สถานการณ์ชายฝั่งทะเล

หาดหัวหิน อ.สิเกา จ.ตรัง เป็นชื่อของชายหาดทรายปนหินขนาดเล็ก เป็นชายหาดเงียบๆมักพบเห็นเฉพาะชาวบ้านท้องถิ่นเข้ามาพักผ่อนหย่อนใจและหาปูปลาตามซอกหลืบของหิน  ทิวทัศน์ที่มองจากหาดหัวหินนั้นสวยงามแปลกตาไปด้วยภูเขาหินปูนและเทือกเขาที่วางตัวในตำแหน่งที่เหมาะเจาะและขับให้ทัศนียภาพแถบนี้สวยงามน่าประทับใจเป็นอย่างยิ่ง ครั้งเมื่อมองเข้ามาที่ชายหาด พบความระเกะระกะของเศษซากของลานปูนที่อยู่ประชิดหาด คาดเดาได้ว่าคงพังทลายจากคลื่นกัดเซาะ ซึ่งไม่แน่ใจว่าเกิดขึ้นเมื่อใด  คาดเดาจากสภาพที่เห็นเชิงประจักษ์เมื่อ 5 ปีก่อน ร่วมกับปัจจุบันพบว่า ลานปูนนี้สร้างขึ้นมาใหม่โดยล้ำลงไปในทะเลค่อนข้างมาก จนเมื่อยามมรสุมระดับน้ำทะเลและคลื่นยกตัวสูงกว่าปกติเป็นเหตุให้เกิดความเสียหายในที่สุด  เราควรตั้งคำถามกับสิ่งปลูกสร้างประชิดชายหาดเช่นนี้ ว่ายังควรถูกอนุญาตให้สร้างต่อไปอีกหรือไม่ ในหลายพื้นที่ได้พิสูจน์แล้วว่า แม้โครงสร้างจะสร้างในที่ดินที่มีเอกสารสิทธิ์ถูกต้อง แต่รุกล้ำลงไปในทะเลค่อนข้างมาก ในช่วงปลอดมรสุมอาจไม่เห็นถึงความเสียหายที่เกิดขึ้น แต่ยามมรสุมเราคาดเดาธรรมชาติได้ยากว่าจะรุนแรงมากน้อยขนาดไหนในแต่ละปี ทางที่ดีคือใช้หลักพึงระวังไว้ก่อน กล่าวคือไม่ควรอนุญาตให้มีการสร้างสิ่งปลูกสร้างแบบถาวรล้ำลงไปในเขตอิทธิพลของคลื่นลม

Beach Lover มักพาชมชายหาดที่ถูกคุกคามทั้งจากภัยธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์มามาก วันนี้ขอพาชมชายหาดสวยๆงามกันบ้าง เพื่อกระตุ้นเตือนว่า หาดทรายของเราสวยสมบูรณ์ขนาดไหน อย่าให้ชายหาดเหล่านี้เหลือเพียงตำนาน เราควรช่วยกันดูแลพร้อมทั้งส่งต่อธรรมชาติที่สวยงามแบบนี้เป็นมรดกต่อไปยังรุ่นลูกหลาน

จากเรื่องราวของชายหาดชะอำที่ Beach Lover ได้เคยนำเสนอไปหลายครั้งแล้ว (ค้นได้จาก Search icon มุมขวาบน) มาวันนี้ขอนำเสนอผลกระทบที่เกิดขึ้นกับ “ม้าชะอำ” ที่อาจจะดูเหมือนจะเป็นเรื่องที่ค่อนข้างไกลตัว เพราะหลายคนก็ไม่เคยได้รับรู้หรือแม้แต่สัมผัสหรือนั่งบนหลังม้าชะอำเลยสักครั้ง แต่ทุกครั้งที่เราเห็นม้าเดินริมชายหาด ก็อดไม่ได้ที่จะหยิบจับกล้องขึ้นมาเก็บภาพเอาไว้ ผลสืบเนื่องจากการเกิดขึ้นของกำแพงกันคลื่นแบบขั้นบันได ณ หาดชะอำใต้ ทำให้ม้าที่เคยพานักท่องเที่ยวขึ้นหลังพร้อมกับการเดินย่ำบนหาดทราย ต้องปรับเปลี่ยนเป็นการเขยิบขึ้นมาเดินบนสันของกำแพงกันคลื่นนี้แทน จากการสอบถามเจ้าของม้าได้ข้อมูลว่า ม้าที่นี่ไม่ได้ใส่เกือกกันความร้อนเหมือนม้าลำปาง เมื่อเท้าของม้าสัมผัสพื้นปูนซึ่งมีความร้อนมากกว่าพื้นทราย มีโอกาสที่ม้าจะบาดเจ็บและอาจจะพยศขึ้นมาได้ หน่วยงานเจ้าของโครงการเคยให้ข้อมูลต่อสื่อกระแสหลักไว้ว่า หลังโครงการแล้วเสร็จหากเกิดผลกระทบควรให้ม้าเดินยามน้ำลงแทน แต่ข้อเท็จจริงไม่ได้ดูง่ายดายแบบนั้น เนื่องจากเวลาที่ระดับน้ำทะเลลดต่ำลงอาจไม่ได้สอดคล้องกับช่วงเวลาที่มีความต้องการของนักท่องเที่ยว เป็นต้นว่า ในบางวันเวลาที่น้ำลงจนมีชายหาดด้านหน้ากำแพงอาจอยู่ในช่วงเวลาสองทุ่ม หรือตีห้า ซึ่งเป็นเวลาที่ไม่สอดคล้องกับความต้องการของนักท่องเที่ยวเอาเสียเลย เหล่านี้… เป็นเพียงเรื่องราวเล็กๆที่เกิดขึ้นกับม้าเพียงไม่กี่ตัวที่เดินย่ำชายหาดชะอำใต้ เหล่านี้… เป็นข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น ซึ่งปฏิเสธไม่ได้ว่าเป็นผลกระทบจากโครงการนี้โดยตรง เหล่านี้… เป็นสิ่งที่ต้องแลกกับการอยู่รอดปลอดภัยจากการกัดเซาะชายฝั่ง? เหล่านี้… คือสิ่งที่เราต้องยอมรับเพราะไม่มีทางเลือกอื่น? หรือ… เหล่านี้… เป็นผลจากการที่รัฐไม่เสนอทางเลือกอื่นที่เป็นมิตรกว่านี้กันแน่!

หาดเก็บตะวันเป็นชื่อเรียกขานในแผนที่แหล่งท่องเที่ยวรวมถึงใน Google Map และสารบบแผนที่อื่นๆ แต่ชาวบ้านไม่ได้เรียกหาดที่นี่แบบนี้ ชาวบ้านเรียกรวมๆว่าหาดคลองสนเนื่องจากติดกับท่าเรือคลองสน ต.บ่อหิน อ.สิเกา จ.ตรัง หาดเก็บตะวันเป็นส่วนหนึ่งของชายหาดส่วนใต้สุดของชายหาดที่ยาวต่อเนื่องมาตั้งแต่คลองโต๊ะบันทางทิศเหนือเรื่อยลงมาถึงคลองสิเกาทางทิศใต้ระยะทางตลอดแนวประมาณ 3.3 กิโลเมตร เป็นหาดทรายที่มีความกว้างมากโดยเฉพาะยามน้ำลง ส่วนบนสุดของชายหาดมีสภาพเป็นทราย ส่วนถัดลงไปมีโคลนปะปนบ้างจากน้ำที่ไหลออกจากคลองลงสู่ทะเล จึงปรากฏให้เห็นไม้ป่าชายเลนขึ้นแซมเล็กน้อย ทิวทัศน์ชายหาดด้านหน้าสวยงามจากภูเขาหินปูนที่ทอดยาวเป็นฉากหลังอยู่ในทะเล แม้สภาพชายหาดจะดูสวยสมบูรณ์ กระนั้นก็ยังพบเห็นเสาเข็มคอนกรีตหลายต้น