเนินงานโดยกรมโยธาธิการและผังเมืองในรูปแบบของโครงสร้างทางวิศวกรรมขนาดใหญ่ โดยเน้นที่กำแพงกันคลื่นรูปแบบต่างๆเป็นหลัก (ศึกษาได้จากโพสเก่าๆ) โครงการนี้น่าจะเป็นโครงการแรกๆของกรมโยธาฯที่ทำการปักไม้ไผ่เพื่อป้องกันชายฝั่ง โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งอ่าวไทยฝั่งตะวันตกโดยการปักไม้ไผ่ชะลอคลื่นนี้ กำลังเกิดขึ้นที่แหลมใหญ่ สมุทรสงคราม ความยาว 4 กิโลเมตร ด้วยงบประมาณ 25.9 ล้านบาท เนื่องจาก Beach Lover ยังไม่มีรายละเอียดของโครงการ รวมถึงสถานการณ์กัดเซาะจนเป็นเหตุผลความจำเป็นให้ต้องดำเนินโครงการนี้ แต่จากข้อมูลเท่าที่มีข้างต้น พบประเด็นที่น่าตั้งข้อสังเกตคือ (1) การปักไม้ไผ่ชะลอคลื่นนั้น เป็นมาตรการที่กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งเน้นย้ำมาตลอดว่าเป็นการช่วยเร่งให้ตะกอนตกทับถมเพื่อให้เกิดการเจริญเติบโตของป่าชายเลนด้านใน เพราะสำหรับหาดโคลนแล้วถือว่าโครงสร้างป่าชายเลนและระบบรากที่ช่วยยึดเกาะตะกอนนั้นเป็นปราการทางธรรมชาติ ที่ช่วยกันคลื่นลมและส่งเสริมให้เกิดความหลากหลายทางชีวภาพที่ดีที่สุด โดยมักพบว่าดำเนินการร่วมไปกับการปลูกป่าชายเลน หรือ มีป่าชายเลนที่ต้องการให้เกิดความสมบูรณ์อยู่ด้านใน คำถาม: งานอนุรักษ์ป่าชายเลนนั้น เป็นหนึ่งในภารกิจของกรมโยธาธิการและผังเมืองหรือไม่ ? (2) งานปักไม้ไผ่ชะลอคลื่นที่ดำเนินการโดยกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ผ่านมา ใช้งบประมาณ 4 ล้านบาทต่อหนึ่งกิโลเมตร (https://beachlover.net/ทช-ปักไม้ไผ่-ปี63/) หากปักไม้ระยะทาง 4 กิโลเมตรตามโครงการนี้ควรใช้งบประมาณเพียง 16 ล้านบาทเท่านั้น คำถาม: เหตุใดราคากลางของกรมโยธาธิการและผังเมือง (39.186 ล้านบาท) หรือแม้แต่วงเงินงบประมาณที่ชนะการประกวดราคา (25.9 ล้านบาท) จึงสูงลิ่วกว่าของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอย่างมาก กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งในฐานะหน่วยงานที่รับผิดชอบเรื่องนี้จะว่าอย่างไร … รอติดตามอย่างใจเย็น

จากที่ Beach Lover ได้เคยเปิดงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2563 (https://beachlover.net/budget-2563-beach-erosion/) และ 2564 (https://beachlover.net/ร่างงบประมาณ-ชายฝั่ง-2564/) เพื่องานป้องกันชายฝั่งไปแล้วนั้น ในวาระที่ร่างงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2565 กำลังจะเข้าสภาฯ เร็วๆนี้ ขอเปิดร่างงบประมาณประจำปี 2565 (เล่มขาวคาดแดง) เพื่อป้องกันชายฝั่งจาก 3 กรมหลักให้ได้ศึกษากันอย่างต่อเนื่องเป็นปีที่ 3 พบว่ารัฐวางแผนใช้จ่ายงบประมาณในปีงบประมาณ 2565 (ต.ค.2564-ก.ย.2565) เพื่อการก่อสร้างและปรับปรุงโครงสร้างป้องกันชายฝั่งใน 3 กรมหลักรวมทั้งสิ้น 1,378.7428 ล้านบาท ใน 57 โครงการ (ไม่นับรวมจำนวนโครงการของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งเนื่องจากไม่ระบุจำนวนไว้ในร่างงบประมาณ) ในจำนวน 53 โครงการของกรมโยธาธิการและผังเมืองนั้น มี 6 โครงการที่เป็นโครงการที่ตั้งใหม่ในปี 2565 โดยทั้ง 53 โครงการนั้น เป็นโครงสร้างประเภทกำแพงกันคลื่นทั้งหมด นอกจากนี้ยังมีงบประมาณส่วนที่เป็นงานจ้างบริษัทที่ปรึกษาเพื่อศึกษาความเหมาะสม ออกแบบรายละเอียด ศึกษาการลดผลกระทบ และประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมอีกจำนวน 175.4938 ล้านบาท ใน 12 โครงการ ซึ่งมิได้นำมาแสดงรวมไว้เนื่องจากไม่ได้เป็นงบเพื่อการก่อสร้างและปรับปรุงโครงสร้างป้องกันชายฝั่ง สำหรับกรมเจ้าท่าในปีนี้มีโครงการทั้งหมด […]