หาดบ้านเพื่อน

หินและปะการังเหล่านี้ ถูกซัดขึ้นฝั่งจากอิทธิพลของ Storm surge และ Tsunami … ธรรมชาตินั้นทรงพลังจริงๆ    

ป้ายเตือน Rip current บริเวณชายหาดที่เกิดปรากฏการณ์นี้ ไม่มีคำแปลเป็นภาษาไทยทางวิชาการ แต่ชาวบ้านมักเรียกว่า กระแสน้ำกินคน คือกระแสน้ำจะดูดดึงคนที่เล่นน้ำอยู่ริมชายฝั่งออกไปนอกฝั่ง สามารถสังเกตเห็นได้ด้วยตาเปล่า เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่ไม่ได้เกิดขึ้นทุกที่และทุกวัน ขึ้นกับความเหมาะสมสอดคล้องกันของคุณลักษณะของคลื่นและความลาดชันด้านหน้าชายหาด สำหรับในประเทศไทยเท่าที่พอเห็นได้คือหาดตาลคู่ จ.ตราด ทุ่งวัวแล่น จ.ชุมพร แม่รำพึง จ.ระยอง หาดกะรน จ.ภูเก็ต หาดอื่นๆไม่ใช่ว่าจะไม่เกิดขึ้น แต่ยังไม่มีป้ายเตือน

พาไปดูโครงสร้างป้องกันชายฝั่ง จ.Tokushima เกาะชิโกกุ ประเทศญี่ปุ่น เป็นการสร้างใหม่โดยย้ายของเดิมที่ไม่ฟังก์ชั่นแล้วเนื่องจากการทรุดตัว มาเติมบางส่วน Block armour ที่เห็นรูปร่างแตกต่างกันเพราะมาจากคนละบริษัท ไม่ได้แตกต่างกันเรื่องประสิทธิภาพการป้องกัน ไม่ใช้หินก้อนใหญ่แบบบ้านเราเพราะหายากและราคาสูง ส่วนเรื่องผลกระทบนั้นมีแน่นอน แต่ชายหาดบริเวณนี้ไม่มีมิติของการท่องเที่ยว คำนึงเรื่องป้องกันภัยพิบัติมากกว่า โดยเฉพาะ Storm surge

นี่คือร่องรอยของซากปะการัง บ่งบอกว่าในอดีตบริเวณนี้จมอยู่ใต้ระดับน้ำทะเล จากความสูงของกองปะการังนี้ คาดเดาได้ว่าระดับน้ำในอดีตต้องสูงมากกว่า 8 เมตร จากระดับน้ำทะเลปัจจุบัน

การกวาดเพื่อทำความสะอาดชายหาด พบเห็นทั่วไปโดยเฉพาะหาดสาธารณะที่เป็นแหล่งท่องเที่ยว และหาดด้านหน้าโรงแรม เพื่อไม่ให้มีขยะตกค้างบนชายหาด รบกวนการใช้ประโยชน์บนชายหาด โดยขยะเหล่านั้นอาจถูกซัดมากับคลื่นลมตามธรรมชาติจากนอกชายฝั่ง หรือเกิดจากการทิ้งโดยตรงบนชายหาด การกวาดชายหาดในลักษณะนี้ทำให้ชายหาดสะอาดตาน่ามองขึ้นก็จริง แต่เป็นการไปรบกวนและอาจถึงขนาดทำลายสิ่งมีชีวิตหน้าดินทั้งหมด นอกจากนั้นการกวาดยังทำให้ชายหาดร่วนซุย ความหนาแน่นของชายหาดลดลง เมื่อคลื่นลมซัดเข้าฝั่ง ทรายบนหาดส่วนนี้จะถูกพัดพาออกได้ง่ายมากขึ้น ส่งผลให้ชายหาดบริเวณนี้อ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงง่ายมากขึ้น ถ้าไม่มีขยะ ก็คงไม่ต้องกวาดขยะ และคงมีชายหาดแน่นๆ ทรายแน่นๆให้เดินเหยียบ ดีกว่าทรายที่ร่วนซุยจาก beach grooming  

เห็นสันหาดหรือ Berm ได้อย่างชัดเจนมาก โดยทั่วไปน้ำทะเลจะไม่ขึ้นมาถึงจุดนี้ เว้นแต่ละล้นข้ามจากคลื่น overwash เท่านั้น ชายหาดส่วนหลังจึงมีการเปลี่ยนแปลงน้อยมาก