ถูกตอกเรียงกันเป็นแถวหน้ากระดานเรียงเดี่ยวยาวประมาณ 25-30 เมตร ความสูงจากพื้นทรายประมาณ 1.6-1.8 เมตร โดยพบเศษแท่งปูนและก้อนหินระเกะระกะอยู่ด้านหน้าเสาเข็ม เมื่ออ้อมไปดูทางด้านหลังของเสาเข็ม พบเพียงแนวต้นสนไม่กี่ต้น คาดเดาว่าเสาเข็มนี้น่าจะถูกตอกไว้เพื่อป้องกันต้นสนด้านหลังให้รอดพ้นจากการกัดเซาะในช่วงฤดูมรสุม จากการสังเกตพบว่าในช่วงนี้ (ฤดูปลอดมรสุม) ชายหาดแถบนี้คลื่นลมสงบมาก และน้ำทะเลอยู่ในระดับต่ำไม่ขึ้นมาถึงแนวของเสาเข็มนี้เลย สังเกตได้จากคราบน้ำทะเลด้านหน้าชายหาด ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม การนำเสาเข็มมาตอกประหนึ่งเป็นกำแพงกันคลื่นแบบแนวดิ่ง (ตั้งตรง) บนชายหาดที่กว้างและสวยงามแบบนี้ ถือเป็นการดำเนินการที่ส่งผลเสียต่อทัศนียภาพของชายหาดแห่งนี้มาก ซ้ำร้ายการใช้กำแพงกันคลื่นแบบแนวดิ่งจะยิ่งส่งผลเสียต่อหาดด้านหน้ากำแพงอีกด้วย จากข้อมูลเชิงประจักษ์พบว่า การตอกเสาเข็มลงบนหาดเก็บตะวันเป็นวิธีการแก้ไขปัญหาที่เกินความจำเป็นไปมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งรูปแบบโครงสร้างที่นำมาใช้ถือว่าหน่วยงานที่รับผิดชอบนั้นมักง่ายต่อชายหาดอย่างมากมาย สมควรอย่างยิ่งที่แนวเสาเข็มนี้จะต้องถูกรื้อถอนออก แล้วทดแทนด้วยมาตรการที่เป็นมิตรกว่านี้หากจำเป็น

คดีประวัติศาสตร์ที่ว่านี้คือ “คดีหาดสะกอม” ซึ่งนับว่าเป็นคดีประวัติศาสตร์คดีแรกที่ประชาชนลุกขึ้นมาใช้อำนาจฟ้องรัฐในความผิดที่เกี่ยวข้องกับชายหาด โดยมีการฟ้องร้องเมื่อมกราคมปี 2551 และศาลชั้นต้นพิพากษาเมื่อกรกฎาคมปี 2554 โดยศาลปกครองสูงสุดได้นั่งพิจารณาคดีครั้งแรกเมื่อกันยายน 2564 อ่านเรื่องราวของคดีหาดสะกอมเพิ่มเติมได้จาก https://beachlover.net/คดีสะกอม-จ-สงขลา/ และ https://beachlover.net/นั่งพิจารณาคดีครั้งแรก-ตุลาการผู้แถลงคดีศาลปกครองสูงสุด-กรณีเขื่อนกันคลื่นหาดสะกอม/ และ https://beachlover.net/14-ปีผ่านไป-กับสันทรายโบราณบ้านโคกสัก/ รวมถึง E-Book คดีชายหาดจาก https://beachlover.net/การฟ้องคดีปกครอง/ มาวันนี้ ศาลปกครองสูงสุดได้นัดอ่านคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดในวันที่ 26 มกราคม 2565 หากนับตั้งแต่วันฟ้องคดีจวบจนถึงวันพิพากษาคดี นับว่าเรื่องราวประวัติศาสตร์นี้อยู่ในกระบวนการยุติธรรมนานถึง 14 ปีเต็ม คดีประวัติศาสตร์นี้จะจบลงอย่างไร Beach Lover จะนำเรื่องราวมาเล่าสู่กันฟังหลังการพิพากษา โปรดติดตาม

หาดชะอำใต้ ได้ถูกพูดถึงในโลกออนไลน์อีกครั้งเมื่อต้นเดือนมกราคม 2565 ด้วยเหตุที่ช่วงวันหยุดเทศกาลปีใหม่มีนักท่องเที่ยวไปเยี่ยมชมหาดชะอำ จ.เพชรบุรี แล้วพบว่า มีสภาพต่างไปจากเดิมที่เคยเห็นมาก หาดสาธารณะที่แม้จะไม่สวยงามมากเหมือนแถบหัวหินหรือหาดชะอำเหนือ แต่ก็ยังมีชายหาดให้ลงเล่นน้ำหรือนั่งสบายๆริมชายหาดได้บ้าง ปัจจุบันบางส่วนได้ถูกแทนที่ด้วยโครงสร้างป้องกันชายฝั่งรูปแบบกำแพงกันคลื่นแบบขั้นบันได เจ้าของโครงการคือกรมโยธาธิการและผังเมืองที่ดำเนินการโครงการนี้อย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2563 ด้วยงบประมาณรวม 226.437 ล้านบาท หากโครงการนี้เสร็จสมบูรณ์จะมีระยะทางตามแนวชายฝั่งรวมกว่า 3 กิโลเมตร Beach Lover เป็นที่แรกที่ได้รวบรวมทั้งรายละเอียดงบประมาณและนำเสนอเรื่องราวของโครงการป้องกันชายฝั่งนี้มาตั้งแต่ทราบว่าจะมีการก่อสร้างในปี 2563 ติดตามได้จาก https://beachlover.net/หาดขั้นบันได-ชะอำ/ และ https://beachlover.net/ความคืบหน้างานก่อสร้างหาดขั้นบันได-หาดชะอำใต้/ และ https://beachlover.net/หาดชะอำช่วงโควิด-ยังสบายดี/ หรือใช้ Search Icon มุมขวาบนของหน้าเวบเพื่อค้นหาคำว่า “ชะอำ” ก็ได้เช่นเดียวกัน งานก่อสร้างกำแพงกันคลื่นแบบขั้นบันไดโดยกรมโยธาธิการและผังเมือง ณ ชายหาดชะอำปัจจุบันประกอบด้วย 3 ระยะ (1) งบประมาณปี 2562 ช่วง กม.0+780-2+228 ยาว 1.438 กิโลเมตร งบประมาณ 102.974 ล้านบาท (2) งบประมาณปี 2563 ช่วง กม.2+228 – 2+985 ยาว 1.219 กิโลเมตร งบประมาณ […]

บ้านโคกสักอยู่บริเวณทิศเหนือของปากคลองสะกอม จ.สงขลา เป็นพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบโดยตรงจากการก่อสร้างเขื่อนกันทรายและคลื่นปากร่องน้ำสะกอม จนชาวบ้านที่นี่ลุกขึ้นมาใช้สิทธิที่ตนเองพึงมีเมื่อมกราคมปี 2551 เพื่อฟ้องร้องกรมเจ้าท่าในฐานะเจ้าของโครงการเขื่อนกันทรายและคลื่นปากร่องน้ำสะกอมที่ได้ดำเนินการแล้วเสร็จไปตั้งแต่ปี 2541 นับจนถึงมกราคม 2465 นี้ครบรอบ 14 ปีพอดีหลังจากเรื่องราวนี้ได้ถูกนำขึ้นสู่กระบวนการยุติธรรม