“Healthy beach” หาดสุขภาพดี สันหาดชัดเจน พืชปกคลุมพื้นทรายชายหาด (ผักบุ้งทะเล)และพืชยึดเกาะชายหาด (เตยทะเล และ มะพร้าว) ยังสมบูรณ์ และนี่คือแปลงปลูกผักบุ้งทะเลหน้ารีสอร์ท นอกจากจะทำให้ผู้มาพักผ่อนรู้สึกเป็นธรรมชาติมากขึ้นแล้ว เจตนาคงเพื่อปกคลุมผืนทราย ป้องกันลมพัดพาเอาทรายเข้าไปในรีสอร์ท  

หากใครคิดว่ามาหาดเลื่องชื่อแห่งนี้ แล้วจะหาโรงแรมหรือร้านอาหารประชิดชายหาดคงต้องผิดหวัง เพราะไม่ว่าโรงแรมหรูหราหรือกระท่อมชาวบ้านก็ไม่สามารถปลูกสร้างอยู่ประชิดชายหาดได้ จากการประมาณด้วยสายตาไม่ต่ำกว่า 70-100 เมตรที่สิ่งปลูกสร้างถาวรต้องถอยร่นออกไปจากชายหาด เคยได้ยินครั้งแรกจากนักกฎหมายว่า ระยะถอยร่นจะทำให้ชายหาดมีสภาพเป็น “วัตถุทางกฎหมาย” แล้วมาตอกย้ำจากการทำงานวิจัยเรื่องนี้อีกครั้ง ศรีลังกาเป็นหนึ่งในประเทศที่เราเลือกขึ้นมาเพื่อการศึกษาเปรียบเทียบ แต่ก็ยังไม่เคยได้เห็นของจริงจนวันนี้ คิดไม่ผิดที่เลือกเดินทางมาหาดนี้ แม้จะติดหนึ่งในสิบที่สวยที่สุดในประเทศ แต่หาดก็ไม่ได้สวยงามจนตื่นตะลึง แต่สิ่งที่ทำให้วิศวกรชายฝั่งตื่นเต้น คือการได้มาเห็นระยะถอยร่นที่ได้ทำหน้าที่ของมันอย่างสมบูรณ์แบบ ณ ที่แห่งนี้ .. หาดเนกอมโบ

ทางรถไฟสายสาย West coast ของศรีลังกา เกือบทั้งเส้นทางจะวิ่งเลียบไปกับชายฝั่งทะเล เนื่องจากรางรถไฟบางช่วงวางประชิดชายฝั่งมาก จึงมีโครงสร้างกำแพงกันตลิ่ง (Seawall) แบบหินทิ้ง เพื่อการป้องกันรางรถไฟ ส่วนบางช่วงที่รางไม่วางประชิดฝั่งมากก็ไม่พบโครงสร้างป้องกันใดๆ เส้นทางนี้ผ่านหัวเมืองชายทะเลมากมาย ทั้งเมืองที่เป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวอย่าง Galle และเมืองอื่นๆที่มีทะเลสวยงามแต่ยังไม่เป็นที่รู้จักมากนัก นับว่าเป็นเส้นทางขนส่งระบบรางที่สวยงามมากอีกเส้นหนึ่ง ถือเป็นเส้นทาง Scenic route แสนวิเศษสำหรับคนรักทะเล

ชายหาดกว้างยาวสะอาดตา เป็นสิ่งที่ผู้มาเยือนอยากเห็น งานทำความสะอาดชายหาดซึ่งหมายถึงการเก็บขยะ วัสดุแปลกปลอมบนชายหาดจึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ผู้รับผิดชอบ ซึ่งอาจเป็นท้องถิ่นผู้ดูแล หรือเอกชน ร่วมกันปฏิบัติให้เป็นงานที่มีลักษณะประจำ เพื่อได้มีชายหาดที่สะอาดตาพร้อมรองรับผู้มาเยือนในแต่ละวัน ภาพนี้แสดงปฏิบัติการทำความสะอาดชายหาด Negombo หนึ่งในหาดเลื่องชื่อแห่งศรีลังกา โดยใช้รถเกรด ไถไปตามชายหาด มันอาจกวาดเอาขยะออกไปจากหาดชายแต่สิ่งที่หลงเหลือไว้คือรอยไถ รอยทางที่รถเคลื่อนผ่านซึ่งแม้จะดูขัดตาและไม่ค่อยเป็นธรรมชาตินัก แต่อีกประโยชน์หนึ่งของการใช้รถไถแบบนี้คือชายหาดจะมีความแน่นมากขึ้น อ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงทั้งที่เกิดจากลมและคลื่นน้อยลง