ติดตามเรื่องราวของคดีสะกอม ซึ่งถือเป็นคดีชายหาดประวัติศาสตร์คดีแรกของประเทศไทยที่ประชาชนลุกขึ้นมาใช้สิทธิฟ้องร้องการดำนินงานของรัฐได้จาก https://beachlover.net/คดีสะกอม-จ-สงขลา/ และผลการนั่งพิจารณาคดีครั้งแรกของศาลปกครองสูงสุดได้ที่ https://beachlover.net/นั่งพิจารณาคดีครั้งแรก-ตุลาการผู้แถลงคดีศาลปกครองสูงสุด-กรณีเขื่อนกันคลื่นหาดสะกอม/ รวมถึงหนังสือเรื่องคดีชายหาดทั้ง 4 คดีได้จาก https://beachlover.net/การฟ้องคดีปกครอง/ Beach Lover ขอพาไปชมสภาพจริงของสันทรายชายหาดบ้านโคกสักในเดือนธันวาคม 2564 พื้นที่บริเวณนี้ถือเป็นสันทรายโบราณอายุมากกว่า 6000 ปี ต่อเนื่องตลอดแนวริมทะเลแถบนี้เรื่อยไปจนถึงบ้านสวนกง ไปจนถึงทางทิศใต้ของปากน้ำนาทับ สันทรายนี้ดูเผินๆเหมือนหินหรือวัสดุอะไรสักอย่างที่แข็งคล้ายหิน แต่อันที่จริงที่เราเห็นทั้งหมดนี้คือทรายที่ถูกทับถมมาอย่างเนิ่นนานจนแข็งคล้ายหิน มีสีสันและความหนาของแต่ละชั้นทรายที่แตกต่างกันไปตามสภาพแวดล้อมในช่วงเวลานั้นๆ อย่างชัดเจนมาก สันทรายโบราณลักษณะนี้มิได้พบเห็นมากนักในประเทศไทย อันที่จริงควรเป็นทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ควรถูกอนุรักษ์หวงแหนไว้ด้วยซ้ำ แต่สิ่งที่เกิดขึ้นกับพื้นที่บริเวณนี้และยาวต่อเนื่องไปจนถึงทิศใต้ของปากน้ำนาทับคือการถูกคุกคามอย่างต่อเนื่องจากโครงการพัฒนาของภาครัฐและเอกชน ขอร่วมติดตามอย่างใจเย็นกันต่อไปถึงการดำรงอยู่ของสันทรายโบราณแถบนี้

เริ่มต้นปี 2565 ด้วยการเปิดพิกัดโครงสร้างป้องกันชายฝั่งจากกรมโยธาธิการและผังเมืองที่อยู่ในเล่มงบประมาณ 2565 โดยทุกโครงการเป็นกำแพงกันคลื่นทั้งหมด มีทั้งที่สร้างใหม่โดยรื้อถอนกำแพงเดิมบนพื้นที่เดิม แต่ส่วนมากเป็นการสร้างในพื้นที่ชายฝั่งใหม่ รวมระยะทางตามแนวชายฝั่งกว่า 38.7 กิโลเมตร ใน 11 จังหวัด โดยจังหวัดที่โชคดีได้โครงสร้างป้องกันชายฝั่งไปมากที่สุดในปีนี้คือ จ.นครศรีธรรมราช รวม 8 โครงการ หมายเหตุ: รวมโครงการที่ผูกพันในอดีตจนถึงปี 2565 รวมถึงผูกพันไปในอนาคต หากต้องการดูเฉพาะโครงการตั้งใหม่ในปีงบประมาณ 2565 อ่านเพิ่มเติมได้จาก https://beachlover.net/สดๆร้อนๆ-เปิดร่างงบประมาณป้องกันชายฝั่งประจำปี-2565/